این خبری است که روز گذشته به نقل از برخی منابع خبری گمرک اعلام شد. گزارشی که بر اساس آن، حجم واردات به مناطق آزاد نسبت به سال 88، به لحاظ وزني 79/12 درصد و از نظر ارزشي 29/13 درصد افزايش داشته است.

این خبر در حالی اعلام شده است که سید محمود رضا حسینی، معاون برنامه ریزی و هماهنگی امور مناطق آزاد در گفت وگو با خبرنگار «دنیای اقتصاد» در پاسخ به پرسشی در مورد علت واردات بی رویه به کشور از معبر مناطق آزاد که به گفته کارشناسان، با متن قانون مصوب برای این مناطق مغایرت دارد، عنوان کرد: طبق قانون سالانه 5/1 میلیارد دلار از مجموع واردات کشور می تواند از مناطق آزاد صورت گیرد که این امر نیز با هدف توسعه زیرساخت ها در این مناطق انجام می شود.

نکته ای که اگر آن را ملاک تحلیل تازه ترین آمار اعلام شده از حجم واردات به مناطق آزاد قرار دهیم، به این موضوع می رسیم که حجم وارداتی که در سال 1389 به مناطق آزاد صورت گرفته، حدود چهار برابر حد مجاز ذکر شده در قانون مصوب برای این مناطق بوده است.

واردات، منبع اصلی درآمدی مناطق آزاد

البته زمانی که موضوع بیشتر بودن واردات نسبت به صادرات در مناطق آزاد را با حمید بقایی، معاون رییس جمهور و دبیر شورای هماهنگی امور مناطق آزاد در میان گذاشتیم، او با تایید این موضوع، عنوان کرد: متاسفانه شاکله ای که در 15 سال گذشته برای مناطق آزاد شکل گرفته و نسخه ای که برای آنها پیچیده شده، «واردات» بوده است، البته باید این موضوع را پذیرفت که کشور نیاز به واردات دارد و چه بهتر است که این واردات از مناطق آزاد صورت گیرد؛ چراکه اگر در مناطق آزاد را ببندیم، این واردات از مرزهای دیگر صورت می گیرد و این در حالی است که اساسا واردات، اصلی ترین منبع درآمد این مناطق است.

تازه ترین گزارش منتشر شده از حجم واردات در مناطق آزاد همچنین حکایت از این دارد که در سال 89، منطقه آزاد انزلي با پنج هزار و976 هزار تن معادل 21/85 درصد از اين وزن، بيشترين و منطقه آزاد كيش با 23 هزار تن و سهم 33/0 درصدي، كمترين سهم را در واردات از مناطق آزاد داشته اند.
از نظر ارزشي نیز، ارزش كالاهاي تجاري وارده به داخل كشور از منطقه آزاد انزلي بيشترين مقدار و منطقه آزاد كيش كمترين مقدار بوده است. همچنین مناطق آزاد فعال در بحث واردات كالاي تجاري به ترتيب مناطق آزاد انزلي، ارس(جلفا)، چابهار، حسن رود، اروند(خرمشهر)، قشم و كيش بوده است.

وزن كالاي تجاري وارده از مناطق آزاد كشور نيز به تفكيك، منطقه آزاد ارس، 5/192 هزار تن معادل 74/2 درصد از اين وزن به ارزش 304 ميليون دلار، منطقه آزاد چابهار، 104هزار تن معادل 49/1 درصد به ارزش 571 ميليون دلار و منطقه آزاد اروند (خرمشهر) حدود 540 هزار تن معادل 70/7درصد به ارزش يك هزار و20 ميليون دلار بوده است. همچنین منطقه آزاد قشم با 25 هزار تن كالا به ارزش 146 ميليون دلار 36/0 درصد و منطقه آزاد كيش با 23 هزار تن كالا به ارزش 97 ميليون دلار، 33/0 درصد از این سهم را به خود اختصاص داده اند.

سال گذشته، مدیر دفتر طرح ملی ساماندهی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران اعلام کرد که واردات مناطق آزاد در فاصله سال های 88-80 ده برابر شده است. به گفته سلطانی نیا، آمارها حاکی از آن است که رشد واردات در مناطق آزاد نیز به مراتب شتاب بیشتری از رشد واردات در سرزمین اصلی داشته است، به نحوی که واردات مناطق آزاد طی دوره 88-80 از 5/484 میلیون دلار در سال 80، به 4 میلیارد و 6/684 میلیون دلار در سال 88 رسیده و 10 برابر شده است؛ درحالی که طی همین دوره، واردات در سرزمین اصلی بیش از 3 برابر شده است با این وجود، سهم واردات مناطق آزاد از واردات کل نیز از 8/2 درصد در سال 80 به 5/8 درصد در سال 88 ارتقا یافته است.