اين روزها ديگر صحبت از ركود و شرايط نابسامان اقتصادي، حرف جديدي نيست. اما اين ركود در حقيقت هر روز قرباني جديدي مي گيرد و اين همان موضوعي است كه ذهن كارشناسان و تحليلگران بازار را به خودش مشغول كرده است و هر روز به سوژه خبري جديدي تبديل مي شود.

دنیای اقتصاد _ اين بار، اما گويا نوبت به پر رونق ترين بازار محصولات ديجيتال رسيده است. بازار موبايل با وجود حضور پررنگ هر روزه محصولات جديد و متنوع و رقابت برندهاي بزرگ و شناخته شده، قرباني ديگر اين ركود فراگير است. حتي گزارش هاي تحقيقاتي هم اين موضوع را تاييد مي كنند.

آخرين و جديدترين گزارش موسسه تحقيقاتي IDC در اين مورد نشان مي دهد كه اين ركود اقتصادي و تاثير آن ركورد بي سابقه اي را در بازار جهاني انواع گوشي هاي موبايل به وجود آورده است.

يك فصل تعطيلات استثنائي

در واقع ركود بازار موبايل از سال ميلادي گذشته كليد خورده و در روزهاي تعطيلات سال نو به اوج خود رسيده است تا آنجا كه به گفته كارشناسان IDC ركود اقتصادي فراگير بيشترين تاثير خود بر بازار موبايل را در فصل چهارم سال 2008 به جا گذاشت تا حجم صادرات جهاني انواع گوشي هاي موبايل در اين فصل را تا 6/11 درصد در مقايسه با سال 2007 كاهش دهد. به اين ترتيب بود كه براي اولين بار در هفت سال گذشته فصل تعطيلات رشد فروش دو برابر را تجربه نكرد. اين عوامل تاثير گذار در نهايت تنها به رشد 3/4 درصدي بازار جهاني موبايل در سال 2008 نسبت به سال گذشته آن يعني 2007 منتهي شد.

ادامه ركود

با اين اوصاف كارشناسان و تحليلگران موسسه IDC چندان به رشد بازار موبايل در سال 2009 هم اميدوار نيستند. اين افراد پيش بيني كرده اند كه با ادامه اين روند ركود، بازار جهاني موبايل در سال 2009 تنها تا 3/8 درصد نسبت به سال 2008 رشد خواهد كرد.

در حقيقت همزمان با كاهش چشمگير قدرت خريد كاربران و مصرف كنندگان، توليدكنندگان گوشي هاي موبايل هم سعي مي كنند ميزان ذخيره مواد اوليه در اختيار خود را كاهش دهند تا به اين ترتيب دچار ضرر نشوند.

اين در حالي است كه اين كار مي تواند تاثير بسياري بر حجم صادرات داشته باشد و از طرفي نمي توان ميزان تقاضاي كاربران را هم به طور دقيقي پيش بيني كرد. در واقع به همين دليل هم هست كه حتي توليدكنندگان چيپ و قطعات سخت افزاري هم توليد خود را نسبت به دو ماه گذشته تا حد قابل توجهي كاهش داده اند. اين اتفاقات به صورت زنجيروار به يكديگر متصل هستند و روي هم تاثير مي گذارند تا به اين ترتيب بازار جهاني موبايل را به سمت ركود سوق بدهند.

اين وضعيت حتي بازارهاي بزرگ كشورهاي توسعه يافته را هم كاملا تحت تاثير خودش قرار داده است. به عنوان نمونه، پيش بيني مي شود كه بازار كشورهايي مانند ژاپن، ايالات متحده آمريكا و اروپاي غربي هم در سال 2009 كاهش 6/24 تا 4/12 درصدي را در ميزان صادرات خود تجربه كنند. از طرفي نرخ رشد دو رقمي گذشته كشورهاي BRIC شامل برزيل، روسيه، هند وچين هم در اين سال شكسته شده و در نهايت آن ها را به رشد سالانه 3/0 درصدي قانع مي كند. در اين ميان اما گويا هند كمترين تاثير را مي پذيرد و روسيه با بيشترين تاثير، شديدترين ركود را در بازار موبايل خود تجربه خواهد كرد.

اين در حالي است كه «رايان ريت» يكي از كارشناسان IDC در اين مورد مي گويد: «در حقيقت به دنبال كاهش رشد اين بازار در سال 2008 و ظهور نتايجي بدتر از پيش بيني هاي انجام گرفته و البته اخبار اقتصادي منفي، انتظارات ما را از رشد بازار جهاني موبايل در سال 2009 تا حد قابل توجهي كاهش داده است. به اين ترتيب پيش بيني ما براي سال 2009 بسيار بدتر از سال 2008 خواهد بود. با اين همه اگرچه نگراني از بروز اين شرايط منطقي به نظر مي رسد، اما بهتر است بدانيم كه بازار موبايل هنوز ظرفيت هايي براي رشد در سطح جهاني دارد كه مي تواند ما را براي بهبود اوضاع آن تا نيمه اول سال 2010 اميدوار كند.»

موبايل هاي هوشمند در كما

اين ركود حتي گوشي هاي موبايل به اصطلاح حرفه اي و هوشمند را هم در برگرفته و تحت تاثير خود قرار داده است. به اين ترتيب است كه تحليلگران موسسه تحقيقاتي IDC هم چشم انداز روشني را براي بازار جهاني موبايل هاي هوشمند پيش بيني نكرده اند. اين بازار معمولا تحت تاثير بازار جهاني موبايل، تغيير كرده و حتي ركود را تجربه مي كند.

بر اساس آخرين گزارش موسسه IDC در سال هاي اخير به دنبال تغييير سليقه كاربران و مصرف كنندگان و البته رشد تكنولوژي هاي جديد، بيشترين تقاضا در بازار جهاني موبايل به گوشي هاي موبايل هوشمند اختصاص دارد. درست به همين دليل هم هست كه با وجود سايه ركودي كه بر سر بازار موبايل وجود دارد، بازار اين گوشي ها رشدي هر چند كم را هم تجربه خواهد كرد.

در مقابل اما فروش گوشي هاي هوشمند كه در فصل چهارم سال 2008 به كمترين ميزان خود رسيد، قرار است به روند خود در سال 2009 هم ادامه دهد.

براساس گزارش اخير موسسه تحقيقاتي Gartner، در سه ماه منتهي به ماه دسامبر سال 2008 14/38 ميليون دستگاه گوشي موبايل هوشمند در بازار جهاني به فروش رسيده است كه اين ميزان برابر رشد 7/3 درصدي در مقايسه با همين دوره در سال 2007 بوده است. به گفته كارشناسان اين ميزان رشد از سال 2003 تاكنون كمترين ميزان رشد بازار جهاني موبايل بوده است.

در نهايت فروش گوشي هاي موبايل هوشمند تا پايان سال 2008 به 3/139 ميليون دستگاه رسيد كه در مقايسه با سال 2007 تنها 14 درصد رشد داشته است. از طرفي فروش اين گوشي ها در بازار آسياي پاسيفيك با كاهش 6/4 درصدي و فروش 1/28 ميليون دستگاهي در سال 2008 همراه بوده است. در منطقه آمريكاي شمالي هم فروش اين گوشي ها اما با رشد 69 درصدي به 8/35 ميليون دستگاه رسيده است.