رکوردشکنی تعداد مشاغل آنلاین به واسطه ویروس کرونا با شیوع کرونا و محدودیت‌هایی که به واسطه آن به وجود آمد، سبک زندگی مردم در کل جهان تغییر پیدا کرد. ایران نیز از این موضوع، مستثنی نبود. استفاده از بستر‌های الکترونیکی برای رفع نیاز‌های خوراک، سلامت، آموزش و حمل‌ونقل، مساله‌ای بود که با سرعت چشمگیری پیش رفت.   اکنون نزدیک به ۳۵۰ هزار کسب وکار اینترنتی در کشور فعال است که صاحبان آن‌ها با بهره بردن از اینترنت به کسب درآمد مشغول هستند. البته این آمار کسب‌وکار‌هایی که فقط روی شبکه‌های اجتماعی مشغول فعالیت هستند را شامل نمی‌شود.

بر اساس آماری که از میزان تراکنش‌های خرید اینترنتی وجود دارد می‌توانیم یک چشم‌انداز کلی از اینکه افراد چه میزان از نیاز‌ها را از طریق خرید اینترنتی تامین می‌کنند، داشته باشیم، آماری از این‌که مردم چه میزان از نیاز‌های روزمره خود را از این طریق تامین می‌کنند در دسترس نیست، اما با آماری که از خریداران بالقوه اینترنتی، تعداد کاربران اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و ضریب نفوذ تلفن همراه هوشمند در کشور وجود دارد، می‌توان نمونه آماری از افرادی به دست آورد که با استفاده از بستر اینترنت، خریداران بالقوه کسب‌وکار‌های اینترنتی هستند.

کسب‌وکار‌های اینترنتی بیشتر در شهر‌های بزرگ با استقبال رو به رو شده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به استان‌های تهران، فارس، اصفهان، تبریز و خراسان رضوی اشاره کرد. اکنون ضریب نفود اینترنت در کشور ۱۱۲ درصد است و ۹۴ میلیون کاربر اینترنت داریم که این آمار نشان می‌دهد از لحاظ کاربر اینترنت، دسترسی خوبی در کشور فراهم است.

با توجه به این‌که ضریب نفود شبکه‌های اجتماعی ۷۵ درصد است و ۵۴ میلیون کاربر شبکه اجتماعی داریم، تقریبا می‌توان گفت به همین میزان دسترسی به تلفن همراه هوشمند وجود دارد. این مساله می‌تواند به این نکته صحه بگذارد که کاربران اینترنت حداقل اگر یک بار تجربه خرید اینترنتی دارند و می‌توان آن‌ها را به عنوان خریدار اینترنتی محاسبه کرد. این آمار می‌تواند بیانگر این باشد که مردم چقدر از نیاز‌های خودشان را از بستر پلتفرم‌ها و شبکه‌های اجتماعی تامین می‌کنند.

آمار‌ها نشان می‌دهد با شیوع کرونا افراد اقبال بیشتری به خرده‌فروشی و خرید‌های سوپرمارکتی دارند و نیازمندی‌های خرد افراد بیشتر از قبل توسط خرید اینترنتی تامین می‌شود.

  در همین رابطه نیما اشرف‌زاده فعال حوزه استارت‌آپی به خبرنگار پول نیوز گفت: امروزه با توجه به افزایش سریع تعداد کسب و کار‌های اینترنتی که باعث رشد سریع اکوسیستم استارت‌آپی کشور نیز شده است، نیاز است تا بتوانیم نسبت به وضع قوانین و مقررات متناسب با رویکرد تسهیل‌گرایانه و ایجاد شفافیت اقدام کنیم. متاسفانه امروزه با وجود تعداد بسیار زیاد این نوع کسب و کارها، هنوز ساماندهی مشخصی از نظر نوع مجوز مورد نیاز و... انجام نشده است و گاهی با انواع بنگاه‌ها به صورت سلیقه‌ای برخورد می‌شود.   وی افزود: البته از زمان راه‌اندازی اتحادیه کسب و کار‌های مجازی، شرایط از قبل بهتر شده است، اما هنوز هم تعداد بسیار محدودی از کسب و کار‌ها برای دریافت مجوز به این اتحادیه مراجعه کرده‌اند و شنیده‌ها حاکی از آن است که گاهی سازمان‌ها و ارگان‌ها، اتحادیه را به رسمیت نشناخته و مستقیما وارد ابلاغ به کسب و کار‌ها می‌شوند! البته هنوز اختلاف‌نظر اصلی اینجاست که آیا وزارت صمت، محل مناسبی برای ارائه مجوز به این نوع کسب و کارهاست یا باید وزارتخانه‌ای مستقل برای این نوع کسب و کار‌ها و... راه‌اندازی شود.  
بیشتر بخوانید: مالیات بر درآمد چیست؟
  این کارشناس حوزه استارت آپی بیان کرد: ضمن اینکه متاسفانه نوع نگاه سازمان‌های مختلف به این کسب کار‌ها با کسب و کار‌های سنتی یکی است و انتظار اجرای قوانینی از این کسب و کار‌ها وجود دارد که اصلا متناسب با ماهیت آن‌ها نیست.   اشرف‌زاده مطرح کرد: ساده‌ترین آن می‌توان به موضوع بیمه و الزام حضور نیرو‌های این نوع شرکت‌ها در محل کار اشاره کرد با وجود اینکه خیلی از این شرکت‌ها نیازی به حضور نیروهایشان در محل کار ندارند و می‌توانند به صورت دورکاری فعالیت کنند، یا در موردی دیگر در یک محدوده زمانی پلتفرم‌های ثبت آگهی را ملزم به دریافت مجوز کانون‌های تبلیغاتی کردند که کاملا با نوع و ماهیت کسب و کار آن‌ها متفاوت است یا نیاز به تعریف سرفصلی به نام پلتفرم‌های کاربر محور و وضع قوانین و مقررات مرتبط با آنهاست، اما متاسفانه مرجع مشخصی برای این کار وجود ندارد یا حتی گاهی وقتی سازمانی این مسوولیت را بر عهده می‌گیرد و آن را انجام می‌دهد از سوی سایر مراجع این دستورالعمل‌ها مورد قبول واقع نمی‌شود!   وی ابراز کرد: پس لازم است هر‌چه سریع‌تر با تعامل، راهکار عملی برای این موضوع پیدا کرده و این مساله را حل کنیم. از نکاتی که در حال حاضر بسیار مهم است، این است که با توجه به نوپا بودن این اکو‌سیستم و این نوع کسب‌و کار‌ها اکثر شرکت‌های موفق در این حوزه با استفاده از روش‌هایی، چون مطالعه روی نمونه‌های موفق خارج از کشور یا برقراری ارتباط با مدیران آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی تخصصی همچون لینکدین از تجربیات آن‌ها استفاده کرده و سوالات خود را مطرح و گاهی حتی در جلساتی آنلاین به تبادل‌نظر در خصوص آن‌ها می‌پردازند.   این کارشناس حوزه کسب و کار اینترنتی عنوان کرد: البته تا چند سال گذشته، شاهد حضور این افراد در کشورمان نیز بودیم و می‌توانستیم هرچه بیشتر از دانش و تخصص ایشان استفاده کنیم تا بتوانیم هزینه‌های اشتباهات احتمالی را کاهش داده و با استفاده از دانش و تخصص آن‌ها مسیر رشد را هموار و اطمینان موفقیت و سرعت پیشروی را به حداکثر برسانیم. این امر میسر نخواهد شد، مگر از طریق داشتن ارتباط موثر با سایر کشور‌ها که امیدوارم هرچه سریع‌تر، همچون گذشته این امکان نیز برای مدیران اکوسیستم و سایر صنایع میسر شود.   وی در ادامه گفت: ضمنا شخصا بر این باورم که رشد و شکوفایی و همچنین ارائه بهترین خدمات به مصرف‌کنندگان در قالب حضور چند رقیب در بازاری با قابلیت رقابت سالم فراهم خواهد بود.   این کارشناس حوزه استارت آپی اظهار کرد: در اکوسیستم نیز مانند هر جای دیگری در صورتی که اجازه ورود نمونه‌های خارجی داده شود اول از همه احتمال ورود آن‌ها به عنوان سرمایه‌گذار درکسب و کار‌های فعلی وجود خواهد داشت که موجب پویایی و رشد هرچه بیشتر آن‌ها از طریق تزریق پول و دانش مرتبط خواهد شد و همچنین با حضور نمونه‌های موفق خارجی و ایجاد بازار رقابتی و خروج بازار از انحصار سرعت رشد اکوسیستم و کسب و کار‌های موجود افزایش پیدا کرده و کیفیت سرویسی که به مصرف‌کنندگان ارائه می‌شود نیز به حداکثر ممکن خود خواهد رسید.   اشرف‌زاده خاطر نشان کرد: در انتها لازم می‌دانم جمع‌بندی موارد بالا را این‌طور مطرح کنم که نیاز است با حمایت حداکثری از کسب و کار‌های این اکوسیستم با وضع قوانین شفاف و عملی و همچنین حمایت‌های تسهیل‌گرایانه و همچنین با فراهم‌سازی شرایطی برای تبادلات با سایر کشور‌های دنیا، جهت بهره‌برداری حداکثری از دانش و تجربیات آن‌ها در خصوص این نوع از کسب و کارها، بتوانیم با فراهم کردن شرایطی برای رشد حداکثری این اکوسیستم که خود می‌تواند کمکی بزرگ به اشتغال و اقتصاد کشور نیز باشد گام برداریم.