فقدان نظام جامع بودجه‌ای یکی از ایرادات اساسی در سیستم‌های کنترلی شرکت‌ها یکی از ایرادات اساسی موجود در سیستم‌های کنترلی و عملیات شرکت ها، فقدان یک نظام جامع بودجه‌ای می‌باشد. برنامه ریزی فعالیت‌های آینده امری بسیار حیاتی بوده و بدون چنین برنامه ریزی‌هایی ادامه فعالیت مستمر یک سازمان میسر نخواهد بود. نظام بودجه به عنوان ابزاری در دست مدیریت کمک‌های موثری در برنامه ریزی، هماهنگی و کنترل فعالیت‌های شرکت می‌نماید.

در واقع بـودجه که یک مفهوم در اقتصاد خرد است، برای شخص، خانواده، گروهی از افراد، کسب و کار، دولت، کشور و یا هر چیزی که درآمد کسب می‌کند و پول خرج می‌کند؛ اهمیت بسزایی دارد.

به زبان ساده، تعریف بودجه عبارت است از " تخمینی از درآمد و هزینه در طول یک بازه زمانی معین (معمولا یک ساله) در آینده به منظور نیل به اهداف تعیین شده " را گویند. این سیاست‌ها در قالب برنامه ریزی عملیات شرکت، مخارج سرمایه‌ای و گردش وجوه نقد مطرح می‌شوند.

تهیه بودجه، مربوط به مسئولیت‌های مدیران جهت نیل به هدف‌های تعیین شده و مقایسه مستمر نتایج واقعی با برنامه‌های بودجه شده، به منظور حصول اطمینان از رسیدن به هدف‌ها و یا ایجاد مبنا برای تجدید ارزیابی آن‌ها می‌شود.

 
بیشتر بخوانید: روند صعودی نرخ ارز نشان دهنده چیست؟
  در همین رابطه مهرداد لاهوتی، کارشناس مسائل اقتصادی و عضو سابق کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفتگو با خبرنگار پول نیوز گفت: دولت چنانچه بتواند براساس سند آمایش بودجه را به سرانجام برساند، کار بسیار درستی انجام داده است. همانطور که می‌دانید سال‌ها بحث تهیه سند آمایش مطرح بود که در دولت گذشته تهیه شد و انصافا یکی از کار‌های خوب هم همین تهیه سند آمایش بود که نیمه تمام ماند، درصورتیکه این راه ادامه پیدا کند، بسیار مفید واقع خواهد شد.

وی افزود: سند آمایش بیشتر از انجام کار‌های زائد جلوگیری به عمل می‌آورد و بسیار پیش آمده که زمان بررسی بودجه تصمیمات احساسی گرفته می‌شود، به این معنا هرکسی که زور زیادی دارد، برای اخذ بودجه فشار وارد می‌کند که در نتیجه آن پیش آمده که در شهری برای مسائلی بودجه گرفته شده که نیازی به آن نبوده است. در نتیجه چنین رفتاری جایی که نیاز به آزادراه داریم، نمی‌سازیم و در جایی که نیاز وجود ندارد، می‌سازیم.

این کارشناس اقتصادی در این خصوص یادآور شد: سند آمایشی، سند مطالعه شده به حساب می‌آید، یعنی بر مبنای آن درباره نیاز‌ها صحبت می‌شود که در نتیجه استان فقیر، فقیرتر و استان ثروتمند، ثروتمندتر نخواهد شد.

عضو سابق کمیسیون برنامه و بودجه بیان کرد: بحث مولدسازی دارایی‌های دولت مهم است که این روز‌ها از سوی دولت درباره آن‌ها صحبت به میان می‌آید. حدود هفت هزارهزار میلیارد تومان بنا به نقل قول وزرای اقتصاد اموال مازاد وجود دارد، این اموال را باید مولد سازی کرد که تمرکز براین مسئله بسیار کمک کننده خواهد بود، زیرا درصورت وارد آمدن آسیب‌های نفتی این مولدسازی کمبود‌ها را جبران می‌کند.

لاهوتی اظهار داشت: کوچک کردن دولت مسئله دیگری است که درباره آن بین دولت و مجلس نیاز به همگرایی وجود دارد به این دلیل که وقتی درباره کاهش هزینه‌های جاری صحبت به میان می‌آید، حرکت بودجه سال گذشته تکرار نشود، یعنی دولت ۹۳۷ هزار میلیارد تومان کل بودجه را تعیین کرد و در مجلس بر آن ۳۰۰ هزار میلیارد تومان با هزینه‌های جاری اضافه شد. در بعضی از جا‌ها مخصوصا جدول هفت این امکان وجود دارد تا دستگاه‌های هم طراز را با هم ادغام کرد.

این نماینده سابق مجلس در این رابطه تصریح کرد: مسئله بعدی بحث سروسامان داد به یارانه‌ها است. اکنون دو یا سه نوع یارانه پرداخت می‌شود که آن‌ها سرجمع حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان می‌شود. اولا بهتر آن است تا دولت این یارانه‌ها را به قول معروف یک کاسه کند، بعد هم حذف دهک‌های بالا از دریافت یارانه را مورد توجه قرار دهد. یارانه‌های پنهان هم نکته دیگری به حساب می‌آید که در بخش انرژی است و نباید فراموش شود، یعنی نرخ برای پرمصرف‌ها بالا رود و برای کم مصرف‌ها پایین آید یا حتی رایگان شود.

وی در ادامه افزود: صندوق‌های بازنشستگی هم آخرین نکته قابل اشاره است، زیرا پس از بحران آب می‌تواند به یک ابربحران برای کشور تبدیل شود. بیش از ۸۰ درصد از منابع صندوق‌های بازنشستگی و ۹۰ درصد از صندوق‌های لشگری را دولت تامین می‌کند، نیاز است تا برای آن‌ها راهکاری مورد توجه قرار گیرد تا خود را تامین کند.

این کارشناس اقتصادی درباره رشد ۸ درصدی اقتصاد نیز ابراز کرد: دستیابی به یک رشد ۸ درصدی نیاز به سرمایه‌گذاری بالا دارد که بخشی از آن بودجه دولت به حساب می‌آید، آقای میرکاظمی هم دراین خصوص درست می‌گوید و آن بخش از منابع بودجه را مورد اشاره قرار داده، اما کسب چنین رتبه‌ای از رشد اقتصادی نیاز به منابع و سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی و سرمایه‌گذاری خارجی دارد که در قانون برنامه برای آن‌ها پیش‌بینی‌هایی صورت گرفته است. علاوه براین باید در نظر داشت که اکنون دو هزار و ۷۰۰ یا ۸۰۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی دست مردم قرار دارد که برای سرمایه‌گذاری به دنبال امنیت هستند.