دکتر مسعود نيلي رئيس دانشکده مديريت و اقتصاد دانشگاه صنعتي شريف از بروز موج سوم بيماري هلندي در سال آينده خبر داد.

وي گفت؛ موج اول و دوم آثاري چون افزايش بهاي مسکن و کاهش رقابت پذيري اقتصاد را در پي داشت که همه شاهد آن بوديم اين عدم تعادل ها، اقتصاد را به سوي رکود و تشديد بيماري هلندي سوق مي دهد.

اين استاد دانشگاه با بيان اينکه بي تعادلي در سيستم بانکي امکان مشارکت سيستم بانکي در رشد واسطه گري را به وجود مي آورد، تصريح کرد؛ عدم تعادل در تراز پرداخت ها و نيز نبود تحرک بازار بورس و مسکن در اقتصاد ايران موجب شده تا سال آينده با 25 ميليارد دلار عدم تعادل در تراز پرداخت ها روبه رو باشيم، ضمن اينکه بي تعادلي در بودجه دولت باعث ايجاد فشار بر توليد و نيز کمبود مواد اوليه خواهد شد.

نيلي خاطرنشان کرد؛ عدم تعادل در تراز پرداخت ها مديريت ارز را در سال آينده به مساله مهمي تبديل خواهد کرد، زيرا کمبود منابع بر سيستم بانکي فشار وارد خواهد کرد.او با بيان اينکه بودجه دولت کنوني با نفت 100 دلاري هم با کسري مواجه خواهد شد، يادآور شد؛ در بازار انرژي نيز بي تعادلي مشاهده مي شود که اگر وضع موجود در قيمت انرژي ادامه يابد، فشار بر بودجه ايجاد خواهد شد.

نيلي اضافه کرد؛ اگر سهميه بندي ادامه يابد، فشار بر توليد ايجاد مي شود و اگر قيمت انرژي اصلاح شود، در کوتاه مدت عوارضي را ايجاد خواهد کرد. رئيس دانشکده اقتصاد دانشگاه صنعتي شريف با تاکيد بر اينکه فضاي کلي اقتصاد کلان کشور عدم تعادل هاي جدي را نشان مي دهد، گفت؛ در بودجه سال آينده منابع ناشي از هدفمند کردن يارانه ها و واردات انرژي تاثيرگذار است، به طوري که براي سال آينده قيمت نفت خارج از کنترل ماست اما اصلاح قيمت انرژي، اصلاح نرخ ارز و تصميم گيري براي منابع آن ابزارهايي است که مي تواند ما را در تعيين شاخص ها کمک کند.

وي همچنين گفت؛ همه مي دانند لايحه يي که دولت به عنوان هدفمند کردن يارانه ها به مجلس ارسال کرده، جهش قيمت را به دنبال دارد و نمي توان آثار آن را در هزينه هاي جاري مورد بي توجهي قرار داد.

نيلي عنوان داشت؛ متاسفانه در برآورد هزينه هاي بودجه جاري غفلتي صورت گرفته که اثر آن در درآمدها ديده نشده است، بنابراين انتظار داريم هزينه هاي جاري و عمراني بودجه 88 در اصلاح قيمت يارانه هاي انرژي اثر خود را بگذارد.

او افزود؛ اگر نرخ ارز تغيير کند، منابع هدفمند کردن و مصارف آن نيز تغيير خواهد کرد. دکتر نيلي در ادامه به تشريح سه سناريوي تهيه شده براي بودجه سال آينده براساس نفت هاي 30 يا 50دلاري اشاره کرد و گفت؛ سناريو اول اصلاح قيمت انرژي و افزايش نرخ ارز، سناريو دوم اصلاح قيمت انرژي و افزايش نيافتن نرخ ارز و سناريو سوم اصلاح نکردن قيمت انرژي و افزايش نيافتن نرخ ارز را بررسي مي کند که سناريوي اصلاح قيمت انرژي و افزايش نرخ ارز کمترين تفاوت ميان درآمدها و هزينه ها را به دنبال خواهد داشت.

وي ادامه داد؛ در اصلاح قيمت انرژي به دليل ايجاد تبعات اقتصادي و زيست محيطي تقريباً شکي وجود ندارد، اما اشکال اينجاست که دولت آنقدر بزرگ شده که حتي در صورت اصلاح قيمت هاي انرژي نيز چندان پولي براي توزيع ميان مردم ندارد. او با اين پيش بيني که حتي در صورت ايجاد تعهد براي پرداخت نقدي بخشي از درآمدهاي حاصل از هدفمند کردن يارانه ها محقق نخواهد شد، عنوان کرد؛ اين کار مي تواند تبعات خطرناکي براي اقتصاد به همراه داشته باشد چراکه منابع دولت در اين بخش محدود است.

نيلي تصريح کرد؛ تعهداتي که دولت ايجاد مي کند، در شهريور و مهر سال آينده بودجه دولت را با کسري مواجه مي کند که منابع کمي نيز در اختيار دارد.او افزود؛ حتي در حالت حفظ وضع موجود دولت ظرفيتي براي کمک به مردم ندارد زيرا بودجه آنقدر در اين سال ها رشد کرده که هيچ پولي باقي نمي ماند.وي با اشاره به بي تعادلي در تراز بودجه که ناشي از سياست هاي انبساطي سال هاي اخير دولت بوده، ابراز داشت؛ بايد اصلاح نرخ ارز و انرژي همراه با نگاه اجتماعي به تبعات آن باشد ضمن اينکه دولت بايد نسبت به حمايت هاي مردمي توجه کند اما اين نگاه ها نبايد عوام گرايانه باشد.

رئيس دانشکده اقتصاد دانشگاه صنعتي شريف تاکيد کرد؛ اگر دولت مطابق روال پيش بيني شده در برنامه چهارم عمل کند و به جاي پرداخت يارانه نقدي نظام تامين اجتماعي را گسترده کند اين کار براي دولت ظرفيت ايجاد مي کند.نيلي بودجه 88 را بودجه يي خاص توصيف کرد و گفت؛ شرايط اقتصادي کشور خاص است و بحران جهاني نيز در پيش است. از سوي ديگر به دليل عدم تعادل در اقتصاد و سياست هاي انبساطي دولت انتظار مي رود در بودجه سال آينده تحولات بزرگي اتفاق بيفتد.او افزود؛ به دليل پايان يافتن منابع حساب ذخيره ارزي بودجه سال 89 براي دولت سخت تر خواهد شد به همين دليل بايد ظرفيت تحولات بزرگ در سال آينده براي بودجه سال89 به وجود آيد، درحالي که مي توانست اين شرايط در سال هاي گذشته به وجود آيد.