گسترش آنلاین ؛ مریم سلطانزاده -  درخواست از مدیران دولتی و خودروسازان در دست کم پنج سال گذشته برای ایجاد خط تولید همیشه وجود داشته است. درخواستی که بسیار زود به یک «انتظار» از خودروسازان و مدیران بالادستی این صنعت تبدیل شد چنانچه این خواسته از سوی بالاترین مقام های اجرایی کشور باعث ایجاد سایت هایی در ونزوئلا، سنگال، آذربایجان، سوریه و ... شد و خیلی زود جزو سیاست های ملی نیز شد تا نمایندگان مجلس بهترین زمان برای بردن این صنعت به شهرستان های خود را بدست آوردند.

آنچه مشخص است دولت نیز به دلایلی همچون اشتغالزایی و افزایش توان منطقی ای صنعت از ایجاد سایت های جدید حمایت می کند اما این همه ماجرا نیست چنانچه خودروسازان با وسواس و دولت با منطق بیشتری چنین خط تولیدهایی را بوجود می آورد.

توجیه اقتصادی ندارد

احمد نعمت بخش دبیر انجمن خودروسازان در این زمینه به خبرنگار «گسترش صنعت» می گوید: این موضوع که هر نماینده مجلس بخواهد در شهر و حوزه خود خودروسازی بنا کند درست نیست و توجیه اقتصادی ندارد. وی با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در زمینه خودروسازی، گفت: آلمان به عنوان یکی از صاحبان این صنعت، خودروسازان خود را در اشتوتگارت مستقر کرده است، چرا که آنها معتقدند راه اندازی خودروسازی در شهرها و ایالات مختلف یک کشور توجیه اقتصادی ندارد و این کار منطقی نیست.

دبیر انجمن خودروسازان با اشاره به اینکه اگر خودروسازی در شهرهای دیگر راه اندازی شود، رقابتی نخواهد بود، تصریح کرد: تولید خودرو تیراژ ویژه ای دارد و در صورتی که تیراژ تولید خودرو کاهش یابد، دیگر نمی توان خودرو رقابتی تولید کرد و این به صلاح اقتصاد و مملکت نخواهد بود. نعمت بخش با اشاره به اینکه زمانی خود نیز سمت مدیرکلی در وزارت صنایع و معادن داشته است و دوستان وی به او گوشزد می کردند که چرا در شهر خود (اصفهان) خودروسازی راه اندازی نمی کند، گفت: راه اندازی خودروسازی در شهرهای مختلف به صلاح نیست و نباید خودروسازی این طور گسترش یابد. به گفته وی، باید از تجربه های خودروسازان جهان در این زمینه استفاده کرد.

دبیر انجمن خودروسازان درباره اینکه نمایندگان مجلس برای راه اندازی خودروسازی در شهرهای خود پافشاری می کنند، اظهار کرد: در صورتی که آنها بخواهند از وزیر صنایع و معادن در این باره پرسشی داشته باشند، محرابیان می تواند با دلیل و مدرک مستدل و منطقی آنها را توجیه کند. وی البته توضیح نمی دهد چرا پیش از این با ایجاد سایت های مختلف در شهرستان ها مخالفت نکرده است.

سرمایه که از دولت نیست

سید مهدی صادق، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز درباره اینکه نمایندگان مجلس تمایل دارند که خودروسازی در شهر و حوزه آنها راه اندازی شود، به خبرنگار «گسترش صنعت» گفت: این موضوع به هیچ وجه درست نیست و صرفه اقتصادی ندارد. اگر بخواهیم به خواسته نمایندگان عمل کنیم باید در تمام کشور خودروسازی داشته باشیم که این موضوع به صلاح نیست.
به گفته وی، در صورت وقوع چنین نظریه ای، ضررهای هنگفتی وارد خواهد شد. این درحالی است که می توان این سرمایه را در جای دیگر برد و از آن بهینه استفاده کرد.

صادق درباره تولید خودروسازان در مناطق دیگر، اظهار کرد: درصورتی که در خط تولیدی کمتر از 150 هزار دستگاه خودرو در سال تولید شود، خودروساز یاد شده ضرر می کند و تولید این شرکت توجیه اقتصادی نخواهد داشت.

این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس درباره اینکه نمایندگان مجلس درباره راه اندازی خودروسازی در شهرهای مختلف درنظر دارند از وزیر صنایع و معادن پرسش داشته باشند، گفت: درصورتی نمایندگان مجلس می توانند از وزیر در این باره پرسش داشته باشند که سرمایه گذاری در این بخش توسط دولت انجام شده باشد. حال مشاهده می شود که سرمایه راه اندازی این خودروسازی خصوصی است و آنها نمی توانند در این زمینه گلایه ای داشته باشند.

به گفته صادق، با توجه به اینکه بخش خصوصی به دنبال افزایش سرمایه است و هر کجا بهتر سرمایه گذاری جواب دهد آنجا را انتخاب خواهد کرد، نمی توان در این زمینه مخالفتی داشت. وی افزود: بخش خصوصی بر اساس تحقیق و توسعه و شناخت بازار، کردستان و شهر بیجار را انتخاب کرده است.

این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به تجربه جهانی و تمرکز خودروسازان در منطقه خاصی از کشور، تصریح کرد: خودروسازی در جهان با سرمایه گذاری بخش خصوصی دایر می شود و دولتی ها در این زمینه نقشی ندارند. وی تاکید کرد: ایران یازدهمین خودروساز برتر دنیا معرفی شده است. 10 کشور برتری که پیش از ایران قرار دارند پیشرو در صنعت خودرو هستند و از فناوری های روز استفاده می کنند. کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، ایتالیا، ژاپن و دیگر کشورهای برتر تولیدکننده خودرو 80سال است که شکل گرفته اند و سازماندهی شدند. تمرکز تولید آنها در شهرهای مختلف نیست.

دیگر همه واهمه دارند

اما نگاهی به گفته های چند سال پیش مدیران و مسوولان گرچه همچنان -این بار در ابعاد ملی- از افزایش سایت های داخلی حکایت دارد اما روش سابق شهرگشایی دیگر خریداری ندارد و نه خودروسازان و نه مدیران دولتی دوست ندارند از منابع جاری خط تولید راه اندازی کنند . کرمانشاه، بابل، سمنان، تبریز، شیراز، مشهد و کاشان همه در برنامه های پیشین دیده شده و کردستان نیز آخرین نیست. سایپا قصد دارد یک خط تولید جدید در بیجار به وجود آورد. این شرکت به تازگی خصوصی شده و بیشتر هیات مدیره در دست خودش است. مشخص نیست دلایل انتخاب این شهر توسط سایپا چیست و بیشتر نمایندگان دیگر این استان از وزیر صنایع و معادن کمی عجیب به نظر می رسد.

اما اگر از همه این ها و از جمله بیجار ۹۸ هزار نفری و سوال از وزیر صنایع بگذریم باید به تجربه تاریخی دوران منطقی در ایران خودرو توجه کنیم. در دوره مدیرعاملی وی اصرار به ایجاد سایت تولیدی در شهرها و کشورهای مختلف تا آنجا پیش رفت که ایران خودرو مجبور شد در کشورگشایی های متعدد منابع مالی جاری خود را صرف برنامه های توسعه ای همچون ایجاد خط تولید کند و نتیجه آن ضرر 123 میلیارد تومانی این خودروساز در سال ۸۷ بود. حال از آن زمان چند سال گذشته و خودروسازان دیگر حاضر نیستند آورده زیادی در خطوط جدید داشته باشند. آنها به توان شرکای منطقه ای نگاه می کنند و وزارت صنایع نیز ترجیح می دهد بیشتر حامی فعالیت های جدید باشد تا اینکه در آن دخالت مستقیم کند.