پول نیوز - دبير كارگروه بازار قرارداد آتي سهام گفت: قراردادهاي آتي سهام با سررسيد آبان ماه، اين هفته به پايان خواهند رسيد و افرادي كه تا آخرين روز اين قراردادها، داراي موقعيت تعهدي باز باشند به دوره تسويه وارد خواهند شد.

به گزارش پول نیوز، حامد تاج آبادي افزود: دارندگان موقعيت هاي باز، از گروه متعهد خريد و متعهد فروش كه به اصطلاح عرف بازار به آنها خريدار و فروشنده گفته مي شود تشكيل مي شود. در خصوص دوره تسويه و تحويل، فروشندگان تا پايان ساعات كاري آخرين روز معاملاتي فرصت دارند سهام را در سبد مالكيت خود داشته باشند در غير اين صورت به عنوان 'نكول كننده' (عدم ايفاي تعهد) شناخته خواهند شد.


وي ادامه داد: خريداران هم بايد ارزش قراردادهاي تعهدي خريد خود را پرداخت كنند، كه اين گروه يك روز بيش از فروشندگان فرصت دارند مبالغ مربوطه را به حساب كارگزار واريز كنند. در صورتي كه ارزش قرارداد خريد تا ساعت 12 اولين روز تسويه (نخستين روز بعد از سررسيد قرارداد) توسط كارگزار به حساب اتاق پاياپاي واريز نشود مشمول خسارات «نكول» خواهند شد.
وي با اشاره به اينكه فرد «نكول كننده» بايد خسارت نكول را بپردازد، اظهار داشت: اين خسارت معادل يك درصد ارزش قراردادهاي تعهدي بر مبناي قيمت تسويه آخرين روز معاملاتي است.
دبير كارگروه بازار قرارداد آتي سهام، از خسارت ديگري به نام «خسارت مابه التفاوت قيمت بازار آتي و نقدي» نام برد و تصريح كرد: اين خسارت بر مبناي مابه التفاوت قيمت پاياني سهم پايه در بازار نقدي در روز سررسيد قرارداد، با قيمت تسويه قرارداد در بازار آتي است كه در تعداد قرارداد و تعداد سهم پايه ضرب مي شود.
وي با ذكر مثالي به تشريح اين خسارت پرداخت و افزود: به عنوان مثال چنانچه فردي متعهد به خريد يك قرارداد به اندازه 6 هزار سهم پايه باشد و در آخرين روز قرارداد قيمت تسويه در بازار آتي 210 تومان و در بازار نقدي 200 تومان باشد، به نفع خريدار خواهد بود كه ارزش قرارداد بر مبناي قيمت تسويه آخرين روز معاملاتي (210 تومان) را پرداخت نكند، زيرا در غير اين صورت بايد هر سهم را 10 تومان گران تر خريداري كند.
تاج آبادي تصريح كرد: در صورتي كه خريدار از تعهد خود سرباز زند مشمول شرايط نكول شده و بايد جريمه هاي نكول را به طرف مقابل بپردازد. اين خسارت، علاوه بر يك درصد خسارت نكول به دليل امتناع از ايفاي تعهد خريد، شامل خسارت تفاوت قيمت دو بازار (10 تومان در اين مثال) در تعداد سهم پايه خواهد بود (معادل 60 هزار تومان) نيز است. بديهي است در صورتي كه تعداد قرارداد مورد تعهد بيش از يك باشد، اين مبلغ در تعداد قراردادهاي معامله شده وي نيز ضرب خواهد شد.
دبير كارگروه بازار قرارداد آتي سهام خاطرنشان كرد: كارمزد تسويه فيزيكي و تحويل نقدي نيز بخش ديگري از مبالغي است كه در دوره تسويه و تحويل منظور خواهد شد.
تاج آبادي ادامه داد: اين كارمزد نيم درصد ارزش بازار قرارداد (پنج هزارم درصد) بر مبناي آخرين قيمت تسويه در بازار آتي است كه به شركت سپرده گذاري پرداخت مي شود و تحت هر شرايطي از طرفين خريدار و فروشنده كه وارد دوره تسويه و تحويل مي شوند كسر خواهد شد.
به گفته وي در صورتي كه هيچ يك از طرفين نكول نكرده باشند و جابجايي سهم پايه در كد مالكيت فروشنده به خريدار صورت پذيرد، ماليات فروش هم يكي ديگر از هزينه هايي است كه از فروشنده كسر مي شود. ميزان اين ماليات نيم درصد ارزش معامله قراردادهايي است كه منجر به جابجايي سهم پايه در كد مالكيت فروشنده شده و مبناي محاسبه آن استثنائا قيمت معامله قرارداد است.
دبير كارگروه بازار قرارداد آتي سهام ابراز داشت: در مثال فوق اگر قيمت معامله فروشنده 250 تومان باشد، ماليات فروش در دوره تسويه بر مبناي ارزش معامله با احتساب اين قيمت محاسبه و از فروشنده كسر خواهد شد.
تاج آبادي افزود: خسارت نكول و خسارت تفاوت قيمت در دو بازار، داراي يك استثنا است و آن اينكه اگر طرفين معامله كه در پايان دوره تسويه و تحويل و توسط سامانه معاملات آتي (نرم افزار سما) به طور خودكار محاسبه شد نكول كرده باشند، هيچ يك خسارتي پرداخت نمي كنند. همچنين تفاوت قيمت دو بازار زماني پرداخت مي شود كه نكول طرف مقابل موجب زيان طرف ديگر شود. در مقابل، در صورتي كه فروشنده نكول كرده باشد و خريدار ارزش بازار قرارداد را پرداخت كرده باشد، خسارت مابه التفاوت قيمت دو بازار مشمول فروشنده نخواهد شد.
وي يادآور شد: سقف موقعيت هاي تعهدي مشتريان حقيقي، يك هزارم سقف موقعيت هاي تعهدي بازار است، در حالي كه براي سهام داران حقوقي، 10 درصد سرمايه ثبت شده، محاسبه و با سقف مشتريان حقيقي مقايسه مي شود كه هر كدام بيشتر باشد، سقف موقعيت تعهدي مشتريان حقوقي به شمار مي رود.
تاج آبادي با اشاره به اينكه در هفته جاري دوره تسويه 8 نماد به پايان مي رسد، گفت: دوره معاملاتي سه قرارداد فملي8908 و فولاد8908 روز شنبه و دوره معاملاتي سه قراداد كچاد، وغدير و ومعادن نيز روز يكشنبه به پايان رسيد. امروز نيز دوره معاملاتي سه قرارداد خساپا8908، وكار8908 و وپارس8908 به پايان مي رسد.   اين در حالي است كه يك روز پس از پايان دوره معاملاتي عمليات مربوط به تسويه نقدي يا تحويل فيزيكي با همكاري اتاق پاياپاي در شركت سپرده گذاري مركزي انجام مي پذيرد.
تاج آبادي اضافه كرد: عمليات تسويه و تحويل نخستين قراردادهاي سررسيد آبان ماه يعني قراردادهاي فملي8908 و فولاد8908 امروز با موفقيت انجام پذيرفت كه طي آن سهام پايه از كد مالكيت فروشندگان جابجا و به كد مالكيت آن دسته از خريداراني كه مبالغ مربوطه را واريز كرده بودند انتقال يافت.
وي مهمترين پيشرفت در عمليات اجرايي تسويه و تحويل اين دوره را در مقايسه با عمليات تسويه و تحويل قراردادهاي سررسيد شهريورماه، راه اندازي حساب واسط دوم در سازوكار اجرايي بازار آتي معرفي كرد و افزود: برخلاف دوره قبل كه مبالغ خريداران بايد به حساب بانكي شركت سپرده گذاري واريز مي شد و پس از انتقال سهام پايه از كد مالكيت فروشنده به خريدار، كارگزار فروشنده چك دريافت مي كرد، در اين مرحله با همكاري مشترك بانك عامل، اتاق پاياپاي و با بهره گيري از امكانات جديد در سامانه معاملات آتي، عمليات جابجايي وجوه مالي به صورت خودكار توسط سامانه معاملات آتي صورت پذيرفت.
به گفته وي اين پيشرفت موجب خواهد شد در مقايسه با بازار نقدي كه عمليات تسويه وجوه به صورت T+3 صورت مي پذيرد، در بازار آتي تسويه نهايي وجوه T+1 خواهد شد به گونه اي كه كارگزار فروشنده در نخستين روز بعد از پايان دوره معاملات، امكان برداشت وجوه واريزي كارگزار خريدار را دارا است.
تاج آبادي افزود: به اين ترتيب در اين هفته هشت قرارداد از بازار آتي سهام كاسته شده و از روز شنبه 29 آبان ماه، چهار نماد جديد در قالب هشت قرارداد با سررسيدهاي دوماهه و چهارماهه به بازار آتي ورود خواهد كرد تا مجموع قراردادهاي فعال در بازار آتي سهام به 30 قرارداد برسد.
بنابراعلام پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه، فاز دوم راه اندازي بازار آتي با هدف توسعه دسترسي تمامي ايستگاههاي معاملاتي فعلي در سراسر كشور به سامانه معاملات آتي در آستانه بهره برداري نهايي قرار دارد كه جزييات سازوكار ورود ايستگاههاي معاملاتي جديدي كه در نقاطي خارج از تالار حافظ مستقر هستند بزودي به اطلاع كارگزاران بازار آتي خواهد رسيد.