تامین مالی اعتباری نقدینگی را کنترل می‌کند/راه حل کلی شما برای کنترل نقدینگی در کشور چیست؟ در محور کنترل نقدینگی موجود، برای جلوگیری از افزایش سرعت گردش نقدینگی با هدف کنترل سفته بازی و ورود نقدینگی به بازار ملتهب دارایی‌ها اعم از ارز، طلا، املاک و مستغلات، لازم است که سپرده‌های کلان و تراکنش‌های آن‌ها کنترل شده و مجوز افتتاح سپرده‌های سرمایه‌گذاری دو ساله و بالاتر داده شود. در این میان، فروش اوراق و دارایی‌های دولتی و سپرده گذاری منابع حاصله در بانک‌ها با هدف جمع آوری نقدینگی مردم و وارد نکردن آن به اقتصاد، در کنار اجرای مالیات ستانی از عایدیسرمایه و ثبات بخشی به بازار ارز و سکه نیز می‌تواند راهکار‌های موثر کنترل نقدینگی موجود باشد.

در عین حال، در شرایطی که توزیع سپرده‌های بانکی به شدت متمرکز است، کنترل سپرده‌های کلان ضرورت جدی می‌یابد، زیرا انتقال پول تنها از چند حساب معدود، می‌تواند موجب التهابات جدی در بازار‌های مختلف و بروز شوک قیمتی بر دارایی‌ها شود. از سوی دیگر، در حال حاضر بانک‌ها نمی‌توانند سپرده‌های سرمایه گذاری بیش از یک ساله افتتاح کنند، در حالی که سپرده‌های بلندمدت ماندگای بیشتری دارند؛ به ویژه آنکه جریمه برداشت پیش از سررسید آن‌ها بالا و قابل توجه باشد.

همچنین اجرای مالیات بر عایدی سرمایه و ثبات بخشی به بازار طلا و ارز، انگیزه سفته بازی را کاهش داده و از افزایش سرعت گردش نقدینگی جلوگیری می‌کند؛ اگرچه، ایجاد یک بازار عمیق ارز با نرخ آزاد در کنار مداخله ارزی هوشمند بانک مرکزی و تأسیس بازار مشتقات ارزی برای پوشش ریسک و سفته بازی کنترل شده که البته فضا و فرصتی برای مداخله ریالی بانک مرکزی را فراهم می‌کند، نیز به میزان زیادی منجر به کاهش بیش از پیش نوسانات ارزی خواهد شد که به نوبه خود، تأثیر زیادی بر سرعت گردش نقدینگی دارد.
حجم نقدینگی چطور کاهش می‌یابد؟

برای کاهش حجم نقدینگی موجود نیز دو راهکار از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد شده است که اولی فروش اموال مازاد بانک‌ها و دیگری تسویه مطالبات غیرجاری بدهکاران بانک‌ها با سپرده‌های این بدهکاران در بانک‌های دیگر است. در این صورت، علاوه بر وصول مطالبات بانک ها، حجم نقدینگی کاهش می‌یابد.

علیرضا پاک فطرت درباره تخصیص یارانه در قالب اعتبار، اظهار کرد: یکی از نکات مثبت و مهم کارت‌های اعتباری این است که نقدینگی موجود جامعه را مدیریت می‌کند، زیرا امروزه هر اقدامی باعث افزایش نقدینگی در اقتصاد کشور شود، مضر است. کارت‌های اعتباری بر اساس اعتبار می‌تواند این نقدینگی جامعه را کنترل کند و اعتبار موجود را به سمت هدف مورد نظر برساند از این رو این سیاست برای کوتاه مدت عالی است.

پاک فطرت با اشاره به راه‌های دور زدن قانون، تصریح کرد: به نظر بنده تخصیص کارت‌های اعتباری به مردم بر اساس اعتبار یک اقدام خوب و شایسته است، اما نکته‌ای که وجود دارد این است که باید تمام راه‌های دور زدن قانون کارت‌های اعتباری بسته شود تا شاهد دور زدن قانون در این امر نباشیم. مثلاً افرادی که این تسهیلات را دریافت می‌کنند، می‌توانند با قرارداد‌های صوری از این کارت‌ها در جای دیگر استفاده کنند یعنی به نوعی کارت را بفروشند و پول نقد دریافت کنند که باید این موضوع حل شود.

وی افزود: بانک‌هایی که این نوع تسهیلات را به مردم ارائه می‌کنند باید با شرکت‌های تولید لوازم خانگی یا کالا‌های دیگر قرارداد‌هایی امضا کنند تا مردم نیاز‌های خودشان را از این شرکت‌ها و کارخانجات برطرف کنند و همچنین این اقدام باعث شود اعتبار مورد نظر به سمت تولید سرازیر شود. امروزه کشور نیازمند جهش تولید در حوزه اقتصاد است یعنی از این مواردی که می‌تواند به جهش تولید کمک کند سرازیر شدن نقدینگی و اعتبارات موجود جامعه به سمت تولید است که تا حدودی با کمک کارت‌های اعتباری این امر محقق می‌شود، ولی باید بحث ابتدایی کارت‌های اعتباری به درستی تعبیه شود تا شاهد اتفاقات مثبت باشیم.

اجرای راهکار‌ها متضمن اطلاع کامل نسبت به اطلاعات و سوابق عملکردی و همچنین ذی نفعان اصلی کلیه دارندگان حساب‌های سپرده‌ای در شبکه بانکی با اولویت سپرده‌های کلان و تراکنش‌های آن‌ها است؛ از سوی دیگر ضروری است بانک مرکزی نظام کنترلی دقیق تری را بر بانک‌ها اعمال کند؛ به گونه‌ای که ضمن تسهیل رصد و نظارت بر سپرده‌های کلان و تراکنش‌های بزرگ بانکی، بر تصمیمات هیات مدیره و هیات عامل درباره اعطای تسهیلات کلان و سرمایه گذاری‌های بانک‌ها و همچنین نرخ سود سپرده‌ها نظارت فعال داشته باشد.