برترین کلیساهای ایران را بشناسید (+عکس)

پول نیوز -  نزدیک شدن به آغاز سال جدید میلادی و جشن کریسمس، بهانه خوبی است تا با هم نگاهی به برخی از زیباترین و شاخص ترین کلیساهای ایران بیندازیم.





با توجه به حضور زیاد مسیحیان در ایران در طول تاریخ، عجیب نیست که کلیساهای زیادی در سراسر کشورمان ساخته شده اند. این کلیساها که مکان هایی بسیار مقدس برای هموطنان مسیحی و ارامنه ما هستند، هر ساله با نزدیک شدن به آغاز سال میلادی و جشن های کریسمس، پذیرای گردشگران ایرانی و حتی خارجی زیادی هستند. این موضوع را بهانه ای قرار دادیم تا تعدادی از بهترین و زیباترین کلیساهای ایران را در قالب این مقاله به شما معرفی کنیم.

«سرخ آباد»، کوچکترین کلیسای جهان در ایران
شاید خیلی از شما نام این کلیسا را نشنیده باشید. کلیسای سرخ آباد در روستایی به همین نام در حوالی شهرستان سوادکوه در استان مازندران واقع شده است. به نظر می رسد که مهندسین ایتالیایی که در زمان پهلوی برای ساخت راه آهن به این منطقه آمده بودند، این روستا را برای انجام مراسم های مذهبی خود ساخته اند. سند این موضوع نیز نوشته ای است که به زبان ایتالیایی بر سر در این کلیسا حک شده است.

کلیسای سرخ آباد طول و عرض سه متر در سه متر دارد و به احتمال زیاد، کوچکترین کلیسای جهان است. این کلیسا از گچ و آجر ساخته شده است و کف و دیوارهایش با سیمان پوشیده شده است. کلیسای سرخ آباد در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و تحت مرمت نیز قرار گرفت، ولی متاسفانه اکنون تابلوی راهنمای کلیسا برداشته شده و کلید در ورودی آن نیز گویا در دسترس نیست! قطعا این کوچک ترین عضو خانواده کلیساهای ایران نیاز به توجه بیشتری دارد.

«قره کلیسا»، گل سرسبد کلیساهای ایران

بدون شک قره کلیسا مشهورترین کلیسای ایران است. کلیسایی که در سال ۲۰۰۸ میلادی در فهرست آثار جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است. این کلیسا در ۲۰ کیلومتری شمال شرقی چالدران در استان آذربایجان غربی واقع شده و هر ساله در مناسبت های مختلف میزبان مسیحیانی از کشورهای همسایه ایران نیز است.

این کلیسا دارای ویژگی های منحصربه فردی دارد. به عنوان نمونه می توان به معماری زیبا و حجم پردازی در بنا اشاره کرد که یکی از بهترین نمونه های اجرای هنرهای تجسمی است. همچنین دیوارهای دفاعی و برج های دیده بانی که در اطراف این کلیسا قرار دارند، از قره کلیسا یک قلعه نیز ساخته اند.

بنای اولیه این کلیسای قدیمی به اوایل سده چهارم برمی گردد و بر روی آرامگاه «تادئوس مقدس» که از مبشران دین مسیحیت بوده، ساخته شده است. به همین خاطر است که نام دیگر آن تادئوس مقدس است. به قره کلیسا لقب اولین کلیسای جامع جهان مسیحیت نیز داده شده است. همه ساله در ایام کریسمس این کلیسا میزبان بسیاری از ارامنه و مسیحیان از ایران و کشورهای مختلف است.

«وانک»، نجات دهنده مقدس
کلیسای جامع وانک که نام دیگرش «آمنا پرکیچ» به معنی نجات دهنده مقدس است، در محله جلفا در شهر اصفهان قرار دارد.این کلیسا در زمان شاه عباس دوم در اصفهان ساخته شده و در ۱۵ دی ماه سال ۱۳۱۰ به شماره ۸۵ در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است.

گنبد کلیسای وانک مانند گنبد مساجد ایرانی عهد صفوی ساخته شده است.همچنین دو برج ناقوس نیز در این کلیسای زیبا به چشم می خورند.
اما شاید مهم ترین ویژگی این کلیسا که آن را تبدیل به یکی از زیباترین کلیساهای ایران کرده است، نقاشی دیوارها و طلاکاری های آن باشد. تمامی دیوارها، طاق نماها، داخل گنبد و تمامی زوایای کلیسا با رنگ روغن نقاشی شده و در این نقاشی ها از سبک نقاشی ارمنی و «تذهیب» استفاده شده است. همچنین طلاکاری هایی هم در این کلیسا انجام گرفته که به واقع، زیبایی کم نظیری به آن بخشیده است.

همه ساله و در مناسبت های مختلف مثل روزهای کریسمس، کلیسای وانک نیز یکی از شاخص ترین محل های گردهمایی مسیحیان است.

«کانتور»، کوچک ترین کلیسای ارتودوکس ها

اگر سری به کوچه «ثبت احوال» در خیابان «دارایی» شهر قزوین بزنید، می توانید این کلیسا را ببینید. کلیسای کانتور که به «برج ناقوس» نیز معروف است، به گفته کارشناسان در زمان جنگ جهانی دوم ساخته شده و متعلق به ارتودوکس ها است.
نکات جالبی در طراحی بنای این کلیسا وجود دارد. به عنوان نمونه، شکل کلی بنای آن به صورت صلیب ساخته شده و این موضوع با کمی دقت در هنگام ورود قابل تشخیص است. همچنین محراب این کلیسا را به سمت شرق ساخته اند که دلیل آن را اهمیت زیاد طلوع خورشید برای مسیحیان عنوان می کنند.

دو سنگ قبر در داخل محوطه کلیسا وجود دارد که کارشناسان بناهای تاریخی آن ها را متعلق به یک مهندس و یک خلبان روسی می دانند. همچنین در داخل کلیسا دو اتاق وجود دارد که یکی از آن ها مخصوص غسل تعمید و دیگری اتاق کشیش بوده است. این کلیسا را هم می توان جزو کلیساهای کوچک ایران طبقه بندی کرد.

«سرکیس مقدس»، بزرگترین کلیسای تهران

کلیسای سرکیس مقدس در خیابان نجات اللهی در شهر تهران واقع شده است. این کلیسا با هزینه شخصی یکی از هموطنان ارامنه ایران به نام «مارکار سرکیسیان» و طراحی مهندس «آفتاندلیانس» در سال ۱۳۴۹ ساخته شده است. پس از ساخت این کلیسا مقر خلافت ارامنه تهران از کلیسای مریم مقدس به این محل انتقال پیدا کرد.

طراحی این بنا به شکل «بازیلیکا» یا همان صلیبی است. دیوارهای خارجی آن با سنگ مرمر سفید رنگ پوشیده شده اند. باید اعتراف کرد که این کلیسا از نظر طراحی خارجی واقعا باشکوه و زیبا ساخته شده است. این کلیسا در حال حاضر بزر گ ترین کلیسای ارامنه تهران است.

یکی از مهم ترین آثاری که در محوطه این کلیسا به چشم می خورد، یادمان نسل کشی ارمنی ها است. این یادمان متشکل از سه قطعه سنگ از جنس مرمر سفید است که بر روی آن ها نقش هایی که نمادهایی از رستاخیز مسیح، آزادی خواهی و پایبندی به دین و ایمان و اعتقاد به پیروزی حق و حقیقت هستند، حک شده اند. همچنین عبارات «یادبود شهدای ارامنه» و «۲۴ آوریل ۱۹۱۵» نیز بر روی آن نقش بسته اند.

کلیسای «مریم مقدس»، اولین کلیسای جامع ارامنه تهران

کلیسای حضرت مریم، کلیسایی واقع در خیابان سی تیر در شهر تهران است که قدمت آن به دوره پهلوی برمی گردد و قبل از ساخته شدن کلیسای سرکیس مقدس، اصلی ترین و مهم ترین کلیسای ارامنه در شهر تهران بود. این کلیسا اولین کلیسای جامع ارامنه تهران است و آقای «نیکلای مارکف» معمار آن بوده است. برخی از ویژگی های معماری این کلیسا اقتباسی از معماری زمان قرون وسطی در کشور ارمنستان است.

کلیسای مریم مقدس در سال ۱۳۸۱ با شماره ۷۲۳۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و یکی از شاخص ترین کلیساهای تهران برای گردهمایی ارامنه و مسیحیان این شهر در مناسبت های مختلف است.

کلیسای مریم مقدس؛ بزرگ ترین و قدیمی ترین کلیسای تبریز
کلیسای مریم مقدس تبریز قدمتی حداقل پانصدساله دارد؛ از این رو عجیب نیست که مسیحیان تبریز این مکان را برای برگزاری مراسم شان برگزیده اند. اینجا بزرگ ترین و قدیمی ترین کلیسای تبریز است که ارمنیان تبریز مراسم ملی مذهبی کلیسای حواری ارمنی را در آن برگزار می کنند. منظور از کلیسای حواری ارمنی، یا به اختصار کلیسای ارمنی، آن است که فقط ارمنیان مسیحی در آن حضور می یابند.

از روی قدیمی ترین سنگ قبر موجود در کلیسا می توان مطمئن شد که قدمت کلیسا حداقل به حدود سال های ۸۷۹ تا ۹۷۹ خورشیدی (۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ میلادی)، یعنی دوره صفوی می رسد. اما از طرف دیگر معماری سردر کلیسا شبیه معماری دوره ی ایلخانی است که موجب می شود قدمت آن را دو سه قرنی عقب تر و به قرن هفتم هجری (۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ میلادی) ببرد. جدا از معماری دوره ی ایلخانی، آنچه باعث می شود ساخت آن دردوره ی ایلخانی را تأیید کند، اشاره ی مارکو پولو (۱۲۵۴-۱۳۲۴) به این کلیسا است. او در مسیر سفرش به چین به این کلیسا اشاره کرده است.

«سنت استپانوس»، مستحکم همچون دژ

کلیسای سنت استپانوس، در ۱۶ کیلومتری غرب شهر جلفا در استان آذربایجان شرقی واقع شده است. نام این کلیسا برگرفته از استپنانوس، شهید اول راه مسیحیت است.
کلیسای سنت استپانوس در منطقه ای کوهستانی و در میان دره سرسبزی واقع شده است و حصاری سنگی اطراف بنای آن را احاطه کرده که شامل بارویی بلند با هفت برج نگهبانی و پنج پشت بند استوانه ای سنگی است که این قلعه را شبیه یک دژ محکم کرده است. قسمت های اصلی این کلیسا شامل نمازخانه، اجاق دانیال و برج ناقوس هستند.

این کلیسا هم از اهمیت خاصی در بین ارامنه ایران برخوردار است و در یک از روز سال هزاران نفر از ارمنیان در این محل جمع می شوند تا ضمن انجام زیارت، مراسم های خاص خود را نیز اجرا کنند. این کلیسا همچنین در تاریخ ۱۵ اسفند ماه سال ۱۳۴۱ با شماره ۴۲۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

«سورت گاراپت»، نمادی از احترام بین ادیان

کلیسای سورت گاراپت در خیابان طالقانی شهر آبادان واقع شده است. نکته جالب در مورد این کلیسا این است که دقیقا در همسایگی دیوار به دیوار مسجد امام جعفر صادق این شهر قرار گرفته است که این خود نماد آزادی عقیده و احترام بین ادیان است.

این کلیسا در سال ۱۳۱۹ ساخته شده است و بین سال های ۷۵ تا ۷۸ نیز مورد بازسازی قرار گرفته است. در زمان هشت سال دفاع مقدس این کلیسا به عنوان مکانی برای آموزش رزمندگان نیز استفاده می شده است. در حال حاضر، با توجه به کم بودن شمار مسیحیان در شهر آبادان مراسم خاصی در این کلیسا برگزار نمی شود.

«ننه مریم»، دومین کلیسای قدیمی جهان

کلیسای ننه مریم یکی از بناهای تاریخی و آثار گردشگری شهر ارومیه است که در خیابان خیام قرار دارد. از آنجا که شهر ارپمیه از دیرباز محل زندگی خیلی از مردم مسیحی بوده، طبیعی است که کلیساهای زیادی در این شهر وجود داشته باشند که یکی از شاخص ترین آن ها کلیسای ننه مریم است. روایت هایی وجود دارد که از این کلیسا به عنوان دومین کلیسای قدیمی جهان پس از کلیسای «بیت لحم» فلسطین نام می برند. در مورد تاریخ ساخت این بنا گفته شده که قدمت آن به سال ۳۲ میلادی برمی گردد.
نکته جالبی که در مورد این کلیسا وجود دارد، این است که نه نیمکتی در آن وجود دارد و نه جایگاهی برای اعتراف یا وعظ کشیش در آن دیده می شود. معماری این کلیسا آمیزه ای از معماری ساسانی و پارتی است و همچنین فاقد تزیینات ویژه یا نقاشی های خاص است.

به جز کلیساهایی که در این مقاله به آن ها اشاره شد، کلیساهای دیگری نیز در سراسر ایران وجود دارند که هر کدام به نوبه خود اهمیت زیادی برای مردم نواحی مختلف کشور به خصوص هموطنان مسیحی و ارمنی مان دارند. با نزدیک شدن به روزهای کریسمس نیز حال و هوای خیلی از این کلیساها می تواند رنگ و بوی خاصی به خود بگیرد. کریسمس مبارک!

منبع:کجارو