در کنار دستاوردهای بین المللی و سیاسی خودکفایی ایران در تولید بنزین و گازوئیل، صرفه جویی در هزینه های دولت از محل توقف واردات این فرآورده نفتی یکی دیگر از ویژگی های قابل توجه این پروژه ضربتی است؛ اما از مهرماه سال گذشته تاکنون به منظور مدیریت مصرف بنزین در ناوگان حمل ونقل کشور، سهمیه بنزین خودروهای شخصی در سه مرحله به 180 لیتر در تابستان سال جاری کاهش یافت؛ به طوری که در اواسط خردادماه هم با اختصاص 180 لیتر بنزین برای دوره تابستانی (ماهانه 60 لیتر) به خودروهای شخصی، امکان تامین بنزین مورد نیاز بخش های مختلف از محل تولید پالایشگاه های نفت داخلی فراهم شد.

در همین حال محمد رویانیان، ريیس ستاد مدیریت حمل ونقل و سوخت کشور خردادماه امسال با بیان اینکه با اختصاص سهمیه تابستانی معادل تولید فعلی پالایشگاه های داخلی (45 میلیون لیتر) بنزین در کشور گفته بود:  به منزله آن است که برای تامین بنزین سهمیه خودروهای شخصی نیازی به واردات نخواهد بود.

در کنار کاهش سهمیه بنزین در مدت یک سال گذشته تاکنون با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین صرفه جویی های قابل توجهی در کاهش مصرف بنزین کشور به وجود آمده است. مسعود میرکاظمی، وزیر نفت هم مرداد ماه امسال از صرفه جویی بیش از 2/1 میلیارد دلاری در سه ماه نخست اجرای طرح سهمیه بندی بنزین در کشور خبر داده بود. آمارهای رسمی وزارت نفت نشان می دهد با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین از تیرماه سال 1386 تا پایان اسفند ماه سال گذشته به ترتیب به طور متوسط روزانه از 20، 22 و 34 میلیون لیتر و در مجموع بیش از 27 میلیارد لیتر در مصرف بنزین صرفه جویی شده است.

این در حالی است که علیرضا ضیغمی، معاون وزیر نفت معتقد است: اگر سامانه هوشمند و سهمیه بندی بنزین در ایران اجرا نمی شد، میزان مصرف این حامل انرژی در سال جاری به 100 تا 120 میلیون لیتر در روز می رسید. تمامی این آمار و ارقام نشان می دهد که با اجرای سهمیه بندی و کاهش 100 درصدی سهمیه بنزین خودروهای شخصی، در شرایط فعلی با ادامه سناریو اختصاص سهمیه ماهانه 60 لیتر بنزین یارانه ای نه تنها هیچ گونه نیازی به واردات بنزین نخواهد بود، بلکه با راه اندازی طرح های جدید بنزین سازی امکان صادرات این فرآورده نفتی هم فراهم می شود.

بر اساس این گزارش در حال حاضر حدود یک میلیارد لیتر بنزین در کارت هوشمند سوخت بیش از 17 میلیون کارت هوشمند خودرو و موتورسیکلت شخصی ذخیره سازی شده است؛ اما میزان موجودی بنزین ذخیره سازی در کارت هوشمند خودرو و موتورسیکلت های شخصی در یک سال گذشته با کاهش سهمیه های بنزین یارانه ای نیز کاهش قابل توجه یافته و این موضوع منجر به استقبال برای خرید بنزین 400 تومانی توسط مردم شده است. بر اساس آمارهای شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده هاي نفتی در روزهای پایانی تابستان و همزمان با آغاز فصل مسافرت ها میزان مصرف بنزین آزاد به بیش از 20 میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. مقایسه متوسط مصرف بنزین روزانه بنزین نیمه یارانه ای در روزهای اخیر با مدت مشابه سال گذشته (حدود سه میلیون لیتر در روز) حاکی از رشدی بیش از 200 درصدی در این بخش است.

سرنوشت نامشخص استراتژیک ترین کالای مصرفی

در حال حاضر از بنزین به عنوان استراتژیک ترین کالای مصرفی ایران یاد می شود؛ اما با آغاز شمارش معکوس برای پایان سهمیه بنزین دوره تابستانی، هنوز سرنوشت قیمت و چگونگی عرضه این حامل انرژی در کشور مشخص نیست. در همین حال با وجود گمانه زنی ها در خصوص سناریوهای مختلف قیمتی برای عرضه بنزین معمولی و سوپر از ابتدای مهرماه امسال اما تاکنون گزارشی به طور رسمی توسط دولت در این باره منتشر نشده است. محمدرضا فرزین، سخنگوی کارگروه طرح تحول اقتصادی دولت هم درباره سرنوشت بنزین از نهایی شدن قیمت این فرآورده نفتی در دولت خبر داده و گفته است: تا کنون جزئیاتی از نحوه قیمت گذاری و عرضه این حامل انرژی اعلام نشده است. پیگیری های خبرگزاري مهر حاکی از آن است که این احتمال وجود دارد با توجه به اجرای قانون هدفمندی یارانه ها از ابتدای آذرماه و آماده نبودن برخی از زیرساخت های اجرای این طرح ملی، تا چند روز آینده سهمیه بنزین یارانه ای برای دوره پاییزی خودروهای شخصی اختصاص یابد.

صادرات بنزین ایرانی تا اسفند آغاز می شود

هم اکنون به طور متوسط روزانه 45 میلیون لیتر بنزین در پالایشگاه های نفت داخلی تولید می شود که با تولید بنزین در سه مجتمع پتروشیمیایی ظرفیت تولید این فرآورده پرطرفدار نفتی به بیش از 66 میلیون لیتر در روز رسیده است. علاوه بر این افزایش تولید بنزین، 5 طرح بنزین سازی در پالایشگاه های تهران، بندرعباس، تبریز، آبادان و اصفهان نیز در حال اجرا است که با راه اندازی این پروژه ها در مجموع بیش از 26 میلیون لیتر به ظرفیت تولید بنزین ایران اضافه می شود.

بر این اساس با احتساب 66 میلیون لیتر تولید بنزین فعلی، با اضافه شدن طرح های بنزین سازی و توسعه ای تولید بنزین کشور به بیش از 92 میلیون لیتر در روز افزایش می یابد.