الزامات بهبود وضعیت ترانزیت در کشور/ تصمیمات غیرفنی کارآیی ترانزیت را کاهش می دهد/ تشریح عوامل موثر بر كاهش مزاياي ترانزيتي

به گزارش پول نیوز، یونس جاوید در گفت و گو با خبرنگار ما با بیان این مطلب افزود: اول از همه، ترانزيت به مثابه يك رويه گمركي، مطرح است. به موجب ماده 53 قانون امور گمرکی، عبور خارجی یا ترانزيت رويه اي است كه كالاي خارجي به منظور عبور از خاك ايران از يك نقطه مرزي كشور وارد و از نقطه مرزي ديگر خارج شود.

وی افزود: از اين منظر ترانزيت يعني سرنوشت كالا فقط بين دو نقطه مرزي (مرز ورود محموله تا مرز خروج) در داخل قلمرو گمركي کشور و حصول اطمینان از خروج محموله از مرز خروج از حیث کمیت و کیفیت آن به صورتی که وارد کشور شده است.

جاوید تاکید کرد: اصولا با این تعریف، سرنوشت و سرگذشت محموله از قبل از ورود به مرز ورودی (قلمرو گمركي) و بعد از خروج محموله از مرز خروجی، حائز اهميت نیست و گمرك خود را حافظ و نگهبان حقوق ورودي دولت دانسته و خود را نسبت به كنترل محموله بين دو نقطه ورودی و خروجی کالا مقيد مي داند.لذا وجه غالب تعریف ترانزیت در کشور ما، مبتنی بر این تعریف است.

رئیس سابق انجمن شرکت های حمل و نقل بین المللی ایران ادامه داد: دوم، عبور خارجی (ترانزيت) به مثابه حلقه ای از حمل و نقلي ترکیبی است که از اين منظر يك شركت متصدي حمل و نقل با تلاش هاي بازاريابی در داخل و خارج از مرزهاي كشور خود از اقصی نقاط جهان، محمولات صاحبان كالا را به حيطه اختيار خود درمی آورد تا آن را پس از عبور از مسيرهاي مختلف زميني و دريايي به سر مرزهاي ورودي كشور برساند و پس از انجام تشريفات ترانزيتي در چارچوب تعريف بند يك (به مفهوم يك رويه گمركي) از كشور عبور دهد و پس از خروج از مرزهاي خروجي به مقاصد اصلي هدايت و تحويل گيرنده کند.

به گفته وی، از اين ديدگاه كشور فقط يكي از حلقه هاي تكميل كننده مسير كالا است و سرگذشت و سرنوشت محموله از مبدأ تا مقصد به متصدي حمل مربوط است و با مسئوليت وي اين مسير طي طريق مي شود. بنابراین، اين قرائت از ترانزيت، در بطن خود عملیات حمل و نقل تركيبي را شكل می دهد و مي توان به تشكيل و توسعه شركت هاي حمل و نقل بزرگ كمك کرد.

این کارشناس رسمی دادگستری اضافه کرد: از اين ديدگاه، وقتي كه كالايي با طي مسير از اقصی نقاط دنیا، با مسئولیت متصدیان حمل به دروازه های كشور مي رسد، جايي كه گمرك به عنوان یک مرزبان اقتصادی در آنجا ايستاده است، درواقع اين كالا به گلوگاهي رسيده كه در صورت ناهماهنگی یا بی توجهی به سایر مولفه ها و انتظارات ترانزیت، ممکن است امتيازات مسیر ترانزيتي كشور را تحت الشعاع خود قرار دهد و موجبات كاهش مزاياي ترانزيتي و افزايش هزينه و زمان حمل کالا را فراهم کند.

جاوید افزود: هرچند مسئوليت اصلي در اين زمينه بر عهده متصديان حمل است و آنها با استفاده از بازاريابي توسط شبكه هاي خود، مبادرت به ورود به بازار حمل و ترانزيت مي کنند.

وی تاکید کرد: طبیعی است که در این فرآیند، دولت ها بايد با آماده كردن كليه عوامل ذي مدخل از دريا، بندر و پس¬كرانه گرفته تا جاده، ریل، ناوگان و گمرك و... آنها را در خدمت ترانزيت از كشور به كار بگيرد.

جاوید با بیان اینکه می توان ترانزيت را به مثابه یک سيستم نیز مورد ارزیابی و تحلیل قرار داد، گفت: به این مفهوم که موفقیت و بازدهی ترانزيت كالا از مسير يك كشور، تابع پارامترهاي متعددي است كه به مثابه يك سيستم عمل مي كنند. از اين منظر، سيستم ترانزيت خود تابع ساير سيستم ها بوده و خود متاثر از آنها و تاثيرگذار بر آنها است.

وی یادآور شد: مولفه هایی مانند، قوانين، الحاق یا عدم الحاق به كنوانسيون ها و در صورت الحاق، میزان پایبندی به اجرای مفاد آنها، بانكداري، بيمه، رقابت هاي بين المللي، امور گمركي، فرهنگ عمومی كشتيراني و حقوق بازرگاني دريايي، شفافیت در تعیین و دایره شمول مالیات های مختلف اعم عملکرد و ارزش افزوده، شیوه های رسیدگی به تخلفات و نحوه اجرای آنها، مسائل مرتبط با حمل و نقل چندوجهی در کارکرد صحیح سیستم ترانزیت تاثیر مستقیم دارند.

جاوید خاطرنشان کرد: لذا کم توجهی به هر کدام از حوزه های یاد شده و هر تصمیم غیرفنی یا بدون درنظرگرفتن آثار آن، تصمیم بر سایر اجزای این تجارت بین المللی، کارکرد و کارآیی آن را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.