درخت گز نماد استقامت ، جاودانگي ، اقتدار و باروري در منطق سيستان است .

اين درخت از شاخصه هاي زيست محيطي اين منطقه و از جايگاه ويژه اي در بين اهالي آن برخوردار است .

به نوشته محمد اسلامي ندوشن در کتاب " داستان ها در سيستان " وقتي دختر جواني از دنيا مي رفت قبل از دفن او را با درخت گزي عقد مي بستند تا به اين گونه رازآلود و نمادين نقش باروري او را با درخت گز که نماد زايندگي بود عينيت بخشند و اين نارسايي را جبران کنند.

رئيس اداره ميراث فرهنگي و گردشگري زابل مي گويد : طبق متون ادبي در اسطوره ملي نيز گز نقش اساسي دارد آن جا که اين درخت به انديشه ها و افکار زاييده استبداد پايان مي دهد و رستم را به عنوان نماد پهلواني و آزادگي معرفي مي کند .

خسروي مي افزايد : در ادبيات سومري نيز ايـزد به بوته گز تشبيه شده و در مصر باستان هم گز يکي از درختان مقدس وابسته به خدايان و به عنوان نماد باروري و نعمت شناخته مي شد .

اکنون درختان گز در هر مکان مقدس و زيارتگاهي در منطقه سيستان خودنمايي مي کند .

ارتفاع اين درخت کوچک به 6 تا 10 متر و قطر آن به 30 سانتيمتر مي رسد و گاهي هم بر اثر جستهاي پاجوش به صورت درختچه در مي آيد.

گز درختي است زيبا داراي برگ هايي باريک ، نوک تيز و فشرده به هم دارد . از شاخه هاي اين درخت ماده اي به خارج ترشح مي شود که به گز انگبين موسوم است و داراي ساکاروز ، موسيلاپ و پراکسيداز است و به علت شور بودن برگ هاي آن فقط شترسانان از آن استفاده مي کنند، اما براي تغذيه ساير حيوانات نامرغوب است .

در ايران پنج گونه از درخت گز مي رويد: گز شاهي که گاهي از 15 متر هم فراتر مي رود، گز خوانسار يا گز انگبين که از آن انگبين تهيه مي شود، يلقون (با اسم علمي تاماريکس پالازي) که در حوالي کرج يافت مي شود، تاماريکس تتراندر که در حوالي شيراز مي رويد و تميس که در جنگل هاي شمالي ايران ديده مي شود.

درخت گز روغن در 500 هکتار از اراضي سيستان و بلوچستان کاشته مي شود .

اين گياه مصارف متعددي در صنايع غذايي ، ساعت سازي ، سوخت خودرو و هواپيما ، صنايع بهداشتي و پزشکي دارد و ارزش هر ليتر روغن آن در بازارهاي جهاني 700 دلار است .

با اينکه يک ميليون هکتار اراضي جنگلي گز روغن به صورت خودرو و پراکنده در سيستـان و بلوچستان وجود دارد ، اما براي تامين نياز داخلي روغن اين درخت ، از فـرانسه و هندوستـان وارد ايران مي شود .