يكي از راه هاي توسعه صنعتي كه در دهه هاي اخير مورد توجه كشورهاي در حال توسعه و حتي توسعه يافته قرار گرفته روي آوردن به كوچك سازي صنايع و اتكا به توسعه و گسترش صنايع كوچك و متوسط به عنوان موتور توسعه صنعتي و اقتصادي است.
يكي از بهترين الگوهاي توسعه شتابان و موفق صنعتي كه در اين ارتباط شكل گرفت با عنوان "خوشه هاي صنعتي" شناخته شده است.
خوشه صنعتي مجموعه اي از شركتها، سازمانها و نهادهاي تخصصي شامل صنايع كوچك، متوسط و بزرگ فعال در يك رشته صنعتي است كه از طريق روابط متراكم شبكه اي قادر به هم افزايي قابليتهاي مجموعه هستند.
بر اساس اين مدل رشد صنعتي در بند يك ماده ‪ ۲۹‬ برنامه چهارم توسعه موضوع "خوشه هاي صنعتي" كاملا تصريح شده است.
گرچه طبق اين قانون دولت موظف شده به خوشه هاي صنعتي كمك كند اما در اين خصوص فرهنگ سازي لازم صورت نگرفته است.
مثلا بانك ها در برخورد با خوشه هاي صنعتي، با واحدي سرو كار دارند كه خودش از چند واحد مستقل تشكيل شده لذا نمي دانند با چه روش و ساز و كاري با آنها همكاري كنند.
در واقع نگرش سنتي به صنايع كوچك و حمايت مستقيم از آنها بدون اتكا به تجميع و تشويقشان به هم افزايي و انجام فعاليتهاي تخصصي حاصلي به جز عقب ماندگي و در نهايت ضعف و نابودي اين بنگاههاي توليدي و صنعتي در پي نداشته و ندارد.
امروزه با سازماندهي درست صنايع كوچك و متوسط مي توان به سطحي از هم افزايي دست يافت كه در غير اينصورت حتي با انجام سرمايه گذاريهاي سنگين براي ساخت يك واحد در مقياس بزرگ نيز قابل ترديد بوده و ممكن نيست.
به جز بي توجهي به اعطاي تسهيلات به صنايع كوچك، قوانين مالياتي و نيز فقدان سياست هاي تشويقي در راستاي تقويت اين خوشه ها از ديگر موانع سد راه شكل گيري خوشه هاي هستند.   * كارشناس اقتصادي