دیدنیترین کاروانسراهای ایران (+عکس)

پول نیوز - تعطیلات نوروزی در راه است و سفر یک پیشنهاد خوب برای استفاده حداکثری از اوقات فراغت در آن روزهاست. در این بین، هر فردی برای سفر رفتن انگیزه ای دارد. بعضی مسافران شیفته مناظر طبیعی و کوه و چشمه های جوشان اند و برخی با تصور دیدار از اماکن کهن تاریخی سر شوق می آیند و کوله پشتی های شان را بر دوش می اندازند و راهی سفر می شوند. برای دسته دوم، ملاقات با هر بنای تاریخی، در حکم سفر به قرن های پیش است.





در ایران هم تا دلتان بخواهد بنای تاریخی زیبا و شوق انگیز داریم. در میان قصرها، خانه های تاریخی، موزه ها، مساجد و کلیساها، صدها کاروانسرای تاریخی و دیدنی ایران با حجره ها و ایوان ها و هشتی هایش مشتاق دیدار چهره به چهره با مسافرانی اند که از دل هر حجره قصه ای تاریخی از مردم روزگار کهن بیرون می کشند و با تصویر خیال انگیز کاروان های تجاری و زیارتی که شبی را در دل این کاروانسرا به سحر رسانده اند به اعماق تاریخ سفر می کنند. در پرونده امروز برخی از دیدنی ترین و زیباترین کاروانسراهای ایرانی را به شما معرفی می کنیم تا اگر گذرتان به آن شهر افتاد از بازدید آن غافل نشوید.

کاروانسرای تی تی| کاروانسرایی با منظره ای زیبا

تی تی اسم یکی از عمه خانم های شاهان صفوی است که تصمیم می گیرد کاروانسرای زیبایی را به نام خود در شهرستان سیاهکل بسازد. در ۱۰ کیلومتری جاده سیاهکل به دیلمان و در دامنه تپه ای بلند و سرسبز که در گذشته در مسیر کاروانیان لاهیجان به دیلمان و طالقان بوده، ساختمانی از سنگ رودخانه ای، آجر و ملات گچ و ساروج ساخته می شود که مسافران برای استراحت و اتراق در آن به قول مورخان رحل اقامت می افکندند. بنای سنگی و آجری تی تی در عمق سرسبز دامنه، آدم را یاد بناهای پررمز و راز فیلم های تخیلی می اندازد.

کاروانسرای تی تی خانم، یک حیاط مرکزی، گذرگاه هشتی و دو ایوان کوتاه دارد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تی تی در زبان گیلکی به معنی شکوفه است، در زبان گیلکی مانند زبان انگلیسی جای صفت و موصوف بر خلاف زبان فارسی است بنابراین تی تی کاروانسرا به معنی کاروانسرای شکوفه است.

کاروانسرای بیستون| دوره های تاریخی در جوار هم

کاروانسرای بیستون معروف به کاروانسرای شاه عباسی در 30 کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه و در محل روستای بیستون کهنه در مقابل فرهاد تراش (نقش برجسته مشهور داریوش بر سینه کوه بیستون)قرار دارد. این کاروانسرا ی به سبک چهار ایوانی دارای 83.60 متر طول و 74.50 متر عرض است. در چهارگوشه این بنا، برج هایی قرار دارد؛ برج های ضلع غربی مدور و برج های ضلع شرقی هشت ضلعی است.
احداث آن احتمالاً به فرمان شاه عباس اول صفوی آغاز و بنا بر کتیبه موجود در سر در بنا به اهتمام شیخ علیخان زنگنه، صدراعظم شاه سلیمان صفوی به پایان رسیده است. اگر به شهر کرمانشاه رفتید حتما سری به شهر بیستون بزنید و چند دوره تاریخی را در کنار هم به تماشا بنشینید.

کاروانسرای زین الدین|تنها کاروانسرای مدور صفویان
در زمان صفویان که ساخت کاروانسرا در ایران متداول شده بود، کاروانسرای زین الدین در یزد ساخته شد. این کاروانسرا تنها کاروانسرای مدور به جا مانده از صفویان است و در ۶۰ کیلومتری یزد به سمت کرمان قرار دارد. این شاهکار قدمتی بیش از ۴۰۰ سال دارد. تماشای غروب آفتاب در پشت بام این کاروانسرا، تغییر رنگ کوه ها به آبی و تاریک شدن نم نم هوای کویر تجربه ای بی نظیر را از سفر به یزد در یادتان ثبت می کند. نمونه دیگری از این مدل معماری، به جز کاروانسرای بین کاشان و نطنز که ویران شده، وجود ندارد. معمار این کاروانسرا در مهریز شخصی به نام محمد سلطان یزدی بود؛ او یکی از بهترین معماران آن دوره و معمار مجموعه بی نظیر گنجعلی خان کرمان نیز بوده است.

کاروانسرای گچین قم| مادر کاروانسراهای ایران

ممکن است روزی گذرتان به جاده قدیم قم به ورامین بیفتد. شاید هم اصلا قصد کنید به دیدار قدیمی ترین کاروانسرای ایرانی بروید؛ کاروانسرایی به قدمت دوران ساسانی .

می گویند این کاروانسرا را اردشیر ساسانی ساخته و چون در ساخت آن از گچ استفاده شده به آن می گفتند دیر گچین. کاروانسرایی با روح تاریخی 1750 ساله که از نظر معماری هم بی نظیر است. 136 اتاق دارد و در 12 هزار هکتار ساخته شده است. برج، حیاط خلوت، مسجد، آسیاب سنگی، حمام، ایوان، حجره، شترخوان، دکان های خرید و فروش و محل اقامت و البته آتشکده و کوره آجرپزی حتی قبرستان و آب انبار از این کاروانسرا مجموعه ای بی نظیر ساخته است که طرح طاق و طاقچه و قوس بناها نشان می دهد معمار کارکشته ای آن را طراحی کرده است.

کاروانسرای مهر | زیباترین کاروانسرای بین راهی ایران

در حاشیه روستای مهر در مسیر سبزوار به شاهرود کاروانسرایی وجود دارد که می گویند زیباترین کاروانسرای بین راهی ایران است. این یکی توسط قاجاری ها ساخته شده و ثبت ملی هم دارد. در گذشته این منطقه مسیر جاده پررونق ابریشم، یکی از مشهورترین جاده های تجاری ایران بوده اما اکنون منتظر است تا مسافران به دیدارش بشتابند و او را از تنهایی درآورند. 28 اتاق و دالان های هشتی و زیبا به همراه حیاط مرکزی و شاه نشین و اسطبل و چهار ایوان دارد. این کاروانسرا به صورت هشت ضلعی است و دو اتاق مستطیل شکل به طور قرینه در دو طرف آن قرار دارد.
روبه روی دروازه ورودی، شاه نشین کاروانسراست که از یک ایوان و یک حیاط هشت ضلعی با اتاق های متعدد مربع و مستطیل شکل ساخته شده است.

کاروانسرای خانات
سنت وسط مدرنیته

کاروانسراهای خانات تهران هم پدیده عجیبی است. بنایی وسط ساختمان های مرتفع شهر، در شمال میدان شوش که توسط بناهای مدرن شهری احاطه شده اما توانسته اصالت خود را حفظ کند و برای گردشگران و مسافران جذاب و دیدنی باشد. این کاروانسرا در اواخر دوره ناصرالدین شاه ساخته شد، با آجرکاری و گره سازی های زیبا در معماری اش و 54 حجره و دو ایوان با مصالحی مثل آجر و ملات گچ و آهک و سنگ و چوب و سفال. در سال 1357 این کاروانسرای تاریخی آتش گرفت و بخشی از آن تخریب شد اما سال 1388 مرمت و برای جشن نوروز آماده و دوباره افتتاح شد و کسبه و تجار منطقه به حجره هایشان برگشتند، چرا که این کاروانسرا هنوز هم محل کسب و کار بازاری های تهران است.

اگر به تهران رفتید و گذرتان به شوش افتاد حتما به این منطقه پارادوکسیکال تلفیق سنت و مدرنیته سر بزنید و از دیدنش لذت ببرید. کاروانسرای خانات توسط موسی خان امین الملک در سال ۱۲۸۹ هجری شمسی به آقای سید علی اردهالی واگذار شد و سپس در اختیار سید جعفر اردهالی و در نهایت محمد اردهالی قرار گرفت.

کاروانسرای عباسی
باشکوه ترین کاروانسرا
سال هاست این کاروانسرا تبدیل به هتلی گران قیمت شده که گردشگران خارجی برای یک شب خوابیدن در آن از ماه ها قبل برنامه می ریزند و به اصفهان می آیند. البته شکوه این کاروانسرا در همان ابتدا که شاه سلطان حسین آن را ساخت و به مادرش پیشکش کرد، نمایان بود اما خودش هم فکر نمی کرد روزی جز تعداد اندکی از ایرانی های متمول و گردشگران ذوق زده فرد دیگری نتواند در این کاروانسرا شب را به صبح برساند. این کاروانسرا بر اثر یورش افغان ها خسارات بسیاری دید و تا مدت ها متروکه ماند اما سال 1345 بازسازی این کاروانسرای سابق و هتل فعلی تمام شد و با منوهای گران قیمت اش آغاز به کار کرد.

کاروانسرای سعدالسلطنه
بزرگ ترین کاروانسرای سرپوشیده جهان

اگر به قزوین سفر کنید بعید است با این کاروانسرای بازسازی شده و تغییر کاربری داده مواجه نشده باشید. محلی به غایت زیبا و دلنشین که دوست دارید در همه روزهای سفرتان سری به آن جا بزنید و در راهروها، دالان ها و هشتی های بی شمار و زیر طاق های خوش رنگ و روی سنگ فرش زیبایش قدم بزنید و از پیچ و خم های شگفت انگیز و آرام بخش آن عبور کنید.
می گویند سعدالسلطنه، فرماندار خوش قریحه قزوین در زمان ناصرالدین شاه دستور ساخت این بنا را به دو تن از بهترین معماران اصفهانی و دو معمار ماهر قزوینی سپرد. در مساحت 2700 هکتار با 400 حجره و هفت حیاط که چندین حمام ، سرا ، تیمچه ، راسته ، چهار سوق ، مسجد و چایخانه داشت، مجموعه ای کامل برای تجار و مسافران بود.
این بنا در سال های اخیر به طور کامل بازسازی و به زیباترین صورت آراسته شده و در اختیار هنرمندان قزوینی قرار گرفته تا آثار هنری خود را در آن در معرض دید و فروش مسافران قرار دهند.


منبع:خراسان