علت نوسان قیمت دلار در هفته اخیر افزایش نرخ ارز در معاملات یک هفته گذشته در حالی اتفاق افتاده که انتظار می‌رفت با اقدامات دولت سیزدهم و بانک مرکزی همچون افزایش معاملات در بازار متشکل ارزی و افزایش عرضه حواله‌های ارزی در سامانه نیما، قیمت‌ها در بازار ارز مسیر کاهشی به خود بگیرد.

بازار متشکل ارزی که وظیفه کشف قیمت ارز را بر عهده دارد یکی از بازار‌های مهم در تعیین نرخ ارز در کشور بوده و در دولت سیزدهم با توجه به اهمیت کنترل نرخ ارز، معاملات در این بازار عمق بیشتری یافته است. به این صورت که به گفته رییس‌کل بانک مرکزی از ابتدای امسال تاکنون ۱.۳ میلیارد دلار معاملات در این بازار انجام شده که در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته ۳.۷ برابر شده است. عمده عرضه ارز در این بازار به گفته رییس‌کل بانک مرکزی توسط صادرکنندگان انجام شده است که نشان می‌دهد صادرکنندگان به عنوان یکی از مهمترین مجاری تامین ارز خرد مورد نیاز کشور، در این زمینه به خوبی عمل کرده‌اند.

رشد ۳.۷ برابری معاملات همچنین این موضوع را یادآور می‌شود که کمبود ارز باعث نوسان قیمت در روز‌های اخیر نیست و متهم را باید جایی دیگر جست‌وجو کرد.

از سوی دیگر حجم عرضه حواله‌ها در سامانه نیما نیز روندی صعودی دارد که نشان‌دهنده ورود کافی ارز از سوی صادرکنندگان و تامین همه نیاز‌های ارزی واردکنندگان است. اکنون به‌طور میانگین، روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون دلار در بازار رسمی نیما معامله می‌شود که حدود ۷۰ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.

 
بیشتر بخوانید: گســترش فعالیت‌های سرمایه گذاری در بخــش واقعــی اقتصــاد

این تحولات مثبت در عرضه ارز که حاکی از پیشی گرفتن عرضه نسبت به تقاضاست، هم‌زمان شد با رشد قیمت ارز در روز‌های اخیر که جای تامل دارد. در روز‌های اخیر شاهد اعلام قیمت‌هایی برای نرخ ارز در بازار فردایی و آزاد هستیم که با واقعیت‌های بازار همخوانی ندارد.

نگاهی دقیق‌تر به وضعیت عوامل تاثیرگذار در قیمت ارز نشان می‌دهد که رد پای این قیمت‌سازی‌ها را باید در خارج از مرز‌ها و در بازار فردایی کشور‌های همسایه جست‌وجو کرد که توسط فضای مجازی پوشش داده می‌شود.

ابوذر ندیمی کارشناس پولی و ارزی در گفتگو با خبرنگار پول نیوز درباره روند کاهشی نرخ ارز در کشور گفت: هیچ شکی وجود ندارد که فشار برای اینکه ریال به نسبت دلار بالا رود، بسیار زیاد است و دلیل آن هم تورم بسیار وحشتناکی است که کل کشور را دچار دردسر کرده است.

وی در ادامه اضافه کرد: وقتی تورم ۴۰ یا ۵۰ درصدی وجود دارد، مهار نرخ ارز بسیار سخت خواهد بود و کار بانک مرکزی و دولت دراین رابطه خیلی دشوار به نظر می‌رسد و تا زمانی که تورم پایین آورده نشود، این فشار و سختی کار پابرجا خواهد ماند، زیرا معنای آن این است که برای حفظ نرخ در همین حدود باید به طور مدام ارز پمپاژ شود و فشار برای افزایش بیشتر هم وجود دارد.

این کارشناس ارز در این رابطه یادآور شد: همنطور که اشاره کردم، یک عامل اصلی این تلاطم و یک حالت اضطراب یا نگرانی نسبت به نرخ ارز عمدتا حاصل از نرخ تورم موجود در کشور است و چنانچه دولت در کنترل این مسئله موفق شود، کار آسانتری برای مهار ارز و ثبات بخشیدن آن به دنبال خواهد داشت.

ندیمی در این خصوص تاکید کرد: اصل قضیه بحث مهار تورم است که عامل اصلی آن هم کسری بودجه دولت محسوب می‌شود، زیرا مدام مجبور خواهد بود که به چاپ پول یا استقراض متوسل شود یا روش‌های دیگر که تمام آن‌ها به درجات مختلف بر شدت تورم می‌افزاید، رو آورد؛ بنابراین چالش اصلی دولت نرخ ارز نیست، چالش اصلی مهار تورم و کاهش آن است که چنانچه دولت موفق شود آن را پایین آورد و به سرانجام برساند یعنی تک رقمی کند، شاهکاری را به ثبت رسانده، زیرا یک کار اساسی انجام داده است.

وی در ادامه اظهار داشت: کار صورت گرفته در همین حد و اندازه هم مثبت ارزیابی می‌شود، ولی باید از حرکت‌های مقطعی فاصله گرفت، زیرا مشکل در این قسمت است که فشاری برای بالا بردن نرخ ارز در پشت صحنه وجود دارد و عامل اصلی آن همان تورم موجود است که در صورت مدیریت تقاضا فروکش خواهد کرد و کار دولت آسان‌تر می‌شود.

این کارشناس اقتصادی دراین رابطه تصریح کرد: دولت و بانک مرکزی هم تا به اینجا کار مهمی را رقم زده است، ولی اصل قضیه همانطور که توضیح دادم در کنترل تورم است.