چرا محصولات کشاورزی سالانه گران می شوند؟

پول نیوز - آغاز امسال با سیلی خروشان همراه بود، سیلی که برآورد شده بود که 6700 میلیارد تومان خسارت به بخش کشاورزی وارد کرده است. سپس مرکز آمار ایران طبق عادت آمار ماهانه و سالانه متوسط قیمت اقلام خوراکی  منتشر کرد. بر اساس گزارش منتشر شده از اقلام خوراکی در فروردین ماه 1398، بیشترین افزایش قیمت در ماه جاری نسبت به ماه گذشته، به ترتیب مربوط به « پیاز» با ۱۴۳٫۳ درصد افزایش، « سیب زمینی» با ۵۹٫۱ درصد افزایش و « پرتغال محصول داخل» با ۲۵٫۵ درصد افزایش بوده است. در ماه مشابه سال قبل(97)، بیشترین افزایش قیمت مربوط به اقلام « پیاز» با 459/5 درصد، «سیب زمینی» با ۲۰۷٫۸ درصد، «سیب درختی زرد » با ۱۶۶٫۴ درصد، « گوجه فرنگی» با ۱۴۹٫۷ درصد و «خیار» با ۱۴۰٫۹ درصد بوده است. از آنجایی که هر دم از این باغ بری می رسد، تورم 50 درصدی پیش بینی شده برای سال 98 نیز دستمایه ای ست برای قیمت کالا های هر روز متفاوتی که در بازار عرضه می شود.

تنه ی کشاورزی مملو از مشکلات ساختاری، مالی و مدیریت بازار اگر بلایای طبیعی صنعت کشاورزی ما را به عقب نکشانده باشد، دست کم می توان گفت صنعت کشاورزی پس از سیل نیاز مبرم به حمایت ها و برنامه های جدی دولت و مسئولان و جهاد کشاورزی برای احیای خود دارد. این صنعت امسال پس از رنجی که از سر گذراند ، حجم زیادی از محصولات خود را از دست داد و اگر بتواند در جایی که پارسال ایستاده بود، توقف کند نیز باید خوشحال باشیم. سیل فروردین 98، تنها می تواند یکی از دلایل افزایش قیمت محصولات کشاورزی باشد اما این صنعت پیش از این نیز با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کرد. از جمله مشکلات ساختاری و علل افزایش قیمت کالاها در شرایط بحران اقتصادی و تورم را، نبودن اتحادیه و تشکل مناسب در مقابل واسطه ها می دانند که سبب می شود کالا پیش از ورود به بازار اصلی به دست دلالان بیفتد و قیمت مضاعفی در برابر ارائه ی همان کالا به بازار دریافت شود. علت دیگر افزایش قیمت محصولات کشاورزی را می توان به فناوری محور نبودن و کند بودن مراحل بهره وری اشاره کرد و همچنین چون توان بسته بندی، برند سازی و تبلیغات و فرصت های تجاری برای کشاورز محدود است، معمولا زمینه صادرات محصولات هم کم می شود. 
چرا پای دلالان به بخش کشاورزی باز می شود؟ حمایت از بخش کشاورزی عمدتاً شامل خرید تضمینی محصولات اساسی می شود که با گوشه ی چشمی به حمایت از مصرف کننده است تا تولید کننده و در بعضی موارد قیمت تضمینی از قیمت سرمزرعه و قیمت واردات نیز پایین تر است. قیمت های تضمینی بخش کشاورزی در خیلی از موارد هزینه های تولید محصولات تضمین شده را نیز پوشش نمی دهند و از قیمت سرمزرعه نیز کمتر هستند. همین موضوع کشاورزان را که نیاز های مالیشان تامین نشده به دامن دلالان می اندازد و حاضر می شوند محصولات خود را با قیمت پایین تر به واسطه ها بفروشند. رواج فعالیت های نامولد و ورود بیش از حد دلالان و واسطه گری بدون توجه به استاندارد های کیفی و عدم ترویج دانش و فن آوری های جدید و سرمایه گذاری های محدود نسبت به سایر بخش ها  موجب عدم رشد و بهره وری مناسب، استفاده و تخریب بی رویه منابع و ناامیدی از فعالیت در بخش کشاورزی شده است. 
در این بین انتظار می رود کمیسیون کشاورزی برای بهبود نظام توزیع و کاهش فاصله میان تولید و مصرف محصولات کشاورزی اقدامات لازم را انجام دهد و مسئولان ذیربط انتظار می رود برنامه های خود را به شکل شفاف برای کنترل قیمت و برخورد با دلالان اعلام نمایند.