۴۲۱ هزار فقره چک رمزدار در مرداد ۱۴۰۰ وصول شد

چک یک ورقه‌ی با ارزش مالی است که معمولاً برای خرید در حال و پرداخت مبلغ در آینده استفاده می‌گردد. صاحب چک پس از نوشتن مبلغ ارزش چک و تاریخ موردنظر برای وصول، چک را امضا می‌کند. در تاریخ ذکر شده - تاریخ سررسید - فردی که چک را دریافت نموده است به بانک مراجعه می‌کند و مقدار وجه مشخص شده را از حساب جاری فرد صادرکننده چک دریافت می‌نماید. به نوعی چک یک قول پولی است که به گیرنده توسط فرستنده، تضمین میشود که در تاریخی مشخص میتوانید از من مقدار مشخصی پول دریافت میکند.

چک سند در حکم قانون لازم الاجرا است و از اسناد بازرگانی که به موجب آن، صادرکننده چک، پولی را که نزد دیگری دارد تمام یا بخشی را به سود خود یا ثالث مسترد می‌دارد. چک سند عادی تجاری در برخی موارد با رعایت اصول موجود قابل صدور اجرائیه می‌باشد. خط و قباله را هم در ایران قدیم چک می‌خواندند (دیوان معزّی) چنین ذکر شده است که سکه نیز از لغت چک، مشتق شده است. صدور چک اماره مدیون بودن است.

  طبق قانون چک در ایران، شخص باید در زمان نوشتن چک به اندازهٔ مبلغ مندرج در آن در حساب خود وجه نقد، اعتبار یا پشتوانهٔ قابل تبدیل به وجه نقد داشته باشد. تفاوت چک با کارت‌های اعتباری هم در همین است.

البته امروزه این قانون معمولاً در مبادلات پولی‌ای که به‌وسیلهٔ چک انجام می‌شود، رعایت نمی‌گردد و در نتیجه در چند سال اخیر تعداد افرادی که به دلیل چک برگشتی - یعنی چکی که در تاریخ مشخص شده، مقدار وجه وعده داده شده را تأمین نکند - به زندان می‌افتند رو به افزایش گذاشته‌است.

همچنین تورم یکی از دلایل اجتماعی است که بر چک‌های برگشتی مخصوصا در عوامل تجاری بسیار تاثیر گذار است.

«قانون اصلاح قانون صدور چک» با هدف اعتبار بخشی به چک و به حداقل رساندن صدور چک بلامحل در سال ۱۳۹۷ توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و از ابتدای سال ۱۴۰۰ اجرایی می‌شود.

در این قانون نحوه صدور، دریافت و انتقال چک تغییراتی داشته و افرادی که مبادلات خود را با چک انجام می‌دهند تکالیفی برعهده دارند. صادرکننده چک باید مندرجات چک شامل تاریخ سررسید، مبلغ و اطلاعات هویتی ذینفع را علاوه بر اینکه در برگ چک درج می‌کند در سامانه صیاد نیز ثبت کند. همچنین ذینفع چک نیز هنگام دریافت برگ چک باید مندرجات آن را در سامانه صیاد، استعلام و با مندرجات برگ چک تطبیق دهد. اشخاصی که قصد انتقال چک را دارند نیز دیگر نیازی به پشت نویسی چک ندارند و باید اطلاعات هویتی ذینفع جدید را در سامانه صیاد ثبت کنند.

انجام این امور از طریق ابزار‌های دسترسی به سامانه صیاد شامل اینترنت‌بانک و موبایل‌بانک بانک‌ها، برنامک‌های موبایلی حوزه پرداخت و شعب بانک‌های عامل امکان‌پذیر است. همچنین سایر ابزار مورد استفاده برای ارائه خدمات چک به مشتریان شامل مواردی مانند تلفن‌بانک، ابزار پیامکی، کد‌های دستوری و ... نیز در دست بررسی است که توسط شبکه بانکی اطلاع‌رسانی خواهند شد.

گفتنی است این تغییرات قانونی برای چک‌های جدید با ظاهر متفاوت است. بر روی این چک‌ها عبارت «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.» درج شده تا مشتریان بانکی، این مهم را مدنظر داشته باشند. همچنین رنگ این چک‌ها نیر بنفش است. لازم به ذکر است چک‌های سابق طبق روال کارسازی می‌شوند.

  براساس آمار بانک مرکزی، در ماه مورد بررسی در استان تهران حدود ۱۴۱ هزار فقره چک رمزدار به ارزشی بیش از ۵۱۰ هزار میلیارد ریال وصول شد. در این ماه ۵۰.۲ درصد از تعداد چک‌های رمزدار وصولی در سه استان تهران (۳۳.۳ درصد)، اصفهان (۹.۵ درصد) و خراسان رضوی (۷.۴ درصد) وصول شده است که بیش‌ترین سهم را در مقایسه با سایر استان‌ها دارا بوده‌اند. همچنین ۶۶.۳ درصد از ارزش چک‌های فوق در استان‌های تهران (۵۴.۹ درصد)، اصفهان (۶.۵ درصد) و خراسان رضوی (۴.۹ درصد) وصول شده است.

در مردادماه ۱۴۰۰ در کل کشور حدود ۶ میلیون و ۶۰۰ هزار فقره چک وصول شد که از این تعداد حدود ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار فقره عادی و بیش از ۴۰۰ هزار فقره رمزدار بوده است. بر این اساس درکل کشور ۹۳.۶ درصد از کل تعداد چک‌های وصولی، عادی و ۶.۴ درصد رمزدار بوده است.

در ماه مورد بررسی در کل کشور حدود ۲۶۵۴ هزار میلیارد ریال چک وصول شد که حدود ۱۷۲۴ هزار میلیارد ریال چک عادی و بیش از ۹۳۰ هزار میلیارد ریال چک رمزدار است. به عبارتی در کل کشور ۶۵ درصد از کل ارزش چک‌های وصولی، عادی و ۳۵ درصد رمزدار بوده است.