پنجشنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۵
تلویزیون پول‌نیوز
زمان مطالعه: ۵ دقیقهپولنیوز - مائده امینی؛ «ما سهمی از قفسه‌های فروشگاه‌های زنجیره‌ای نداریم.» این آهی است که از نهاد همه تولید‌کننده‌های خرد بلند می‌شود. قرار بود با توسعه فروشگاه‌های زنجیره‌ای، توزیع کالا در کشور سامان پیدا کند، دسترسی به هدف نهایی برای تولیدکننده و مصرف‌کننده آسان‌تر شود و به واسطه فضای رقابتی ایجاد شده، همه منتفع شوند اما انگار این بار هم تیرها به سنگ خوردند.
فروشگاه‌های زنجیره‌ای نه تنها دست واسطه‌ها را کوتاه نکرده‌اند، بلکه با توسعه شعبه‌ها و شرکت‌های مختلف، حالا انحصار تازه‌ای برای تولیدکنندگان آفریده‌اند؛ تولیدکنندگان خرد و کوچک از پیش این بازی را باخته‌اند. ماجرا را با سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای کشور در میان گذاشتیم.
سازمان حمایت که عموما تمایلی به پاسخگویی ندارد و از لابه‌لای حرف‌های مسئولان ذی‌ربط می‌توان به آسانی فهمید که حمایت از تولیدکننده در این حوزه، از اولیت‌های چندم سیاست‌گذاران است. نایب رییس اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای کشور هم می‌گوید که همه چیز در بازار به توافق طرفین بستگی دارد. هر شرکت یا فروشگاهی سلیقه و قوانین خودش را دارد و نمی‌توان ادعا کرد که ورود به همه فروشگاه‌ها سخت و غیرممکن است.
تولیدکنندگان چه می‌گویند؟
عطای فروشگاه‌ها را به لقایش بخشیدیم
رضا، تولیدکننده لوازم آرایشی و بهداشتی است. او به پول نیوز می‌گوید: یکی از این فروشگاه‌های زنجیره‌ای از او مبلغ 100 میلیون تومان به عنوان «ورودی» درخواست کرده است. این تولیدکننده می‌گوید: هر فروشگاه‌های شرایط خودش را دارد. یکی دیگر می‌گوید مسئولیت 10 درصد پرتی کالایی که ارائه کرده و بابت آن یک بار هزینه داده‌ام هم با خودم است! از طرفی تسویه حساب با من تولید کننده بعد از سه ماه انجام می‌شود. چرا؟ چون به اندازه فلان برند شناخته شده نیستیم.
«ما از قفسه‌های رنگی فروشگاه‌ها سهمی نداریم.» این را محمد می‌گوید؛ تولیدکننده نوپای نان جو. « یا باید برای وارد شدن مبلغ‌های هنگفتی بدهیم یا به فروشگاه‌ها بابت نگه‌داری محصولات‌مان اجاره بها بپردازیم.» گلایه‌هایش ادامه دارد: قراردادها و شروطی که پیش پای تولیدکننده گذاشته می‌شود از نظم خاصی پیروی نمی‌کند، هر فروشگاهی نرخ و قانون خودش را دارد. ما که عطایش را به لقایش بخشیدیم. چطور می‌توانم دو ماه صبر کنم تا اصل سرمایه و سود مورد نظرم برگردد؟ آنهم در این شرایط نا آرام اقتصادی...
***
فروشگاه‌های زنجیره‌ای روز به روز بیشتر در سطح شهر دیده می‌شوند. قیمت‌های پایین کالاهای عرضه شده در شعب این فروشگاه‌ها و بالا بودن تنوع محصول باعث شده که مردم به سرعت با این واحدهای فروش ارتباط برقرار کنند. شرایط مطلوبی که حالا پایه‌گذار یک انحصار تازه در بازار خرید و فروش ایران شده است. همه این‌ها در حالی اتفاق می‌افتد که اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای دریافت مبالغ ورودی سنگین از برندها را به نوعی تکذیب کرده و مدتی پیش در گفت‌وگویی با روزنامه همشهری تاکید کرده است همه چیز به توافق بین طرفین بستگی دارد. پول نیوز این گفت‌وگو را برای حفظ حقوق اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای بازنشر می‌کند.
****
منصور عالی پور نایب رییس اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای درباره ابهامات این ماجرا توضیحاتی ارائه کرده است.
-ماجرای مبالغ سنگینی که تحت عنوان ورودی از تولیدکنندگان دریافت می‌شود چیست؟ آیا ورود به همه فروشگاه‌ها،اینقدر سخت است؟
همه چیز در بازار به توافق طرفین بستگی دارد. هر شرکت یا فروشگاهی سلیقه و قوانین خودش را دارد. نمی‌توان گفت که یک قاعده یا قانون بر همه فروشگاه‌های زنجیره‌ای حکم می‌کند. به خصوص در رابطه با کالاهایی که از نوع استراتژیک نیستند کمتر می‌توان به دنبال شروط مشخص یا قانونی بود.
-آقای عالی‌پور! تسویه حساب‌ها واقعا دو ماه یا حتی سه ماه یک بار با تولیدکنندگان انجام می‌شود؟
نمی‌توان به طور قطعی و درباره همه کالاها و فروشگاه‌ها یک حکم صادر کرد. برای خرید کالاهای اساسی مثلا روغن تقریبا همه فروشگاه‌ها توافق می‌کنند که ظرف یک هفته با تولید کننده تسویه حساب کنند اما کالاهای غیر ضروری ممکن است زمان تسویه‌های طولانی‌تر داشته باشد.
-پس تکلیف حمایت از تولیدکننده چه می‌شود؟ به خصوص آن‌ها که تازه‌کارترند و بیشتر نیاز به حمایت شدن دارند....
ببینید! به هر حال نفع این قراردادها دو سویه است. تولیدکننده‌ها هم اگر این شرایط برایشان مناسب نباشد یا احساس کنند که تحت قراردادهای اینچنینی، متضرر می‌شوند، قطعا اصراری برای پیوستن نخواهند کرد. واقعیت این است که وقتی دوست داریم به عنوان تولیدکننده کالاها و تولیدات‌مان را تحت برند یک فروشگاه عرضه کنیم باید شرایط فروشگاه را بپذیریم.
-در واقع شما با استناد به اصرار تولید کننده برای حضور در فروشگاه استناد می‌کنید...
ببنید! با ارائه کالا در قفسه‌های فروشگاه‌های زنجیره‌ای، تولید بالا می‌رود، کالا شناخته شده می‌شود، در دسترس مشتری قرار می‌گیرد بدون آنکه تولید کننده سراغ تبلیغات گسترده و پرداخت هزینه‌های گزاف برای آن برود. اصلا بسیاری از تولیدکننده‌ها از استراتژی تخفیف در فروشگاه برای شناخت کالاهای خود در ابتدای راه استفاده می‌کنند. اما آن مبلغ ورودی که شما از آن حرف زدید درباره همه کالاها و برندها صحت ندارد. اینطور نیست که لزوما هر تولیدکننده‌ای بخواهد هر کالاهایی را در هر فروشگاه زنجیره‌ای ارائه کند، نیاز به پرداخت مبلغ هنگفتی برای ورودی داشته باشد.
-پس مشکل کجاست؟
خیلی وقت‌ها فروشگاه‌ها نیازی به کالاهای تولیدکننده‌هایی که می‌گویید، ندارد. قفسه فروشگاه‌ها هم محدود است. در نظر بگیریم که باید عرضه کالا برای فروشگاه و مدیر فروشگاه هم توجیه اقتصادی داشته باشد. باید قبول کنیم که دادن قفسه فروشگاه‌ها به تولیدکننده‌ها امتیاز دادن به آن‌هاست و فروشگاه‌ها هم برای عرضه یا حذف یک برند مشکلات و مصائب خودشان را دارند .
-یعنی در اتحادیه هیچ سیاستی در راستای حمایت از تولید کنندگان در دستور کار نیست؟
قطعا هست. از طرف خود اتحادیه، بخش‌نامه‌های مختلفی به فروشگاه‌ها زده شده که حمایت از تولیدات داخلی صورت پذیرد. امروز و به این واسطه، 95 درصد کالاهایی که در تمام فروشگاه‌های زنجیره‌ای داخلی عرضه می‌شود، ایرانی است. اما باید پذیرفت که بازارهای هدف در هر فروشگاهی با فروشگاه دیگر یا حتی با سوپرمارکت‌ها فرق می‌کند.
-پس به عقیده شما فروشگاه‌های زنجیره‌ای به اهدافی که برای آن‌ها تاسیس شده بودند( رفع انحصار، کوتاه کردن دست واسطه‌ها، ایجاد فضای رقابتی و ...) رسیده‌اند؟
تا حدودی بله. کالاهایی که در شلف فروشگاه‌ها قرار می‌گیرند، به نوعی دارای اعتبار می‌شوند. مثلا وقتی پنج نوع برند ماست کنار یکدیگر به واسطه شرایطی که فروشگاه‌های زنجیره‌ای فراهم کرده‌اند، کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، ناخودآگاه به ایجاد شرایط رقابتی در تولید و افزایش کیفیت کالاها کمک می‌کنند. یکی از اهداف فروشگاه‌های زنجیره‌ای ایجاد همین رقابت در بازار بوده که من فکر می‌کنم تا حدودی به آن رسیده‌ایم.
-اما تولیدکنندگان می‌گویند که یک باند مافیا و انحصار طلبی گسترده دست آن‌ها را از قفسه‌ها کوتاه کرده ...
باند مافیا و انحصار معنا ندارد اما من قبول دارم که ورود به بعضی از فروشگاه‌ها سخت است. همان‌طور که گفتم فضای فروشگاه‌ها هم محدودیت دارد و این باعث می‌شود که ما گاهی شرمنده برخی از تولیدکنندگان باشیم.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
نظر شما