گسترش صنعت ؛ مریم سلطان زاده - نفت گران شده است. اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها ادامه دارد اما موضوع اصلی قیمت «کائوچو» در بازار جهانی است که افزایش چشمگیری داشته است. تولیدکنندگان لاستیک از سختی واردات این ماده خبر می دهند.  آنان اعتقاد دارند هزینه های تولید افزایش پیدا کرده و تولیدکنندگان چاره ای غیر از افزودن قیمت ها ندارند. روند افزایش هزینه های تولید لاستیک از ۲۵ درصد آغاز شده و در برخی محصولات تا 50درصد نیز ادامه داشته است. در همین حال فعالان بازار پیش بینی می کنند روند گرانی ها در چند ماه آینده همچنان ادامه خواهد داشت. تولیدکنندگان نیز بر این باورند که با توجه به رشد قیمت مواد اولیه در صورتی که قیمت لاستیک ثابت بماند آنها ضرر می کنند و دیگر توان تولید ندارند.

صنعت تایر مظلوم واقع شده

در این باره اکبر توانا، دبیر انجمن صنعت تایر ایران به خبرنگار «گسترش صنعت» گفت: قیمت لاستیک امسال باید حداقل 30درصد افزایش یابد.

وی با اشاره به اجرای قانون هدفمندی یارانه ها و تاثیر آن روی افزایش مواد اولیه افزود: اجرای این قانون موجب شد تا قیمت مواد اولیه در داخل از 20درصد تا 100درصد افزایش یابد. از طرفی با توجه به اینکه قیمت کائوچو که یکی از اصلی ترین مواد اولیه تولید لاستیک است، در بازار جهانی افزایش داشته، تولید لاستیک با قیمت های قبلی صرفه اقتصادی برای تولیدکنندگان ندارد. دبیر انجمن صنعت تایر ایران با اشاره به اینکه دولت قیمت فرآورده های پتروشیمی را افزایش داده است، تصریح کرد: درصورتی که افزایش قیمت در این صنعت نداشته باشیم و کارخانه ها محصولات خود را با همان قیمت مصوب پارسال ارائه دهند، با توجه به ضرر و زیانی که پارسال تولیدکنندگان تایر و لاستیک متحمل شدند و همچنین رشد تورم   افزایش قیمت تمام شده کالا در سال 90 چاره ای جز تعطیلی باقی نمی ماند. به گفته وی، این کار به مراتب کم ضررتر از ادامه فعالیت کارخانه ها خواهد بود. وی با بیان اینکه تعرفه واردات تایر سواری 50 درصد است، گفت: تعرفه واردات برای تایرهای باری و اتوبوسی 30درصد است به استثنای یک سایز ویژه که دولت تعرفه این نوع را پارسال به 10 درصد کاهش داد که این اقدام کارشناسی نبود.

توانا با انتقاد از این که افزایش یا کاهش تعرفه واردات تایر در ایران کارشناسی نیست، افزود: مسوولان هنگامی که دیدند قیمت تعرفه افزایش یافته است، خواستند بازار را به تعادل برسانند و تعرفه واردات را کاهش دادند اما این کاهش هیچ تاثیری روی بازار نداشت.باید وضع تعرفه بر اساس برنامه ریزی تعدیل یا اصلاح شود تا صنعت بتواند به خودکفایی و خوداتکایی در زمینه تولید برسد و توان رقابت با نوع خارجی را داشته باشد. به گفته وی، مسوولان تعرفه وضع می کنند تا صنعت داخل را حفظ و حمایت کنند، اما امروزه صنعت تایر مظلوم واقع شده است.

دبیر انجمن صنعت تایرایران تصریح کرد: موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی موظف است کیفیت تایرها را بررسی کند و پس از تایید اجازه واردات این تایرها را به کشور صادر کند اما در حال حاضر تنها یک آزمایشگاه در کشور روی استاندارد بودن لاستیک کار می کند که آن هم تنها تایرهایی را مورد ارزیابی قرار می دهد که به این آزمایشگاه برده می شود.

توانا درباره واردات تایرهای چینی به بازار اظهار کرد: چینی ها دونوع کالای باکیفیت و بی کیفیت تولید می کنند و هر دو نوع این محصولات به ایران وارد می شود. وی با اشاره به اینکه در چند سال گذشته توجهی به این صنعت نشده، گفت: باید تمهیدات ویژه ای برای جذب سرمایه گذاری جدید در این صنعت اندیشیده شود.

دبیر انجمن صنعت تایرایران با اشاره به اینکه وزارت صنایع و معادن فقط روی صنعت خاصی به عنوان نمونه صنعت خودرو تاکید نداشته باشد و کمی توجه به صنعت تایر که یکی از زیرساخت های صنعت خودرو محسوب می شود داشته باشد، افزود: از مسوولان این وزارتخانه می خواهیم تا با برنامه یزی برای این صنعت و تسهیل شرایط، مقیاس تولید برای این شرکت ها در نظر بگیرد. چرا که در حال حاضر خلا این موضوع به شدت در کارخانه های تولیدکننده احساس می شود.

به گفته توانا، در 30سال گذشته کمترین سرمایه گذاری روی صنعت تایر انجام شده است. وی علت کاهش تولید را کمبود نقدینگی و اتخاذ تصمیمات و سیاست های بانکی خواند و افزود: سر نخ همه چیز به پول ختم می شود نقدینگی عامل مهم در رونق صنعتی است یکی از اجزای مهم سرمایه در گردش است که وقتی کم می شود، تولید کاهش می یابد.

وی در پاسخ به این پرسش که چند کارخانه تولید تایر در ایران فعال است، گفت: درحال حاضر
10 کارخانه تولید تایر در ایران فعال است، اما تولید این کارخانه ها در مجموع به میزان یک کارخانه تولیدکننده تایر در کره است. توانا با اشاره به سند چشم انداز و اهداف شرکت های تولیدکننده تایر در ایران اظهار کرد: با توجه به برنامه ریزی خودروسازان برای این سند و افزایش مصرف سالانه تایر در چند سال آینده، صنعت تولید تایر نیز در سال 1404 باید حدود یک میلیون تن تایر تولید کند که با ادامه این روند و حمایت نشدن این صنعت این هدف امکان پذیر نخواهد بود و مجبور می شویم تمامی نیاز کشور را از طریق واردات تامین کنیم.

توانا با اشاره به اینکه مکانیزاسیون استفاده شده در شرکت های تولید کننده تایر قدیمی است، اظهار کرد: یکی از مشکلات این صنعت کهنه بودن مکانیزاسیون و به روز نبودن فناوری استفاده شده در تولید تایرهاست که باید در این زمینه اقداماتی انجام شود. دبیر انجمن صنعت تایر ایران با اشاره به اینکه درباره قیمت تایر در ایران برخورد غیرتخصصی می شود، تصریح کرد: تنها سازمانی که به صورت تخصصی می تواند راجع به کاهش یا افزایش قیمت ها به صورت کارشناسی اظهارنظر کند سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان است. اما در حال حاضر این سازمان در این زمینه اظهارنظر نمی کند و همگی منتظرند که کارگروه کنترل بازار به آنها بگوید که قیمت ها افزایش یابد یا خیر. به گفته وی، ترکیب اعضای این کارگروه نشان می دهد که تصمیم های اتخاذ شده با دید سیاسی به مسائل اقتصادی است و آنها نمی توانند در مواقع ضروری تصمیم های صحیحی را بگیرند.

نظارتی بر کیفیت لاستیک های وارداتی نیست

عباس حلوایی رئیس اتحادیه فروشندگان و تولیدکنندگان لاستیک و روغن کشور نیز در این زمینه می گوید: با توجه به بالا رفتن قیمت کائوچو در بازارهای جهانی پیش بینی می شود قیمت انواع لاستیک در ماه های آینده تا 20 درصد افزایش یابد.

وی با اشاره به اینکه قیمت کائوچو در حال حاضر نسبت به پارسال حدود 5/2 برابر گران شده است، افزود: قیمت کائوچو که از مواد اولیه اصلی لاستیک محسوب می شود از پارسال روند رو به رشدی داشته به طوری که قیمت کائوچو در حال حاضر در بازار های جهانی پنج هزار و 300 دلار است. 
حلوایی، دلیل بالا رفتن قیمت کائوچو را افزایش قیمت مواد اولیه لاستیک در مالزی اعلام کرد و افزود: در حال حاضر قیمت انواع لاستیک تغییری نکرده است و به قیمت پارسال در بازار خرید و فروش می شود، اما به دلیل افزایش قیمت کائوچو در بازارهای جهانی پیش بینی می شود قیمت انواع لاستیک در ماه های آینده تا 20 درصد افزایش یابد. به گفته رئیس اتحادیه فروشندگان و تولیدکنندگان لاستیک و روغن کشور، قیمت انواع لاستیک بستگی به تصمیم انجمن تایر و سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرف کنندگان دارد و فروشندگان و تولید کنندگان لاستیک برای افزایش قیمت باید در انتظار تصمیم مسوولان بمانند.

حلوایی با اشاره به اینکه در حال حاضر کمبود محسوسی در بازار لاستیک مشاهده نمی شود، افزود: در حال حاضر مشکلی که در این بازار به چشم می آید که هم تولیدکننده و هم مصرف کننده از آن رنج می برند واردات تایر های چینی است که نه تنها از لحاظ کیفیت در سطح پایینی قرار دارد از لحاظ قیمت نیز ارزان تر است. وی تصریح کرد: در حالی که مصرف تایر در کشور سالانه حدود 338 هزار تن برآورد شده است، تایرسازان کشور تنها 280 هزار تن را در کشور به تولید می رسانند و مابقی آن که چیزی حدود 35 تا 40 درصد است از طریق واردات تامین می شود، اما متاسفانه عمده این تایرها از چین وارد می شود که از لحاظ کیفیت در سطح قابل قبولی قرار ندارد و مشخص نیست مسوولان مربوطه در مبادی ورودی چگونه اجازه ترخیص این نوع لاستیک ها را می دهند؟ در این میان موسسه استاندارد نیز در اظهارنظرهای مختلف بر این امر اذعان دارند، اما متاسفانه تاکنون هیچگونه نظارتی بر کیفیت لاستیک های وارداتی نداشته اند. باید توجه داشت واردات بی رویه و گسترده به این شکل علاوه بر تضییع حقوق مصرف کنندگان، زیان های بسیاری را هم متوجه تولیدکنندگان داخلی وارد کرده است.

به گفته حلوایی سال های گذشته هر تاجر برای وارد کردن لاستیکی خاص باید مجوز عدم ساخت دریافت می کرد. بنابراین فقط لاستیک هایی وارد کشور می شد که مشابه آن در داخل تولید نمی شد، اما متاسفانه در حال حاضر شاهد ورود تایرهایی هستیم که توسط کارخانه هایمان نیز به میزان زیادی عرضه می شود و حتی می توان گفت که بازار آن سایزها اشباع است.