روغن هست، بطری نیست!

پول نیوز -کمبود یا گران فروشی بطری از بزرگ ترین مشکلات این روزهای صنایع مرتبط با آن است. البته می توان گفت این موضوع به معضلاتی که این روزها از سوی پتروشیمی ها در کشور ایجاد شده باز می گردد؛ چراکه مواد اولیه بطری های پلاستیکی توسط پتروشیمی ها تامین می شود. پتروشیمی هایی که از سهمیه ارز دولتی استفاده می کنند اما این روزها محصولات آن ها افزایش قیمت بسیار شدیدی را تجربه کرده است. این روزها زمزمه هایی مبنی بر کمبود روغن در کشور شنیده می شود.

در روزهای قبلی خبری در رسانه ها منتشر شد مبنی بر اینکه به دلیل کمبود روغن، فروش بسیاری از ساندیچ فروشی ها و فست فودها تا 40 درصد کاهش پیدا کرده و برخی از شرکت های پخش، از کمبود عرضه روغن در روزهای آینده خبر می دهند، این در حالی است که این موضوع از سوی رییس انجمن صنایع روغن رد شده و وی تنها مشکل این صنعت را با وجود دریافت ارز ۴۲۰۰ تومانی، گرانی مواد اولیه برای بسته بندی اعلام کرده است. در ماه های گذشته عرضه مواد خوراکی تا حدی کاهش پیدا کرده و به دنبال آن این مواد افزایش قیمت نیز داشته اند و مسئولان علت آن را افزایش قیمت مواد بسته بندی عنوان کرده اند. از جمله محصولاتی که با افزایش قیمت زیادی مواجه شده روغن های نباتی و روغن مایع بوده است.

سودجویی دلالان

در ماه های گذشته کاهش مواد تولیدی مربوط به پتروشیمی ها از یک سو و سودجویی عده ای که در این حوزه از رانت استفاده کرده اند و این مواد را با قیمت بالا در بازار عرضه می کنند، از سوی دیگر وضعیت این بازار را به شدت دچار نابسامانی کرده است. همین امر باعث شده صنایعی که متکی بر بسته بندی هستند دچار چالش های بسیاری برای بسته بندی و عرضه محصولات خود و همچنین مجبور به افزایش قیمت شوند. در این خصوص دولت تصمیم گرفته بود مواد اولیه تولیدات پلاستیکی را که توسط پتروشیمی ها تولید می شود، در وهله اول در بازار داخلی عرضه کند و با رفع نیاز بازار داخلی مابقی محصولات به بازار صادراتی اختصاص یابد.

پیمان فروهر، دبیر انجمن تولیدکنندگان آب های معدنی و آشامیدنی چندی پیش در زمینه آخرین وضعیت تامین بطری پس از کمبودها و گرانی های اخیر به وجود آمده، اظهار کرد: صنایع نوشابه، روغن نباتی، ماء الشعیر و مالت، آب بسته بندی و صنایع لبنی ۹۰ درصد پریفرم خود را از تولیدکنندگان پریفرم خریداری می کنند و تنها ۱۰ درصد تولیدکنندگان پریفرم هستند که جواز خرید پت از بورس را دارند و مابقی آن ها مجاز به خرید از بورس نیستند.

در این راستا تنها ۱۰ درصد از تولیدکنندگان پریفرم منفعت دیده اند و کماکان مشکل تقاضای زیادی در بورس وجود دارد. قبل از اعمال اصلاحات ۳۶ هزار تن تقاضا در بازار وجود داشت که تنها ۴۰۰۰ تن عرضه می شد، بنابراین پس از فشارهای وارده به پتروشیمی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و بورس به جهت قطع دست دلالان، سودجویان و متخلفان درخواست و تقاضا به ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ تن رسید. در همین راستا ۱۳ خرداد سال جاری مدیر کل صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی وزارت صنعت، معدن و تجارت در نامه ای به مدیر کل نظارت بر کالاهای غیرفلزی سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان خواستار «نظارت و جلوگیری از فروش پریفرم و سایر ملزومات پلاستیکی با قیمت های حاشیه ای بازار توسط تولید کنندگانی شده که مواد را از طریق بورس خریداری می کنند».

عرضه روغن مناسب است!

این طور که به نظر می رسد موضوع کمبود روغن در روزهای اخیر نیز به مشکلات مربوط به بسته بندی آن مربوط می شود. در ماه های گذشته برخی از فروشندگان از کمبود توزیع و عرضه روغن و همچنین افزایش قیمت آن گلایه کرده اند.

حتی در روزهای اخیر زمزمه هایی نیز مبنی بر کاهش دوباره عرضه روغن شنیده می شود و دلیل این موضوع این است که مطرح شده برخی از شرکت های پخش به واحدهای فروش سطح شهر اعلام کرده بودند اگر روغن به روز و به صورت نقدی خریداری نکنید در روزهای آینده روغنی برای خرید وجود نخواهد داشت. با این وجود سعید درخشانی، رییس اتحادیه سوپرمارکت داران در این خصوص گفته است: عرضه محصولات روغن در سطح شهر مناسب است و هر زمان که فروشندگان نیاز به روغن داشته اند شرکت ها محصولات روغن را در اختیار آن ها گذاشته اند.

رشد 400درصدی قیمت محصولات پتروشیمی

از سوی دیگر، رییس انجمن صنایع روغن در واکنش به این سوال که برخی از حواشی گویای آن است که شرکت های تولیدی از حجم تولید روغن کاسته و محصولات خود را به بازار عرضه نمی کنند، بیان کرده که از عرضه محصولات کارخانه های تولیدی روغن جلوگیری نشده و مشکلی در توزیع روغن وجود ندارد و تمامی شرکت ها در حال تولید هستند و در صورت نیاز محصول به واحدهای سطح شهر توزیع می شود. وی در این باره به ایسنا گفته است: البته در مسیر تولید و عرضه در برخی موارد نیاز به تدبیر دولت برای جلوگیری از برخی اتفاقات احساس می شود.

درباره اینکه که چرا با وجود آنکه شرکت های تولیدی روغن ارز ۴۲۰۰ تومانی دریافت کرده اند اما هرازچند گاهی اخباری مبنی بر افزایش قیمت روغن منتشر می شود باید گفت که نباید به تولید به صورت قسمتی و بخشی نگاه شود، زیرا فرآیند تولید و عرضه دارای قسمت های مختلفی است که صنایع دیگر در آن تاثیرگذار است. از این موارد می توان صنعت بسته بندی اشاره کرد و یکی از بزرگ ترین معضلات تولید در چهار ماه گذشته موضوع بسته بندی روغن به صورت حلب و پلاستیک بوده است.
در سه، چهار ماه گذشته قیمت مواد اولیه بسته بندی که توسط پتروشیمی ها تولید می شود ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد رشد داشته و این در حالی است که قیمت این محصولات در بورس حدود کیلویی ۷۰۰۰ تومان تعیین شده اما شرکت ها آن را به بیش از کیلویی ۲۷ هزار تومان آن هم با شرایط سخت خریداری می کنند. این موارد در حالی مطرح می شود که در ماه گذشته قرار بر آن شد محصولات تولید پتروشیمی ها در زمینه مواد اولیه بسته بندی به صورت اختصاصی در اختیار کارخانه های تولید روغن قرار گیرد اما تا امروز این اتفاق رخ نداده است.

اختلاف شدید قیمت میان بورس و بازار سیاه

جمشید عدالتیان، عضو اتاق بازرگانی در خصوص کمبود مواد اولیه بسته بندی به «قانون» می گوید: مشکل مربوط به بسته بندی حدود 6 ماه است که دامن صنعت کشور را گرفته است. پتروشیمی مواد اولیه بطری ها را باید تامین کند که در بورس این کار را می کند و به طور مثال فرض کنید مواد اولیه را 6 هزار تومان عرضه می کنند در حالی که در بازار آزاد کیلویی 25 هزار تومان خریداری می شود. بطری خالی که قبلا 144 تومان بود، امروز با 850 تومان فروخته می شود و با این وجود مواد در بازار نیست. یعنی بازار سیاه عجیبی در این محصولات ایجاد شده است و این سوال پیش می آید که بورس سالم چیست و چه برنامه ای برای مشکلاتی از این دست و کمبود مواد اولیه در پیش دارد.

علاوه بر صنعت روغن، آب معدنی ها و همچنین بسیاری از تولید کنندگان بهداشتی نیز همین مشکل را دارند. در زمینه این محصولات بازار سیاه عجیبی ایجاد شده و عده ای سودهای آن چنانی نصیب خود می کنند. اختلاف قیمت میان بورس و بازار سیاهی که وجود دارد، یک به چهار است؛ یعنی روزانه عده زیادی سودهای عجیب و غریب می برند و صحبت از 30 و 40 میلیارد تومان در روز است و معلوم نیست تا چه زمان این وضعیت ادامه پیدا می کند.

تولید به صرفه نیست

این عضو اتاق بازرگانی در پاسخ به این سوال که چرا نظارتی بر وضعیت پتروشیمی ها صورت نمی گیرد، بیان کرد: شریعتمداری گفته فقط سه، چهار مورد چنین مشکلاتی را دارند که در حال رفع این مشکلات هستیم، ولی تاکنون برطرف نشده است. این ها مواد اولیه را به بطری سازها می دهند که پریفرم تولید کنند، ولی آن ها با قیمت بالا مواد را می فروشند.
اخیرا نامه ای به وزارت صنایع نوشتیم که اجازه دهید مصرف کنندگان نهایی نیز در بورس خرید کنند زیرا این عده که محصولات را می خرند، در بازار سیاه می فروشند و باعث کمبود در بازار می شوند. در بورس نیز پتروشیمی ها مقدار موادی که عرضه می کنند کمتر از تقاضاست حالا فرض کنید شرکتی به 100 تن مواد اولیه احتیاج دارد اما بیشتر از 10 تن به آن تعلق نمی گیرد. این مشکل همه صنایع را دچار بحران کرده است.
در حال حاضر اگر مواد اولیه را از خارج با ارز 10 هزار تومانی نیز وارد کنید، ارزان تر از مواد اولیه پتروشیمی در ایران می شود. حالا بعضی می گویند تنها دو شرکت پتروشیمی این مواد را تولید می کنند که یکی از آن ها در دست تعمیر است. در چنین شرایطی تولید به هیچ عنوان به صرفه نیست. کسی که نوشیدنی تولید می کند با بطری 800 تومانی چه کند.
با مشکلاتی که در بورس نیز وجود دارد شما اگر کالا را 6000 هزار تومان بخرید و 25 هزار تومان بفروشید، به صرفه تر است. به جای اینکه تولید کنید بهتر است که موادتان را بفروشید به آن ها که نیاز واقعی دارند و این شرایط بسیار بد است.

منبع:قانون