توصیه‎های تغذیهای طب سنتی و مدرن در شب یلدا

پول نیوز - شب یلدا یا شب چله، آخرین شب پائیز و شب اول زمستان و طولانی ترین شب سال است. ایرانیان با باور این که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر شده و تابش نور ایزدی فزونی می یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر می خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می کردند.
شب یلدا خوراکی‎ها و تنقلات خاصی داشت که امروزه با بسیاری از خوراکی‎های مصنوعی جایگزین شده‎اند، استفاده از تنقلات مصنوعی و زیاده روی در مصرف غذا، میوه و شیرینی جات در این شب به یاد ماندنی، ممکن است سلامتی افراد را به خطر بیندازد، طولانی‎ترین شب سال را با توصیه‎های تغدیه ای طب سنتی و مدرن، سالم سپری کنید.
دکتر «فریبا رشدی»، متخصص طب سنتی در گفت وگو با خبرنگاران، با بیان این که در علم طب سنتی برای هر فصلی از سال و هر سنی، مزاج خاصی تعیین شده است، می‎گوید: مزاج فصل زمستان، سرد و تر بوده و از این رو بروز عارضه هایی مثل زکام و سرفه را سبب می‎شود، خوردن غذهای سرد و تر در این فصل، مضر بوده و گرم نگه داشتن مزاج بدن در این فصل، مهم است.

وی با اشاره به برخی اصول و آداب غذا خوردن در طب سنتی می افزاید: با توجه به این که خوردن هندوانه یکی از آداب و رسوم شب چله است، نمی توان کسی را از خوردن آن منع کرد، اما باید توجه داشت که طبع هندوانه، سرد و تر بوده و توصیه می‎شود در صورت خوردن هندوانه، از گل قند(ترکیب گل محمدی و خاک قند) و عسل به عنوان مصلح آن، استفاده کنند، در کل خوردن هندوانه و خربزه با معده خالی و در حال گرسنگی، توصیه نمی شود.

این متخصص طب سنتی ادامه می‎دهد: خوردن شیرینی جات حاوی بادام و مقدار کمی شکر مثل حلوای لوز که مزاجش به مزاج طبیعی بدن نزدیک تر بوده و سبب تقویت سیستم ایمنی بدن می‎شود، در فصل زمستان و شب یلدا توصیه می‎شود.

نخستین فارغ‎التحصیل دانشکده طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی تبریز با تأکید بر این که مصرف میوه را جایگزین مصرف غذا نکنید، می‎گوید: بهتر است به جای این کار، تعدیل در مصرف غذا مورد توجه قرار گیرد تا حجم زیاد غذا باعث فساد در معده نشود، در صورتی که احساس پری در معده کردیم، باید دست از خوردن بکشیم.

وی ادامه می‎دهد: حرکات شدید ورزشی پس از غذا توصیه نمی شود و تنها در صورت احساس سبکی در سر دل و گرسنگی صادق به سراغ غذا خوردن برویم، رعایت مزاج خود فرد و معده نیز باید در مصرف غذا مورد توجه قرار بگیرد، کسانی که پس از خوردن غذا بلافاصله دچار احساس دفع می‎شوند، به و انار مصرف کنند.

وی اضافه می‎کند: بهتر است غذاها و میوه هایی مثل حلیم و انار، خیار و آش و کشک با هم مصرف نشوند، هم چنین کسانی که دچار احساس سوزش سر دل به علت وجود صفرا هستند، از مصرف سیر و پیاز خودداری کنند.

رشدی با بیان این که اگر عادات بد غذایی پشت سر هم تکرار شوند، بدن نتیجه اش را خواهد دید، در ادامه بیان می‎کند: تنقلات بهتر است ما بین دو وعده نهار و شام مصرف شوند و میان مصرف شام و تنقلات، دو ساعت فاصله باشد، شام شب یلدا باید شام سبکی باشد، مصرف انواع میوه‎های خشک و پخته شده، نیز توصیه می‎شود.

وی با تأکید بر این که در طب سنتی توصیه می‎شود، هر میوه‎ای در فصل مناسب خودش، مصرف شود، ادامه می‎دهد: میوه‎ای مثل انار بهتر است دانه درشت، قرمز و شیرین باشد و با نمک و گلپر مصرف شود، مویز مصلح انار است. در خصوص میوه انگور هم باید از انگورهایی با دانه ریز و پوست نازک استفاده کرد، رازیانه و زیره مصلح خوبی برای انگور بوده و بهتر است پس از خوردن انگور، آب سرد خورده نشود.
وی اضافه می‎کند: مصرف انجیر خشک سفید بیش از انجیر سیاه توصیه می‎شود و مصلح آن گردو بوده و بهتر است به ازای هر شش دانه انجیر، چهار عدد گردو میل شود. خوردن به و سیب هم در این شب بسیار توصیه می‎شود، سیب در کتب ما مقوی دل، مغز و معده بوده و مصرف این دو میوه به علت خاصیت فرح بخشی که دارند به افراد افسرده توصیه می شود.

این متخصص طب سنتی تأکید می کند: میوه به، بهتر است به علت سنگین بودن، به صورت پرورده با عسل و بخارپز شده مصرف شود. مصلح سیب دارچین بوده و توصیه می‏ شود سیب را رنده کرده و با گلاب و دارچین میل کنند.

وی در ادامه بیان می‎کند: مزاج پرتقال و نارنگی سرد بوده و بهتر است به همراه مویز مصرف شود، در مصرف آجیل نیز نباید زیاده روی شود، مثلاً در خصوص پسته، باید خوب جویده شود و باقلا هم یکی از تنقلات محبوب این شب است که باید با گلپر خورده شود.
وی می گوید: برخی نیز تمایل به خوردن انواع دمنوش ها در این شب دارند که در این مورد نیز باید بر اساس مزاج، عرق گیاهی را مصرف کنند، مثلاً زعفران در صورتی که غلیظ باشد، باعث سردرد شده و گل گاو زبان هم ممکن است به افزایش فشار خون منجر شود، این گونه نیست که این دمنوش ها چون گیاهی هستند، ممکن است، عارضه‎ای نداشته باشند.

رشدی خاطرنشان می کند: برخی افراد ممکن است به علت زیاده روی در مصرف غذا و تنفلات دچار شکم درد شوند که توصیه می‎شود در این حالت، با استفاده از روغن زیتون، روغن شتر مرغ و بنفشه شکمشان را ماساژ دهند، به این ترتیب که ماساژ را از دور ناف و در جهت عقربه‎های ساعت آغاز کرده و رفته رفته دایره را بزرگ تر کنند.

طب مدرن چه توصیه ای برای شب یلدا دارد؟
دکتر «حسن فرهاد غیبی»، متخصص تغذیه نیز با اشاره به باید و نبایدهای تغذیه‎ای در خصوص مصرف آجیل‎ها در شب یلدا می گوید: آجیل‎ها جزو مواد غذایی خوب و مفیدی هستند که روغن موجود در آن‎ها برای بدن آسیب رسان نیست، اما در صورت زیاده روی می توانند باعث چاقی می‎شوند، هر 100 گرم آجیل بیش از 600 کیلو کالری انرژی دارد.

وی ادامه می‎دهد: آجیل باید با پوست و به صورت خام خریداری شود، آجیلی که از پوست درآورده شده و به فروش برسد، ماندگاری کمی داشته و به احتمال زیاد، کهنه است. باید توجه شود که رنگ آجیل طبیعی باشد و از هیچ گونه رنگی در آن استفاده نشده باشد، برخی تخمه ها بیش از حد طبیعی رنگی هستند.

وی می‎گوید: آجیل های نمک سود نیز برای بیماران قلبی و عروقی و مبتلا به فشار خون مضر بوده هم چنین آجیل های بدون پوست به علت احتمال تولید شدن سم آفلاتوکسین در آن‎ها، ممکن است بسیار مضر باشند. احتمال تولید این سم در آجیل‎هایی که خام نیستند و مسائل بهداشتی در نمک سود کردن و تفت دادن آن رعایت نمی‎شود، بالا می‎رود.

این متخصص تغذیه بیان می کند: تحقیقات نشان می‎دهد که در ایام شادی، شمار مراجعان به اورژانس‎ها به علت مسمومیت و سکته های قلبی و مغزی بالا می رود.
وی خاطرنشان می‎کند: شام شب یلدا بهتر است کم نمک و کم چرب و سبک باشد، باید گفت که مصرف آب میوه به جای میوه در این شب، توصیه نمی شود.