سيدعباس موسويان*
شكل ساده معاملات فاركس از نظر شرعي اشكالي ندارد، زيرا تمام شرايط معامله را دارد و شرطي كه مخالف شرع باشد، قيد نشده است.
موسويان تصريح كرد:به بياني ديگر فردي كه داراي سرمايه است زماني كه احساس مي كند ارزش يك دلار درحال افزايش است آن را خريداري مي كند و با برعكس هنگامي كه احتمال كاهش آن را مي دهد به فروش دلار خريداري شده خود مي پردازد.از مابه التفاوت قيمت خريد و فروش سود مي برد و در مواردي كه پيش بيني او اشتباه بود ، متضرر مي شود.
چنين معامله اي از سابق بين مردم مرسوم بوده است؛ افراد صاحب سرمايه يا خود به چنين معامله اي اقدام مي كردند يا صرافي را به عنوان وكيل يا عامل خود قرار مي دادند و از او مي خواستند در مقابل حق العمل معين (اجرت) چنين معامله اي را براي آنان انجام دهد و سود و زيان از آن صاحب سرمايه باشد.
شكل جديد معاملات فاركس
اين در حالي است كه آنچه امروزه به عنوان بازار فاركس در اينترنت مطرح است، شكل ساده خود را از دست داده و فعالان اين بازار، به جاي خريد و فروش واقعي ارز به معاملات صوري و مجازي مي پردازند كه از نظر شرعي داراي اشكالاتي است و موجب حرمت و عدم جواز اين نوع معاملات مي شود. انواع مختلف فعاليت در فاركس
معاملات رايج فاركس امروزه به صورت هاي مختلف انجام مي گيرد و يكي از مهم ترين روش ها آن است كه برخي از كساني كه خود را در محيط اينترنت به عنوان كارگزار بازار فاركس معرفي مي كنند و پايگاه يا وبلاگي به اين نام براي خود ايجاد كرده اند، داراي هويت مشخص واقعي نيستند و هدف آنها از اين كار كلاهبرداري است.
اين گروه با تبليغات گسترده و با فريب مردم سرمايه آنان را جمع كرده و ممكن است براي مدتي نيز سود بپردازند، اما پس از مدتي اسم و رسم خود را از محيط اينترنت بر مي دارند، به طوري كه مال باخته،هيچ راهي براي استيفاء حق خود ندارد و همه سرمايه خود را از دست مي دهد.
دبير كميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار تاكيد كرد: روشن است كه اين گروه از معاملات فاركس نامشروع است.
گروه دوم كساني هستند كه خود را در محيط اينترنت به عنوان كارگزار فاركس معرفي مي كنند و داراي هويت مشخصي هم هستند و در پايگاه اينترنتي، معاملات سفارش شده توسط صاحب سرمايه را روز به روز در صفحه مخصوص او نمايش مي دهند و فرد نيز به اين گمان كه گزارش واقعي است به آنان اطمينان مي كند.
اما درحقيقت اين صفحه اينترنتي يك نمايش صوري بيش نبوده و واقعيت ندارد و آنان اموال سرمايه گذار را در جاي ديگري مثل قاچاق وغيره سرمايه گذاري كرده اند.
اين نوع از معاملات فاركس نيز به طور قطع شرعي نيست، زيرا سود حاصله هيچ مبناي معامله واقعي ندارد و صرفا برخواسته از بازي با اعداد و صفحه مجازي در اينترنت است.
گروه سوم كساني هستند كه خود را درمحيط اينترنت به عنوان كارگزار بازار فاركس معرفي مي كنند و چه بسا داراي هويت مشخصي هم باشند و در بازار ارز نيز فعاليت مي كنند، اما نوع معاملاتشان شرعي نيست اين گروه به جاي خريد و فروش واقعي ارز اقدام به معاملات صوري آتي ارز مي كنند.
براي مثال، يك طرف متعهد مي شود يك ميليون يورو را در مقابل يك ميليون و 500 هزار دلار بفروشد و ديگري متعهد به خريد مي شود با اين فرض كه هيچ يك قصد جدي خريد يا فروش يورو يا دلار را ندارند بلكه در پايان روز كاري، بر اساس قيمت هاي جديد تسويه نقدي مي كنند. به اين معنا كه اگر قيمت يورو افزايش داشت فروشنده آتي مبلغي را به خريدار مي پردازد و اگر قيمت يورو كاهش داشت، خريدار آتي مبلغي را به فروشنده مي پردازد.
گاهي اصلا معامله آتي نيز در كار نيست، بلكه قرارداد روي تفاضل قيمت هاست؛ به اين بيان كه دو طرف قرارداد، يك ميليون واحد تفاضل قيمت دلار با يورو منعقد مي كنند ؛ به اين معنا كه اگر تفاضل قيمت ها بيشتر شد اين طرف به اندازه يك ميليون برابر تغييرات قيمت به ديگري بپردازد و اگر تفاضل قيمت ها كمتر شد آن طرف به اندازه يك ميليون برابر تغييرات قيمت به ديگري بپردازد.
وي افزود: روشن است كه چنين معاملاتي مبناي شرعي ندارد و درآمد حاصل از آنها نيز نوعي شرط بندي و اكل مال به باطل است.
گروه چهارم كساني هستند كه خود را در محيط اينترنت به عنوان كارگزار فاركس معرفي مي كنند و چه بسا داراي هويت مشخصي هم باشند و به طور حقيقي هم معامله ارز انجام دهند، اما در ضمن قرارداد خود با صاحبان سرمايه شروطي مطرح مي كنند كه آن شروط خلاف شرع است، براي مثال شرط مي كنند زمان هايي كه معامله اي در كار نيست سرمايه را به صورت ربوي به بانك يا مؤسسه اي قرض داده و بهره دريافت كنند.
در همه صورت، معاملات فاركس به گونه اي طراحي شده كه سود بردن يك طرف هميشه با ضرر طرف ديگر رقم مي خورد، يعني يا قيمت ارز مورد معامله بالا مي رود يا پايين مي آيد و در هر حالت يا اين طرف سود مي برد و آن طرف ضرر يا بالعكس است.
در اين شرايط، تنها كسي كه در هر صورت سود مي برد، كارگزار فاركس است كه درصد خود را از هر قراردادي مي گيرد؛ بنابراين به صورت طبيعي در اين بازار تنها افراد بسيار حرفه اي مي توانند سود ببرند و غالب ايرانياني كه وارد اين بازار شده اند در كوتاه مدت بعد از چند معامله كل سرمايه شان را از دست داده اند.
در همه موارد معاملات فاركس، بخش قابل توجهي از سرمايه هاي ملي از كشور خارج شده و درصد كمي از آن به عنوان سود به كشور برمي گردد و از اين جهت نيز خلاف قوانين كشور بوده و آسيب جدي بر اقتصاد ملي مي زند.
تذكر اين نكته نيز ضروري است كه برخي با مطرح كردن شكل ساده معاملات فاركس درصدد گرفتن مجوز فقهي هستند در حالي كه امروزه اين نوع از معاملات فاركس بسيار اندك است و شكل رايج آن كه در سطح وسيعي در اينترنت وجود دارد، شكل باطل فاركس محسوب مي شود.
* دبير كميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار
اگر اين نوع معامله از طريق اينترنت نيز انجام گيرد و تمام شرايط معامله در آن رعايت شود، به طور شرعي جايز است.
شكل ساده معاملات فاركس شكل ساده بازار فاركس، بازاري است كه در آن ارزهاي مختلف مانند دلار، يورو، پوند، ين وغيره در مقابل هم معامله مي شوند.در اين بازار يك ارز را در مقابل ارز ديگري خريد و فروش مي كنند.موسويان تصريح كرد:به بياني ديگر فردي كه داراي سرمايه است زماني كه احساس مي كند ارزش يك دلار درحال افزايش است آن را خريداري مي كند و با برعكس هنگامي كه احتمال كاهش آن را مي دهد به فروش دلار خريداري شده خود مي پردازد.از مابه التفاوت قيمت خريد و فروش سود مي برد و در مواردي كه پيش بيني او اشتباه بود ، متضرر مي شود.
چنين معامله اي از سابق بين مردم مرسوم بوده است؛ افراد صاحب سرمايه يا خود به چنين معامله اي اقدام مي كردند يا صرافي را به عنوان وكيل يا عامل خود قرار مي دادند و از او مي خواستند در مقابل حق العمل معين (اجرت) چنين معامله اي را براي آنان انجام دهد و سود و زيان از آن صاحب سرمايه باشد.
شكل جديد معاملات فاركس
اين در حالي است كه آنچه امروزه به عنوان بازار فاركس در اينترنت مطرح است، شكل ساده خود را از دست داده و فعالان اين بازار، به جاي خريد و فروش واقعي ارز به معاملات صوري و مجازي مي پردازند كه از نظر شرعي داراي اشكالاتي است و موجب حرمت و عدم جواز اين نوع معاملات مي شود. انواع مختلف فعاليت در فاركس
معاملات رايج فاركس امروزه به صورت هاي مختلف انجام مي گيرد و يكي از مهم ترين روش ها آن است كه برخي از كساني كه خود را در محيط اينترنت به عنوان كارگزار بازار فاركس معرفي مي كنند و پايگاه يا وبلاگي به اين نام براي خود ايجاد كرده اند، داراي هويت مشخص واقعي نيستند و هدف آنها از اين كار كلاهبرداري است.
اين گروه با تبليغات گسترده و با فريب مردم سرمايه آنان را جمع كرده و ممكن است براي مدتي نيز سود بپردازند، اما پس از مدتي اسم و رسم خود را از محيط اينترنت بر مي دارند، به طوري كه مال باخته،هيچ راهي براي استيفاء حق خود ندارد و همه سرمايه خود را از دست مي دهد.
دبير كميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار تاكيد كرد: روشن است كه اين گروه از معاملات فاركس نامشروع است.
گروه دوم كساني هستند كه خود را در محيط اينترنت به عنوان كارگزار فاركس معرفي مي كنند و داراي هويت مشخصي هم هستند و در پايگاه اينترنتي، معاملات سفارش شده توسط صاحب سرمايه را روز به روز در صفحه مخصوص او نمايش مي دهند و فرد نيز به اين گمان كه گزارش واقعي است به آنان اطمينان مي كند.
اما درحقيقت اين صفحه اينترنتي يك نمايش صوري بيش نبوده و واقعيت ندارد و آنان اموال سرمايه گذار را در جاي ديگري مثل قاچاق وغيره سرمايه گذاري كرده اند.
اين نوع از معاملات فاركس نيز به طور قطع شرعي نيست، زيرا سود حاصله هيچ مبناي معامله واقعي ندارد و صرفا برخواسته از بازي با اعداد و صفحه مجازي در اينترنت است.
گروه سوم كساني هستند كه خود را درمحيط اينترنت به عنوان كارگزار بازار فاركس معرفي مي كنند و چه بسا داراي هويت مشخصي هم باشند و در بازار ارز نيز فعاليت مي كنند، اما نوع معاملاتشان شرعي نيست اين گروه به جاي خريد و فروش واقعي ارز اقدام به معاملات صوري آتي ارز مي كنند.
براي مثال، يك طرف متعهد مي شود يك ميليون يورو را در مقابل يك ميليون و 500 هزار دلار بفروشد و ديگري متعهد به خريد مي شود با اين فرض كه هيچ يك قصد جدي خريد يا فروش يورو يا دلار را ندارند بلكه در پايان روز كاري، بر اساس قيمت هاي جديد تسويه نقدي مي كنند. به اين معنا كه اگر قيمت يورو افزايش داشت فروشنده آتي مبلغي را به خريدار مي پردازد و اگر قيمت يورو كاهش داشت، خريدار آتي مبلغي را به فروشنده مي پردازد.
گاهي اصلا معامله آتي نيز در كار نيست، بلكه قرارداد روي تفاضل قيمت هاست؛ به اين بيان كه دو طرف قرارداد، يك ميليون واحد تفاضل قيمت دلار با يورو منعقد مي كنند ؛ به اين معنا كه اگر تفاضل قيمت ها بيشتر شد اين طرف به اندازه يك ميليون برابر تغييرات قيمت به ديگري بپردازد و اگر تفاضل قيمت ها كمتر شد آن طرف به اندازه يك ميليون برابر تغييرات قيمت به ديگري بپردازد.
وي افزود: روشن است كه چنين معاملاتي مبناي شرعي ندارد و درآمد حاصل از آنها نيز نوعي شرط بندي و اكل مال به باطل است.
گروه چهارم كساني هستند كه خود را در محيط اينترنت به عنوان كارگزار فاركس معرفي مي كنند و چه بسا داراي هويت مشخصي هم باشند و به طور حقيقي هم معامله ارز انجام دهند، اما در ضمن قرارداد خود با صاحبان سرمايه شروطي مطرح مي كنند كه آن شروط خلاف شرع است، براي مثال شرط مي كنند زمان هايي كه معامله اي در كار نيست سرمايه را به صورت ربوي به بانك يا مؤسسه اي قرض داده و بهره دريافت كنند.
در همه صورت، معاملات فاركس به گونه اي طراحي شده كه سود بردن يك طرف هميشه با ضرر طرف ديگر رقم مي خورد، يعني يا قيمت ارز مورد معامله بالا مي رود يا پايين مي آيد و در هر حالت يا اين طرف سود مي برد و آن طرف ضرر يا بالعكس است.
در اين شرايط، تنها كسي كه در هر صورت سود مي برد، كارگزار فاركس است كه درصد خود را از هر قراردادي مي گيرد؛ بنابراين به صورت طبيعي در اين بازار تنها افراد بسيار حرفه اي مي توانند سود ببرند و غالب ايرانياني كه وارد اين بازار شده اند در كوتاه مدت بعد از چند معامله كل سرمايه شان را از دست داده اند.
در همه موارد معاملات فاركس، بخش قابل توجهي از سرمايه هاي ملي از كشور خارج شده و درصد كمي از آن به عنوان سود به كشور برمي گردد و از اين جهت نيز خلاف قوانين كشور بوده و آسيب جدي بر اقتصاد ملي مي زند.
تذكر اين نكته نيز ضروري است كه برخي با مطرح كردن شكل ساده معاملات فاركس درصدد گرفتن مجوز فقهي هستند در حالي كه امروزه اين نوع از معاملات فاركس بسيار اندك است و شكل رايج آن كه در سطح وسيعي در اينترنت وجود دارد، شكل باطل فاركس محسوب مي شود.
* دبير كميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار

نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
نظر شما