آیا روند کاهشی قیمت خورو ادامه خواهد داشت؟

پول‌نیوز - خدیجه نوروزی، روند کاهش 3 هفته ای قیمت ارز و به تبع آن کاهش قیمت خودروهای خارجی و داخلی سبب شد تا خریداران به آینده امیدوارتر باشند و در عین حال عرضه پاسخگوی تقاضا باشد. این روند کاهشی طي اين يك ماه تا جایی دل خوش کننده بود که بسیاری از کارشناسان پيش بيني مي كردند قیمت خودروهای وارداتی و داخلی به روزهای نخستین فروردین باز گردد.

چنين نظريه هايي خریداران را هم به وسوسه انداخت تا كمي بيشتر دست نگه دارند تا ارزان تر بخرند. اما اين روند كاهشي از اوايل مرداد رو به توقف نهاده و تقریبا شاهد هیچ تغییر قیمتی در مورد محصولات ایران خودرو نیستیم. محصولات سایپا نیز در این چند روز تا قیمت میلیون تومان تغییر را تجربه کرده اند.

قیمت پراید هاچ بک کمی افزایش یافته و ساینا کمی ارزان شده. محصولات مدیران خودرو نيز بدون تغییر سرجایشان ایستاده اند. گویی ترمز کاهش قیمت ها کشیده شده و تنها امیدها به کاهش قیمت جزئی در بازار خودروست. حال بايد ديد اين وضعيت تا چه زماني ادامه خواهد داشت و قيمت ها چه زماني دوباره شيب صعودي در پيش خواهند گرفت. گفت و گوي ما را با مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در اين مورد مي خوانيد:

-يكي از دلايلي كه موجب روند كاهش قيمت خودروهاي داخلي و خارجي در اين مدت شده آزادسازي 6500 خودرو از گمركات است.

بله. البته ارزان شدن نرخ ارز هم بي تاثير نبوده. چون همانطور كه مي دانيد ارزش گذاري خودروهاي خارجي مستقيما به نرخ ارز به ويژه دلار بستگي دارد و كاهش آن آرامش خاصي به بازار داد.

- اين خودروها چه مدت در گمرك مانده بودند؟

دوسال

-چه تعداد هنوز ترخيص نشده؟

بالغ بر 4 هزار خودرو. البته 2800 خودرو نيز در توقيف دستگاه قضاست.

چرا در همين موعد زماني مقرر به همراه ساير خودروها ترخيص نشدند؟

چون توانايي و زيرساخت انجام فرآيند در وزارت صمت فراهم نبود و هر اداره و سازماني به صورت جزيره اي اقدام مي كرد. همزمان با تصميم براي ترخيص خودروها يك شبه تبديل به سوئيس شديم و تمامي سيستم ها ، فرآيندها و زيرساخت ها را تغيير دادند و شروع به اصلاح كردند. در شروع مصوبه تا اسفندماه درون وزارت صمت هيچ هماهنگي بين بخش ها وجود نداشت و عدم هماهنگي با بانك مركزي كارها را به تعويق مي انداخت. در کشور ما مصوبه های دولتی یا دستورالعمل ها اجرایشان آنچنان با سرعت بالا و چابکی انجام نمی شود کمااینکه در مصوبه 16 اردیبهشت نیز این را دیدیم. لذا در اين موعد زماني نتوانستيم تمام خودروهاي مانده در گمركات را ترخيص كنيم. کمااینکه بخشی از این خودروها حتی پروانه گمرکی هم داشتند و آماده خروج بودند اما خب مصوبه نرسید و امیدواریم که این خودروها نیز وارد بازار شوند.

اگر مصوبه دولت مجدد تمديد شود، چه تاثيري بر بازار خودرو خواهد گذاشت؟

اگر مصوبه تمدید مجدد بشود روند کاهشی تا 20 درصد قیمت های کنونی پیش خواهد رفت. اما اگر مصوبه را تمدید نکنند و امکان خروج خودروهای موجود در گمرکات نباشد عرضه کنندگان این 6500 خودرو معاملاتشان را انجام خواهند داد و بعد مجددا خودروها تبدیل به یک کالای بدون عرضه و نایاب خواهد شد و شاهد افزایش دوباره قیمت ها خواهیم بود.

-اما اگر مصوبه تمديد نشود چه؟

با توجه به تحلیل های تکنیکال بازارهای مالی، اگر عرضه تداوم نداشته باشد احتمال اینکه مجددا قیمت ها رو به افزایش برود صد درصد وجود خواهد داشت لذا امید داریم که مصوبه مجددا تمدید شود.

-بحث از تداوم عرضه شد؛ خودروسازان خودروها را بدون پرداخت خسارت دير تحويل مي دهند. يعني اينكه دعوت نامه زود مي آيد اما به جاي 30 روز، 60 روز بعد تحويل مي دهند. و اين بدين معناست كه كل پول دستشان مي ماند بدون اينكه سود يا خسارتي بابت آن بدهند. چرا كسي پاسخگوي چنين بدعهدي هايي نيست كه در حين حال بازار را نيز دچار التهاب مي كند؟

در مورد وضعیت دو خودروساز داخلی چه کسی می تواند صحبت کند؟ مجلس گاهی مانوری می دهد و سکوت می کند. وزیر و معاونانش هم که اصلا اثرگذار نیستند. سازمان ها و دستگاه های نظارتی هم عملا هیچ اقدامی نمی کنند. به نظر من در مورد این دو خودرو صحبت نکنیم بهتر است. اگر تحویل ندهند یا دیر تحویل دهند هیچ اتفاقی برایشان نخواهد افتاد. مگر سال گذشته که خودروها را تحویل نمی دادند و مردم کلی اعتراض کردند چه اتفاقی افتاد؟ نه تنها اعتراض شان به جایی نرسید بلکه هنوز هم بسیاری از آنها خودروهایشان را تحویل نگرفته اند. خودروسازان می دانند که هیچ مرجعی در مقابل شان نمی ایستد. بنابراين هر کاری که دلشان بخواهد با مردم می کنند.

آیا واردکنندگان از این اذیت کردن ها مبری هستند؟

خیر اما اگر از خودروساز داخلی خودرو می خرید باید تمام تبعاتش را نیز بپذیرید. آنها شاید دلشان بخواهد الان بفروشند و دو سال دیگر تحویل بدهند. دیرکرد هم نمی دهند و شما هم کاری نمی توانید بکنید. چون مرجعی برای رسیدگی به این مسائل نیست و حرف ها خریدار ندارد.

-قرار بود با پرداخت تسهیلات ارزی ۷۵۰۰ میلیارد تومانی، خودروهای ناقص تکمیل و راهی بازار شوند. چرا اين صنعت با وجود اين همه سرمايه رو به چنين اقداماتي آورده؟

در صنعت خودروسازي ما آنقدر زيان ها و هزينه هاي بالاسري توليد زياد شده كه هر چه جذب منابع مالي از مردم مي كنند كفاف توليد را نمي دهد. اين صنعت به این حجم از گستردگی و حضور در بانکداری، ساختمان سازی و ... نیازي ندارد. صنعت خودروسازی ما بیشتر شبیه کارخانه سازها شده. در هر نقطه ای یک کارخانه. در همه فنون حضور دارد از شرکت خدماتی و مدیریتی و مالی و حسابداری گرفته تا تولید قطعات یدکی، صادرات و واردات. در آخرين مجمع ایران خودرو میلیاردها تومان زیان انباشته و زیان برای سهام تعریف کردند كه تعريف شد.

لذا مجبورند تسهيلات بگيرند و بدهي قطعه سازان را بدهند تا آنها بتوانند كار كنند. به هر حال خودروهای ساخته شده قطعات کسری دارند. دستگاه های نظارتی باید دلایل فنی، مهندسی و سیستمی را پيدا كنند و انگشت اتهام را به سوي افراد نبرند چون تجربه ثابت كرده اين كار بي فايده است.

-اولين قدم براي راه اندازي دوباره چرخه توليد چيست؟

اولين قدم براي حل اين مشكلات حذف تعرفه گمركي براي واردات قطعات مورد نياز خودروسازان است. قدم دوم تزريق مالي و ارائه تسهيلات مستقيم به قطعه سازان است. زماني كه بدهي هاي قطعه سازان پرداخت شود و آنها بتوانند قطعات را در اختيار خطوط توليد قرار دهند خودروها تكميل خواهد شد و به دست مردم خواهد رسيد. ما به یک انقلاب صنعتی نیاز داریم و راه حل آن چابک سازی صنعت خودروسازی است. بايد شرکت های مازاد را رد کنند و از قطعه سازی خارج شوند و به ازای بدهی هایشان این شرکت ها را واگذار کنند تا شاید کمی چابک تر شوند.

-در چنين شرايطي مردم بايد چكار كنند؟

انتخاب باخود مردم است. آنها دو رويكرد دارند. اينكه نخرند و تزریق مالی به صنعت کشور را قطع و ورشکستش کنند. و يا دست نگه دارند و منتظر باشند تا ارزان شود كه دور از ذهن است. با توجه به اینکه ارزش ریال و تومان نسبت به نرخ ارزهای دیگر مانند یورو و دلار کاهش پیدا کرده به خودي خود افزایش قیمت اتفاق می افتد. من فکر می کنم ما بايد از خرید هیجانی خودداری کنیم.

-موضع شما در مورد واردات خودروهای دست دوم چیست؟

وقتی یک سیستم توانایی برنامه ریزی منطقی، هدایت و نظارت صحیح در مورد خودروی صفرکیلومتر که اکثرا از ده برند اول دنیاست ندارد و این همه فرآیندهای مختلف و پیچیده و زائد برایش تعریف شده، شما چه انتظاری در مورد خودرو دست دوم دارید. لذا این حرف یک لطیفه بیشتر نیست.

-آیا وارداتشان سخت تر از خودروهای صفر است؟

خیر اما به شرطی که دست اهل آن باشد. اگر دست دولت باشد فرمولی برای واردات آن طراحی می کند که فیثاغورس هم نتواند حلش کند.

-اما این طرح در کشورهای اجراشده موجب افزایش کیفیت داخلی و کاهش قیمت خودروهای داخلی شده.

افزایش کیفیت در داخل صرفا یک شعار برای همدردی با مردم است نه یک هدف برای آرامش و آسایش آنها. از سویی دیگر تلاش برای ورود خودرو دست دوم یعنی بتوانید خودروهای چند مدل پایین تر دنیا را نصف قیمت بخرید. اگر این اتفاق بیوفتد آیا کسی پیدا می شود که پراید و پژو 405 داخل را خریداری کند؟

- به همین علت است که چنین طرحی تکانی به شرکت های خودروسازی داخل خواهد داد و رقابت ایجاد خواهد کرد.

تکان به صنعت خودروسازی یعنی ورشکستگی و تعطیلی این شرکت ها. لذا سیاست های کلان، حفظ شرایط موجود را به اشکال مختلف رقم می زند.

-آیا انجمن واردکنندگان خودرو به طور جدی وارد این مسئله شده؟

خیر. ما اصلا این موضوع را دنبال نکرده ایم و نخواهیم کرد. چون یک تله است.

-تله؟

منظورم اين است كه زماني كه دولت هيچ طرح و برنامه اي براي خودروهاي صفر كيلومتري كه دوسال مانده در گمركات ندارد تا واردكنندگان بتوانند تعهداتشان را به موقع انجام دهند. ما همچنان براي واردات خودروي صفر كيلومتر با چالش هاي عديده اي با پليس راهور، وزارت صمت، گمركات، سازمان توسعه تجارت و ... روبرو هستيم. در شرايطي كه خودرويي براي تحويل به متقاضيان وجود ندارد و مردم ناراضي اند، قيمت ها افزايش پيدا كرده، واردكنندگان در حال جنگ و دعوا براي تحويل گرفتن خودرو از گمرك هستند، دادن طرح خودروهاي دست دوم كه هيچ فرآيند، قانون و دستورالعملي براي آن وجود ندارد، منطقي به نظر نمي رسد. اينجاست كه مي گويم يك تله است. براي اينكه از اصل موضوع كه واردات خودروي صفر كيلومتر غافل شويم.