در اين مختصر ضمن نشان دادن مسير آينده دوبي به دلايل افول اين شيخ نشين در زمينه هاي سياسي اجتماعي خانوادگي اقتصادي و توريستي مذهبي خواهيم پرداخت.

براي نگاه به پيشينه امارات عربي متحده لازم نيست تاريخ را ورق زد و از لابلاي اسناد و شواهد تاريخي چيزي را كشف كرد. عمر جديد اين شيخ نشين كه با قبول اتحاد نام واحد امارت متحده عربي را بر خود نهاده اند از 35 سال نميگذرد. از بين مجموعه شيخ نيشين هاي ابوظبي و دوبي به دلايلي متعددي در بين آنها داراي اهميت بيشتري هستند. در اين مختصر سعي شده نگاهي گذرا و اجمالي به شيخ نشين دوبي انداخته و نسبت به آن دقت بيشتري شود.

در مسير اتحاد شيخ نشين ها و تبديل به كشور جديد، شيوخ دوبي توانستند براي خود نام و نشاني دست پا كنند تا آنجا كه خيلي ها نام دوبي را با امارات ممزوج نموده و گاهي منظورشان از امارات همان دوبي است كه البته اين خيلي به مذاق شيوخ صاحب نفت و پول ابوظبي نشين هم خوش نيامده است. قبل از اتحاد دوبي، دومين و به نحوي بعد از ابوظبي بزگترين شيخ نشين هم به لحاظ جمعيت و هم به لحاظ وسعت خاك ميباشدو همين مساله باعث شد تا در دولت تازه تشكيل شده امارات صاحب جايگاه مهمي بوده و در تصميم گيري هاي كلان امارات دخيل باشد. بصورتي كه علاوه بر جانشيني و ولايتعهدي امير و شيخ كل امارت بيشترين وزرا» را در هيئت حاكمه دارد. با نگاهي گذرا، حاكمان دوبي را مي توان مرور نمود. حاكم دوبي قبل و بعد از اتحادشيخ راشد مي باشد.

شيخ راشد پدر شيخ محمد حاكم فعلي دوبي از يك امير وشيخ محلي نگاهي فراتر داشته و با توجه به هوش و قدرت گيرايي خوب خود از ابتدا توانست راه خود را در محدوده امارات از بقيه شيخ نشين ها جدا نموده و به سمت پيشرفت و ترقي دوبي گام بردارد و اهم فعاليت اين شيخ نشين را بر پايه تجارت، سرمايه گذاري مالي، سيستم چرخش مالي بانكي منطقه، طراحي امكانات و زير ساخت هاي بندري بر پايه سياحت و تجارت بنا نهاد و از همين ديد سعي در مهيا نمودن ساز و كارهاي موجود نمود. بعد از فوت شيخ راشد شيخ مكتوم حاكم دوبي گرديده ولي نمود زيادي در اداره حكومت نداشت و عملا برادرش كه وليعهد هم شد حاكميت دوبي را بعهده گرفت.

وي توانست به درستي پا جاي پاي پدر گذاشته و عملا بصورت غير رسمي حاكميت دوبي را تا زمان فوت شيخ مكتوم بعهده داشته و بعد از فوت وي هم اداره اسمي و هم رسمي شيخ نشين دوبي را به دست گرفته و رسما كار خود آغاز كرده و بسط وگسترش دهد. وي توانست با ابتكارات و خلاقيت ها ي خود سبب رشد و توسعه گسترده دوبي را فراهم آورد. تحولات بوجود آمده و رشد بادكنكي دبي سبب شد تا شيخ محمد نتواند ضعف ها و مشكلات زير پوستي جامعه دوبي را ببيند و در واقع دوبي همانند شكل ظاهريش كه يك خيابان تميز ولي در پشت آن تپه هاي رملي بود در زير ساخت هاي اجتماعي و فرهنگي و سياسي هم دچار همين تضاد گردد و نتواند به يك توسعه پايدار و پيشرفت بنيادي دست پيدا كند و هر چه به جلوتر ميرفت ظاهر پر زرق و برق نهادهاي توسعه و رشد در اين شيخ نيشين بيشتر به چشم ميايد و حتي زمينه افول آن را نيز فراهم آورده كه در اين مختصر ضمن نشان دادن مسير آينده دوبي به دلايل اين افول در زمينه هاي سياسي اجتماعي خانوادگي اقتصادي و توريستي مذهبي خواهم پرداخت.

مشكلات سياسي اجتماعي

1- با همه پرستيژ دوستانه اي كه شيوخ دوبي در رابطه با حكومت مركزي ميگيرند ولي كمتر كسي است كه از اختلافات ريشه اي آنها با دولت مركزي آگاه نباشد. اگرچه در دوران شيخ زائدو زمان تشكيل اتحاد امارات دوبي بعنوان جانشين آن اعلام شد اما بعد از فوت شيخ زائد پسرانش اجازه نداده اند تا حاكميت كشور امارات از خانواده خود بيرون رفته و با هماهنگ نمودن بقيه شيخ نشين ها دوباره خود را حاكم امارات نموده و براي خالي نبوده عريضه مجدد دوبي را به عنوان جانشين اعلام نموده اند. كه مرحمي بر اختلافات شان گذاشته نشد

2- عدم شفافيت تقسيمات زميني ومحدوده جغرافيايي دوبي با ديگر شيخ نشينهاي امارات سبب يك زخم كهنه و اتش زير خاكستر گرديده بصورتيكه ديگر شيوخ منتظرند تا در اولين فرصت از ان سربراورده و هر كدام دعوي خود را اعلام بنمايند.

3- اختلافات درون خانوادگي ان به شكلي شده كه نقل محفل خواص و عام گرديده بطوريكه يك روز عكسي از يك پسرش را در دبي بعنوان حاكم بر ديوار ميكوبند و روز ديگر بخاطر دعواهاي ديگري دستور به پايين اوردن عكس ان از ديوار شهر ميشود

4- نداشتن نگاه درست به شرايط سياسي جهاني و بين المللي و تبديل شدن به مهره شطرنج بي چون چرا ي قدرتهاي بزرگ كه سبب شد روابط خوبي با همسايه هاي غير عرب خود نداشته باشد و همه روابط را از اين منظر طراحي نماييد و اين هم باعث شدن مقبوليت داخلي خود را از دست داده و از بيرون هم همسايگان به عنوان يك همسايه قابل اتكا» به ان نگاه نكنند.

5- با توجه به رويه حكومتي شيخ و توجه نداشتن به خواست مذهبي و عقيدتي مردم باعث بوجود آمدن اختلافات مذهبي و مخالفان شديد مذهبي گرديده بصورتيكه جوانان زيادي در به سبب مخالفت با همين بي بند وباريها و عدم رعايت اصول مذهبي در زندان محبوس هستند. و حتي دراين همين رابطه بعضي از شيخ نشين ها از جمله شارجه تذكرات جدي هم براي رعايت مسائل مذهبي داده اند

6- سخت گيريها و مخالفت هاي دولت مركزي با حاكمين دوبي تا جاييكه مجلس شيوخ قانوني وضع هموده اند كه حاكمين امارات حق كار تجاري و امور اقتصادي به صورت شخصي ندارند كه به اين واسطه فشار زيادي را به شيخ محمد حاكم دوبي وارد آورده اند

مشكلات اقتصادي سياحتي

همانطور كه در فوق به آن اشاره شد دوبي و حاكميت آن مهمترين ركن درآمدي و اقتصادي خود را بر رو پايه هاي سرمايه گذاري ايجاد شرايط مناسب و مطمئن جهت جذب سرمايه گذاري خارجي ايجاد بستر مناسب جهت ري اكسپورت كالا به كشورهاي منطقه. شرايط تورستي و گردشگري و دعوت از تمام مردم جهت مردم منطقه و جهان جهت دين دبي بعنوان يك مكان هم گردشگري و هم خريد و درست نمودن زيرساخت هاي اين مسئله. طبيعي است به هر كدام از اصول فوق ضربه اي بخورد شرايط اقتصادي دبي دستخوش تغيير و تحول خواهد شد حال با بررسي جريانات فوق به درستي شرايط حاكمين دبي را خواهيم ديد و مشكلاتي كه گريبان گير ان هستند.

1- براي انجام امور اداري و اقتصادي شيخ نشين دوبي نياز به نيروي متخصص و نيمه متخصص و... دارد اما دوبي از اين جهت در مضيقه ميباشد و نيروي كافي جهت انجام اين امور نداشته لذا براي انجام امور خود متوسل به نيروي خارجي شده است كه با توجه به شرايط بين اللملي و ركود جهاني براي نيروهاي كار خارجي ماندن در دوبي مقرون به صرفه نيست و و با رفتن اينها مجموعه اداره دوبي دچار كسري نيرو خواهد شد.

2- عدم حمايت از سرمايه گذاران و تعرض به اموال سرمايه گذاران و اخراج انان به دلايل واهي بدون اثبات جرمي حتي در دادگاههاي فرمايشي شيخ نشين دوبي. به صورتيكه شما در روزنامه ها و رسانه هاي متعددي گزارشات متعددي در اين رابطه ملاحظه ميكنيد. حتي شاهد شكايت هاي متعددي به دادگاههاي لاهه و سازمان ملل در اين رابطه هستيم و به دليل ناامن شدن مسير و بستر سرمايه گذازي، ضمن برداشت سرمايه هاي قبلي امكان سرمايه گذاري جديد را به حداقل رسانده.

3- مهاجرت شركت هاي بزرگ از جمله شركت هاي اي تي و مجموعه شركت هاي كه در زمينه فناوري و اطلاعات فعال هستند به جاهاي ديگردنيا جهت سرمايه گذاري

4- در بخش گردشگري و توريست بخاطر سخت گيريهاي و اهانت ها به مسافران سبب شد كه رغبت كمتري براي مسافرت به دبي بوجود بيايد، كه عدم استقبال مسافران سبب شد مجموعه زيرساخت هاي گردشگري كه نقش مهمي در اقتصاد دوبي داشته تعطيل شود.

5- علاوه بر مسائل فوق ركود جهاني هم تير عمود توسعه و پيشرفت دبي را كشيده بصورتيكه ناجي دبي ناچار شده كاسه گدايي به سمت شيوخ ابوظبي، عربستان، عمان و بانك ها و شركت هاي بزرگ چند مليتي دراز كرده و هركدام براي پرداخت دعوي يكي ازنمادهاي پيشرفت و توسعه دبي را نموده و نشانه ها و نمادهايي كه هر كدام حكايت از غرور طراح تحول وپيشرفت دبي را مينمايد. پروژه مسكوني النخيل (نخل) واقع در جزاير ساخته در خليج فارس، هتل چند ستاره برج العرب را خواسته و همين باعث شده كه شيخ محمد براساس روايت هاي متعدد دچار افسردگي شديد شده و شيخ نشين دوبي، هم همانند معمار خود روزهاي خوبي را سپري نمي كند. او هم شديدا بيمار است از يك سو فرار سرمايه داران و از سوي ديگر جمع آوري منابع مالي سرمايه گذاران باعث شده تا كم كم افول روياي دوبي پيشرفته را در غروب خليج فارس به نظاره بنشينيم. اگر چه شيخ محمد وصيت پدر خود مبني بر احترام همسايه شمالي - كه روزي ناجي آنها بوده - را ناديده گرفته و به ايرانيان سخت گيري نمايد و از اين رهگذر سبب شد كه ايرانيان سرمايه خود را از دبي انتقال دهند. اما مي توان گفت ماهي را هر وقت از آب بگيرند تازه است.

شيخ محمد قبل از آن كه فكري به حال بيماري خود بكند بايد بيماري دوبي را جدي تر گرفته تا شدت آن هردويشان را ازپاي درنياورد. اگر چه ايران بعنوان يك همسايه افول همسايه خود را نميخواهد ولي از آن طرف هم نيايد از ياد ببريم كه كلوخ انداز را پاداش سنگ است.