پول نیوز - جاری شدن سیل، خشکسالی، آتش سوزی، افزایش قیمت بنزین و همچنین ناآرامی های سیاسی در خاورمیانه و شمال آفریقا باعث افزایش بیش از پیش قیمت مواد غذایی در سراسر جهان شده است.   به گزارش پول نیوز، هر چند ریشه یابی علل پیدایش وضعیت فعلی نیازمند بررسی های دقیق و تخصصی کارشناسان علم اقتصاد است اما در مجموع 10 عامل عمده را می توان برای افزایش جهانی قیمت مواد غذائی برشمرد:
    کاهش ذخایر جهانی شکر و افزایش قیمت آن
افزایش قیمت شکر رکورد جدیدی در 30 سال اخیر به جای گذاشت. تحلیلگران اقتصادی معتقدند که جاری شدن سیل در استرالیا که نیمی از ظرفیت بالقوه تولید شکر در این کشور را نابود کرده است، از مهمترین عوامل گرانی شکر در بازارهای جهانی است. با توجه به اینکه استرالیا مقام سوم تولید شکر جهان را در اختیار دارد و بیش از 10 درصد شکر مصرفی دنیا را تولید می کند، سیل های اخیر در این کشور به معنی از بین رفتن ذخایر عمده این کالای استراتژیک بوده و انتظار می رود که میزان ذخایر شکر موجود در بازارهای جهانی در سال 2011 کمتر از پیش بینی های صورت گرفته، باشد.
  کاهش ذخایر جهانی گندم و  افزایش قیمت این محصول
 آتش سوزی های گسترده سال 2010 در روسیه بیش از یک چهارم ذخایر گندم این کشور را از بین برد و دولت را مجبور به قطع صادرات این محصول به کشورهای جهان کرد. خشکسالی در چین نیز بر میزان نگرانی ها درباره کمبود ذخایر جهانی گندم در سال 2011 افزوده است.از این رو  قیمت گندم به بالاترین میزان خود در تاریخ تولید و عرضه این محصول استراتژیک در جهان رسیده است.
    افزایش قیمت نفت
 سازمان ملل متحد بارها تاکید کرده که افزایش قیمت جهانی نفت به افزایش قیمت مواد غذایی می انجامد. از سوی دیگر گزارشهایی پیرامون بهبود وضعیت اقتصادی آمریکا و چین منتشر شده است، اگر چه اخبار مذکور ظاهر خوبی دارند، اما همین امر باعث شده است که قیمت جهانی نفت به بالاترین میزان خود طی دو سال اخیر برسد. با توجه به اینکه روند بهبود اقتصاد جهانی و حتی اقتصاد آمریکا و چین از سرعت قابل ملاحظه ای برخوردار نبوده است، افزایش قیمت مواد غذایی به بهانه افزایش بهای نفت، می تواند دنیا را با بحرانی جدید روبرو سازد.
  گسترش ناآرامی های اجتماعی
 در حالی که قیمت مواد غذایی به بالاترین میزان خود در تاریخ رسیده است، بسیاری از مردم کشورهای فقیر  اعتراضات خود را به سطح خیابانها کشانده اند. پیش از این شاهد سقوط دو دولت در تونس و مصر بودیم اما ناآرامی های گسترده در خاورمیانه و شمال آفریقا همچنان ادامه دارد. ناظران بازار نگران آن هستند که سایر دولت ها با توجه به حوادث پیش آمده در مصر به ذخیره مواد غذایی اساسی مانند ذرت، گندم، روغن و شکر بپردازند تا قیمت این کالاها را در کشور خود پایین نگه داشته و مانع از گسترش اعتراضات مردمی شوند. این موارد و عدم تمایل برخی کشورها به صادرات کالای مازاد بر مصرف خود، بر نگرانی های موجود پیرامون کمبود مواد غذایی و افزایش بهای جهانی آن می افزاید.
    افزایش جمعیت جهانی
 در نشست اخیر گروه 20 کشور صنعتی جهان (جی 20)، موضوع افزایش قیمت و کمبود مواد غذایی جهان در دستور کار قرار گرفت که این امر نشان دهنده اهمیت این موضوع در اقتصاد و امنیت بین المللی است. از سوی دیگر، بانک جهانی اعلام کرده است که به دلیل افزایش جمعیت جهان، احتمالا در سال 2030  با افزایش تقاضای 50 درصدی در بازار مواد غذایی مواجه می شویم. روند افزایش جمعیت نشان می دهد که هر سال 70 میلیون نفر بر جمعیت جهان افزوده می شود و این به معنی بیشتر شدن تعداد افراد گرسنه است.
  گرایش بیشتر به تولید سوخت های زیستی 
 ذخایر روغن گیاهانی مانند ذرت، آفتابگردان، زیتون و سایر مواد استراتژیک غذایی به دلیل افزایش تقاضا برای تولید سوختهای زیستی به شدت در حال کاهش است. فائو  بارها اعلام کرده است که تهیه سوخت از مواد غذایی استراتژیک به افزایش قیمت دیگر مواد غذایی می انجامد. اما شرکتهای تولید انرژی مانند بی پی پروژه های تولید انرژی خود از مواد غذایی را متوقف نخواهند کرد زیرا لزوم توجه به سوختهای جایگزین و سازگار با محیط زیست به یک اصل مهم بین المللی تبدیل شده است.
    افزایش تقاضا و افزایش قیمت گوشت
 کارشناسان اقتصادی معتقدند که مصرف گوشت در برخی کشورها به ویژه چین با افزایش بی سابقه ای روبرو شده است. افزایش تقاضا برای گوشت باعث شده تا قیمت این فراورده به بالاترین میزان خود طی سال های اخیر برسد و افزایش قیمت 25 درصدی را تجربه کند. از سوی دیگر افزایش تقاضا و تلاش تولید کنندگان برای تولید بیشتر گوشت، ذخایر گیاهی مانند دانه های روغنی و گندم را به خطر انداخته است. زیرا برای تولید یک کیلو گرم گوشت به بیش از هفت کیلوگرم علوفه و سایر خوراک های حیوانی نیاز است.
  افزایش قیمت روغن خرما
 روغن خرما یکی از پرکاربردترین روغن های حال حاضر جهان است که نه تنها در آشپزی و تولید مواد غذایی بلکه در تهیه صابون، تولید لوازم آرایشی و سوخت های زیستی نیز کاربرد دارد. حدود 90 درصد از روغن خرمای جهان در مالزی و سایر همسایگان آسیایی این کشور تولید می شود. بنابراین کارشناسان محیط زیست نگران این امر هستند که به دلیل افزایش تقاضا و تمایل بیشتر به تولید این محصول، کشاورزان درصدد نابودی سایر گونه های زیستی در این کشورها برآیند که در بلند مدت به نابودی برخی از ذخایر استراتژیک می انجامد.
    کاهش منابع آبی
 عربستان سعودی و هند نمونه ای از کشورهای جهان هستند که به حفر چاههای عمیق برای تامین آب مصرفی کشاورزی خود می پردازند. اما در برخی کشورهای دیگر مانند هند و چین این مساله به وضعیت بحرانی رسیده است و این کشورها با خطر اتمام ذخایر آبهای زیرزمینی روبرو هستند. عربستان سعودی در دوسال گذشته به برنامه های خودکفایی و بهره برداری از آبهای زیر زمینی خاتمه داده و به واردات محصولات کشاورزی می پردازد. با اینحال رهبران این کشور اعلام کرده اند که این امر را تا سال 2016 ادامه داده و سپس تولید مواد غذایی را از سر می گیرند.
  خرید زمین کشاورزی
 کشورهای چین، عربستان سعودی و کره جنوبی به خرید زمین در آفریقا، جنوب آسیا و آمریکای لاتین اقدام کرده اند تا از این طریق بتوانند به تولید محصولات کشاورزی برای مصارف داخلی خود بپردازند. یکی از کارشناسان محصولات کشاورزی می گوید که برخی کشورهای ثروتمند زمین هایی به اندازه نیمی از خاک ایتالیا را در کشورهای دیگر خریداری کرده اند. بانک جهانی اعلام کرده است که بیشتر این زمین ها به اجبار از مالکان محلی گرفته شده و در اختیار کشورهای خارجی قرار گرفته است و این امر به بیکاری و گرسنگی بیشتر مردمان این مناطق منجر شده است. برخی از کارشناسان معتقدند که این روند خرید زمین می تواند نتایج بسیار منفی بر اقتصاد محلی و در کل اقتصاد جهانی داشته باشد.
دبوراه هاید
citywire