....پول نیوز - اواخر سال 1389 بعد از حدود 3 دهه کوپن از چرخه اقتصاد ایران خارج شد.


کوپن در سال 59 با تشکیل  « ستاد بسیج اقتصادی» و هدف تامین کالاهای ضروری مورد نیاز وارد چرخه اقتصاد زندگی و مردم ایران شد.

قطع مبادلات اقتصادی آمریکا به عنوان بزرگترین شریک تجاری ایران در پی تنش های سیاسی پیش آمده حاصل از تسخیر سفارت این کشور و نیز آغاز جنگ تحمیلی شرایط اقتصادی بسیار سختی را به کشور متحمل کرده بود.

صادرات نفت از حدود 4 میلیون بشکه در روز سال 1357 به حدود یک میلیون بشکه در سال 59 رسیده بود و تورم به حدود 24 درصد.

برنج، قند و شکر، گوشت، کره، پنیر، روغن نباتی  و ... به شکل کوپن و چند قلم کالای دیگر نیز به طریق دفترچه های بسیج بین مردم توزیع می شد.

اعلام شمار کوپن و خاطره صف های طولانی برای دریافت کالاها هنوز در ذهن بسیاری از مردم وجود دارد. بعد از پایان جنگ نقش کوپن در اقتصاد ایران کم رنگ تر شد توزیع کالاها به این نحو خلاصه شد در چند قلم کالایی که ضرورت بیشتری در مردم کشور داشت. ولی در نهایت سال 89 توزیع کوپنی کالا رسما لغو شد.

حالا بحث کوپنی شدن برخی از کالاها مطرح شده است.

کوپن الکترونیکی و یا کارت کالا همان کوپن هاي قدیمی کاغذی هستند کـه در بین مردم توزیع می شدند اما سال 1389 با نزدیک شدن بـه هدفمندی یارانه ها حذف شدند، کارت کالا کارکرد کوپن هاي کاغذی را دارند با این تفاوت که این کارت ها (کوپن)  بـه صورت الکترونیکی توزیع می شود.

کوپن دوباره توزیع خواهد شد

عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی اواخر سال گذشته با اشاره به مصوبات مجلس شورای اسلامی در زمینه تخصیص ۱۴ میلیارد دلار ارز با نرخ ترجیحی، برای تأمین کالاهای اساسی از طریق کالابرگ الکترونیکی (کوپن)، از ایجاد سیستم سهمیه و نظارت بر تخصیص کالاهای اساسی با نرخ تعیین شده خبر داد.

اسحاق جهانگیری، معاون اول رییس جمهوری روز گذشته از احتمال بازگشت کوپن و سهمیه بندی خبر داد و گفت: با توجه به شرایط جدید اقتصادی که پس از آغاز دور جدید تحریم های گسترده آمریکا علیه ایران بوجود آمده  دولت در این شرایط دو راهکار در پیش رو دارد: سهمیه بندی و دخالت بیشتر دولت در اقتصاد و یا " آزاد کردن اقتصاد " و دادن یارانه ها به صورت نقدی.


پیشنهاد کوپنی شدن موافقان و مخالفانی دارد. مخالفان کوپن الکترونیکی معتقداند به جای کوپن، پول نقد به مردم پرداخت شود. این پیشنهاد در حالی ارائه شده که اقتصاد ایران از اواسط دهه 80 با یارانه نقدی درگیر است بسیاری از مردم براین باوردند که یارانه نقدی 40  و 500 تومان عاملی شد تا بیش از این رقم پول از جیبشان خرج شود. با این تفاسیر مخالفان بازگشت کوپن معتقدند که اقتصاد کوپنی شکست خورده است.

ولی موافقان نظر دیگری دارند؛ این گروه معتقدند کارکرد کوپن در وضعیت کنونی از آسیب پذیری بیشتر اقشار مختلف جامعه جلوگیری خواهد کرد.