همزمان با آغاز شمارش معکوس برای اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها، وزارت نیرو درصدد برآمده، برای کاهش مصرف آب مشترکان، مشوق هایی را در نظر بگیرد. رایگان کردن قبض مشترکان کم مصرف، یکی از همین مشوق ها است.

«مجید نامجو»، وزیر نیرو با اعلام اينکه مشترکان با مصرف زیر 7 مترمکعب آب در ماه، هزینه اي بابت آب مصرفی خود پرداخت نمي کنند، به «فارس» گفته است: «اصلاح تعرفه هاي آب و برق همزمان با اجراي قانون هدفمند كردن يارانه ها مورد اجرا گذاشته مي شود؛ به طوري كه اصلاح وضعيت كنوني مصرف آب و برق از مزاياي اجراي قانون هدفمندسازي يارانه ها ا ست.»

به گزارش خبرنگار «دنیای اقتصاد»، در حال حاضر متوسط مصرف آب در فصول عادی سال 20 مترمکعب و در فصل گرما 25 مترمکعب در ماه است. با اين حساب، اگر مشتركان به طور متوسط بتوانند بين 65 تا 72 درصد در مصرف آب خود صرفه جويي كنند، ديگر لازم نيست سر ماه هزينه اي بابت مصرف آب بپردازند.

اين مشوق ها دست يافتني است؟
در اين ميان بسياري از كارشناسان براين باورند، از آنجایی که درصد کمي از مشترکان آب، مصرفی کمتر از 7 مترمکعب در ماه دارند، وزارت نیرو حداقل در مرحله اول باید سیاست تشویقی را به گونه اي در نظر بگیرد که مشترکان پرمصرف به سمت کاهش مصرف حرکت کنند. به بيان ساده تر، اين سياست ها بايد براي بخش قابل توجهي از مصرف كنندگان قابل دستيابي باشد؛ نه اينكه به اندازه اي سخت و دور از دسترس در نظر گرفته شود كه مصرف كنندگان تمايلي براي كاهش مصرف آب پيدا نكنند.

سياست تشويق مشتركان كم مصرف در حالي در دستور كار وزارت نيرو قرار گرفته است كه براساس آمارهاي بين المللي، مصرف آب در ميان مشتركان ايراني حداقل دو برابر ميانگين جهاني است؛ به گونه اي كه ميانگين آب مصرفي سرانه جهان، حدود 580 مترمكعب براي هر نفر در سال است، اما هر ايراني، به طور متوسط سالانه 1300 مترمكعب آب مصرف مي كند.

از سوی دیگر، سیاست های تشویقی وزارت نیرو در شرايطي در دستور كار وزارت نيرو قرار گرفته است که به گفته وزير نيرو، قيمت برق در صدر آزادسازي است، اما قيمت آب فعلا نه.
وزیر نیرو در اين رابطه مي گوید: «قانون هدفمند کردن یارانه ها در بخش آب و آبفا تکلیفی به دولت ارائه نکرده است. با اين وجود تلاش مي كنيم تا با آگاه سازی مردم، زمینه یک تحول جدی را در مصرف آب و برق در کشور فراهم كنيم.»

رابطه مستقیم مصرف و قیمت
وزیر نیرو در ادامه با بیان اينکه خانواده های کم مصرف بهره لازم را از هدفمندسازی یارانه ها در بخش نیرو مي برند، اظهار داشت: «تاكنون هيچ گونه افزايشي در قيمت آب صورت نگرفته و تصميم گيري هاي جديد نيز به اطلاع عموم مردم مي رسد. اما بر اساس اين الگو و تعرفه جديد، مشتركان با مصرف زير 7 مترمكعب در ماه هزينه اي بابت آب مصرفي خود پرداخت نمي كنند و مشتركان با مصرف زير الگوي مصرف نيز حداقل قيمت آب را مي پردازند.»

با اين حال كارشناسان براين باورند، از آنجایی که کاهش مصرف و تقاضا برای آب با قیمت آن رابطه مستقیمي دارد، بهتر بود وزارت نیرو بعد از مشخص شدن قیمت واقعی آب و اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها، الگوی مناسب برای مصرف را در نظر مي گرفت و در آن زمان اقدام به اجرای سیاست های تشویقی مي کرد.

معضلی به نام کنتور مشترک
در همين حال، از آنجایی که اکثر مشترکان آب به خصوص در شهرهای بزرگ در مجتمع ها و آپارتمان ها زندگی مي کنند، جدا کردن مشترکان پرمصرف و کم مصرف از یکدیگر امکان پذیر نیست. چرا که با وجود اجرایی شدن قانون هدفمندی یارانه ها، معضلي به نام «کنتورهای مشترک آب» هنوز وجود دارد.

بنابراین به نظر مي رسد وزارت نیرو قبل از اينكه برای کاهش مصرف آب اقدام به در نظر گرفتن محرك هاي تشويقي كند، باید طرح جداسازی کنتورهای آب را به نتیجه برساند. طرحی که به گفته وزیر نیرو امکان اجرایی شدن آن برای تمامي کنتورها میسر نیست. به گفته «نامجو»، بررسي ها نشان مي دهد، فقط 5 درصد مشتركان مستقر در آپارتمان ها مي توانند از چنين مزيتي استفاده كنند كه جزئيات اجرايي كار در دست تدوين است.

وزیر نیرو پيش از اين با اشاره به اينکه در قانون هدفمند کردن یارانه ها، وزارت نیرو مکلف است که جداسازی کنتورهای آب را دنبال کند، اعلام كرده بود: «امکان جداسازی تمامي کنتورها میسر نیست. تاسیسات برخی ساختمان ها چنین اجازه اي را به ما نمي دهد.»