اگر روحانی نبود سال خوب بورس تباه نمی‌شد به گزارش پول نیوز، یکی از راهکار‌های عمق بخشی به بازار سرمایه به افزایش تعداد نماد‌های حاضر در بازار باز می‌گردد. از همین رو گسترش تعداد سهم‌های بازار سرمایه از طریق فروش بخشی از سهام شرکت‌ها در بورس برای نخستین بار است.

فروش بخشی از شرکت‌ها در بازار سرمایه برای اولین بار را عرضه اولیه این شرکت عنوان می‌کنند. در این عرضه اولیه‌ها تعداد خاصی از سهام شرکت در مبلغ خاصی که از سوی یک نهاد مالی دیگر کشف قیمت شده است، به فروش می‌رسد.

هر سهامدار خرد نیز می‌تواند تعداد محدودی از سهام این شرکت را در قیمت کشف شده، خریداری کند. در این روش که به همه سهامداران تعداد مساوی سهم می‌رسد، نوعی عدالت در آن دیده می‌شود.

سال خوبی که تباه شد!

در سال ۹۹، تعداد ۲۶ شرکت در عرضه‌های اولیه در بورس سهام آن‌ها به خریداران عرضه شد که در بالاترین میزان مشارکت حدود ۵.۵ میلیون نفر برای خرید نماد وسپهر در صف قرار گرفتند. در عرضه اولیه وسپهر که تخصیص سهام آن در اول مهر ماه انجام شد در نهایت حدود ۵٫۵ میلیون نفر مشارکت داشتند و به هر متقاضی تا همان سقف ۱.۱ میلیون تومان تعیین شده رسید.

در عرضه اولیه سهم صبا به عنوان اولین شرکت عرضه شده در بورس در سال ۹۹، به هر کد ۸۱۲ سهم تخصیص یافت و حدود ۱٫۸ میلیون نفر سهم خریدند.

اما با ادامه ریزش بازار به دلیل تصمیمات اشتباه دولت، بانک مرکزی و سازمان بورس، در پائیز و زمستان سال ۹۹، مشارکت در عرضه‌های اولیه بازهم کاهش یافت و در آخرین عرضه اولیه این سال که سهم اپال بوده است، ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار و ۶۵۵ نفر در آن شرکت کرده اند.

با نگاهی به روند مشارکت در عرضه‌های اولیه شاهد این مساله هستیم که هرچه شاخص کل بورس کاهش یافته است، میزان مشارکت نیز کاهش داشته است. به عبارت دیگر، رابطه مستقیمی بین میزان مشارکت در عرضه‌های اولیه و اعتماد به بورس وجود داشته است. این روند را می‌توان با کاهش ۵۰ درصدی میزان مشارکت در انتهای سال ۹۹ مشاهده کرد.

تصمیمات اشتباه در دولت و سازمان بورس سبب کاهش اعتماد به روند‌های موجود در بازار سرمایه شده است. این مساله سبب شد تا افراد کمتری حاضر به خرید سهام شرکت‌های تازه وارد به بورس شوند.

سوددهی شرکت‌های عرضه اولیه چقدر بوده است؟

بررسی روند سوددهی شرکت‌های عرضه شده در بورس، نشان می‌دهد نماد وپویا رشدی ۳۲۶ درصدی را تجربه کرده است. اما در آخرین عرضه اولیه سال ۹۹ میزان سوددهی شرکت به ۲۹ درصد رسیده است.

این مساله باز هم نشان دهنده کاهش اعتماد به بازار سرمایه در سال ۹۹ است. در صورتی که روند بازدهی سهم‌ها را نگاه کنیم به این مساله خواهیم رسید که این روند با آغاز ریزش بازار به شدت افت داشته است و از کاهش ۱۰ برابری را تجربه کرده است.

برخی فعالان بازار سرمایه، عدم شرکت در خرید عرضه اولیه را نوعی اعتراض به روند موجود در بورس و عدم حمایت دولت از بازار سرمایه می‌دانستند.

چرا عرضه اولیه‌ها لغو شدند؟

در ماه‌های پایانی سال، تعداد زیادی از عرضه‌های اولیه چند ساعت پیش از زمان انجام عرضه، لغو شدند. به عقیده برخی کارشناسان، یکی از عواملی که منجر به لغو عرضه اولیه سهام شرکت‌ها شده است، عدم مشارکت سهامداران در خرید آن‌ها است.

نخریدن عرضه‌های اولیه در شرایط فعلی بازار، می‌تواند اعتراضی و هشداری از معامله‌گران به سیاست‌ها و تصمیمات اخیر دولت و مدیران بازار باشد. گران بودن عرضه‌های اولیه یکی از عواملی است که سبب کاهش مشارکت در عرضه‌ها شده‌است. اثر این بالا بودن قیمت در جایی مشخص می‌شود که «بپیوند»، «بگیلان»، «وکبهمن»، «آبادا»، «ثامید» و «سیتا» همگی در قیمتی پایین‌تر از قیمت عرضه معامله می‌شوند.

روند عرضه اولیه‌ها در سال ۱۴۰۰

در سال ۱۴۰۰ نیز تاکنون ۴ عرضه اولیه به فروش رسیده است که بالاترین میزان مشارکت در این عرضه‌ها حدود ۲ میلیون و پانصد هزار نفر بوده است که بازهم تعداد کم مشارکت کنندگان را نشان می‌دهد.