چطور بفهمیم در چه دهکی قرار داریم؟/منظور از «دهک‌های بالا» و «دهک‌های پائین» چیست؟ در علم اقتصاد جهت توضیح چگونگی توزیع درآمد‌ها و امکانات بین اقشار مختلف جامعه شاخص‌های متعددی برای سنجش چگونگی توزیع درآمد در جامعه معرفی شده اند؛ که یکی از آن‌ها «نسبت سهم دهک‌های درآمدی از کل درآمد جامعه» می‌باشد؛ بدین منظور هر جامعه‌ای به لحاظ درآمدی به ده دهک تقسیم می‌شود.

دهک اول یا دهک پایین شامل فقیرترین افراد جامعه هستند.
دهک بالا (بالاترین دهک) ثروتمندترین افراد جامعه می‌باشند که چندین برابر درآمد دهک پایین ماهانه درآمد دارند.
به عبارت دقیق‌تر؛ چنانچه افراد جامعه را از کم درآمدترین به پردرآمدترین درنظر بگیریم ۱۰% کم درآمدترین افرادجامعه دهک اول درآمدی راتشکیل میدهد، و ۱۰% پردرآمدترین دهک دهم را معین می‌کند به همین ترتیب دهک‌های دیگر قابل تعیین اند. چنانچه نسبت سهم هر یک از این گروه‌ها از کل درآمد جامعه محاسبه شود عددی را بدست می‌دهد که معین کننده فاصله بین سطح درآمد این گروه‌ها می‌باشد.

دولت در پایان هفته‌ای گذشت به مناسبت سالگرد ۲۲ بهمن ماه یارانه ۱۰۰ هزار تومانی پرداخت کرد. جامعه هدف این یارانه از بین دهک‌ها، چهار دهک اول درآمدی کشور بود. سازمان هدفمندسازی یارانه نیز اعلام که این یارانه به حدود ۳۲ میلیون نفر پرداخت شد.

پرداخت این یارانه موجب اعتراض بسیاری از کسانی شد که خود را واجد شرایط دریافت این یارانه می‌دیدند. آن‌ها می‌گویند که درآمد بالا، خودرو و بعضاً مسکنی از خود ندارند، اما یارانه را دریافت نکرده‌اند. حالا این سوال برای مردم به وجود آمده که ملاک دهک‌بندی افراد جامعه چیست و چطور بفهمیم در چه دهکی قرار داریم؟

تقسیم‌بندی دهک‌ها

براساس آمار‌های سال گذشته مرکز آمار ایران، اگر هزینه کل یک خانوار (از تمامی افراد خانوار) حدود ۷۰۰ الی یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان در ماه باشد، این خانواده در دهک یک قرار می‌گیرد و جزو ۱۰درصد فقیرترین خانواده‌های جامعه است.

اگر هزینه خانوار حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان، خانواده را در دهک دو قرار می‌دهد. هزینه دو میلیون تومانی خانوار را در دهک سوم جایگذاری می‌کنند.

افراد حاضر در دهک چهارم هزینه خانوارشان حدود سه میلیون تومان است و برای خانوار‌های دهم پنجم هزینه سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برآورد می‌شود که دهک میانی محسوب می‌شود.

هزینه حدود چهار میلیون و سیصد هزار تومانی برای افراد از دهک ششم محسوب می‌شود و هزینه پنج میلیون تومانی خانوار‌ها را به دهک بعدی یعنی دهک هفتم می‌برد. رقم حدود شش میلیون و ۷۰۰ هزار تومان هزینه خانوار دهک هشتم فرض شده و دهک نهم حدود هشت میلیون تومان هزینه دارد.

در نهایت دهک دهم حدود ۱۶ میلیون تومان هزینه خانوارش می‌شود که این دهک ۱۰ درصد ثروتمندترین افراد جامعه هستند را تشکیل می‌دهد.

این ارقام مربوط به سال گذشته است، و بر پایه تغییرات تورمی هزینه ماهانه دهک اول در آذر امسال به حدود دو میلیون تومان رسید و دهک دهم معادل با ۲۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برآورد می‌شود.

در واقع باید ۴۲ درصد نرخ تورم به هزینه‌های دهک‌های اضافه شود. اما به نظر می‌رسد مشمولان یارانه ۲۲ بهمن براساس آمار‌های سال گذشته شناسایی شده‌اند.