پول نیوز - شهرزاد تهرانی؛ در روزهای آخر اسفند، مهمانِ یک شرکت نوپا بودم که بر خلاف بسیاری از ملاقات های امسال با فعالین استارتاپی، امیدوارکننده بود. به عنوان یک کارشناس ارزش گزاری به آنجا رفته بودم و این دلیل به اندازه ی کافی نیاز به بدبینی و نکته سنجی و آینده نگری دارد که برای خودم، نتیجه ی مثبت جلسه شگفت آور بود.

شرکت هوش گستر ماهان، که با برند ثبت شده "بیار" در بازار آنلاین خرده فروشی کشور، بالاخص محصولات سوپر مارکتی فعالیت دارد، از رده Market place ها محسوب میگردد. آنها یکی از تقریبا چهل بستر آنلاین سوپر مارکتی هستند که در بیست ماه گذشته در اکو سیستم ایران شروع به کار کردند. و یکی از دو بستری که بیش از دو سال از عمرشان میگذرد و همچنان پابرجا بوده و رشد نموده اند.

فعالان استارتاپی میدانند که در روحیه ی ما ایرانیها کپی کاری و نوشتن از روی دست دیگران بسیار شایع و تکرار شونده است. تا سه سال پیش همه میخواستند دیجی کالا بزنند. بعد همه تصمیم گرفتند، کافه بازار تاسیس کنند، یک سالی هم هست که همه میخواهند یک اسنپ و یا یک سوپر مارکت آنلاین داشته باشند.

سه نفر جمع میشوند و یک اپلیکیشن غیر کاربردی و دکوری نوشته و یا سفارش میدهند و منتظرند خودش مثل شبدر رشد کند. بدون هیچ نوآوری، بدون مسیری معقول، بدون هم بنیانگزاران متخصص و اغلب بدون سرمایه. اما معمولا بد ترین نداشته ی جوانانِ کم تجربه ی این عرصه، نداشتن ویژنِ مشخص و توسعه ی اوهام فردی به جای برنامه ریزی جمعی است. اینقدر این تجربه برایم تکرار شده است که اگر با شرکتی نوپا آشنا شوم که جز این راه را رفته باشد، به نظرم عجیب و غریب می آید.

وحید عباس زاده، میزبان من ، رئیس هئیت مدیره مجموعه بود. در ابتدای ورود به شرکت در حوالی خیابان سهروردی، محیط بزرگ، تمیز و مملو از چهره های مصمم نشان از نوعی پرنسیپ بود که توانسته بودند برای خودشان ایجاد کنند. وارد اتاق جلسات شدیم و منتظر آغاز روندِ توضیحاتشان در خصوص "بیار" بودم، که تیم مدیریتی شرکت وارد شده و خودشان را معرفی کردند. مدیران بخش های فنی و زیر ساخت، تحقیق و توسعه، آموزش و پشتیبانی. این که میبینیم برخی شرکت های نوپای ایرانی بالاخره یاد گرفتند که هر مجموعه ی اقتصادی نیاز به یک واحد تحقیق و توسعه دارد، همانطور که به واحد مالی، جذاب و دلگرم کننده است.

"بیار" آنطور که در ادامه با آن بیشتر آشنا شدم، در ابتدا با بیزنس پلنی که تاکید آن بر توسعه ی غیر متمرکز و بدون انبارداری مستقیم بوده، وارد بازار سوپرمارکت های آنلاین شده است. اصولا روند گسترش مارکت پِلیِس ها در دهه اخیر و در سطح بین الملل، نسبت به ای کامرسهای مبتنی بر انبارداری گسترش کمی و کیفی بیشتری داشته اند. هم سرمایه کمتری را مصرف کرده و هم تیم اجرا را بر بخش های دیگری از روند اجرا، که موضوعات فنی، الگوهای کنترل کیفیت و مشتری مداری و تبلیغات بهتر باشد متمرکز میسازد. بیار هم از این الگو استفاده کرده و پرچمِ حمایت از خرده فروشانی که در دنیای آنلاین شده ی امروز قابلیت آنلاین سازی فروش محصولات و خدمات خود را ندارند، بر افراشته است.  در این الگو، مخاطبانی که اپلیکیشن بیار را نصب داشته باشند، میتوانند، با انتخاب محدوده ی جغرافیایی خود، از تک تک فروشگاه های اطراف نسبت به سفارش محصولات مورد نیاز خود اقدام کنند.

در طول بیش از یک سال گذشته بیش از سیصد تامین کننده در دپارتمان های مختلف به این سیستم پیوسته و در حال سرویس دهی به مشتریان در تهران، مشهد، سمنان، خرم آباد،سنندج و اصفهان می باشند.

مدیران بیار در سال جدید میخواهند باقیمانده ی مراکز استانها را نیز به منطقه تحت پوشش خود اضافه کرده و شمار مشتریان را از صد هزار نفر به عددی بالاتر برسانند. آنها همچنین برای این منظور با تاسیس یک سوشیال مدیای متصل به شبکه خریدشان گامی موثر برداشته اند. یک سوشیال مدیای بومی که در همین مدت پنج ماهه بیش از سی و پنج هزار مخاطب را به خود جلب کرده است. بر خلاف اغلب بسترهای آنلاین که مشتریان فقط میتوانند واکنش خود به مطلوب یا عدم مطلوب بودنِ خرید آنلاین خود را به تلفن های گویا گفته و یا باید در صفحات شخصی خود در اینستاگرام و یا وبلاگ ها اظهار نظر کنند، در بیار هر برند و یا فروشگاهی یک دیوار اختصاصی دارد که مشتریانش مدام از او تشکر و یا انتقاد میکنند و برند نمیتواند آنها را پاک نماید. در این چنین قالبی، ارائه دهندگان به ارائه ی صحیح خدمات پرداخته اند و نرخ رضایت مشتری بر اساس آمارهای خود کمپانی بالای 79% درصد است که عددی افسانه ای محسوب میشود.

بیار همچنین با ایجاد یک زیرساخت B to B برای برندها و خرده فروشان دست به کاری بزرگ زده است که باید در سال جدید به انتظار باشیم و ببینیم مانند پلن B to C موفق به نفوذ در بازار میشود یا خیر.

در کنار همه نکات مثبتی که این کمپانی دارد، برخی معضلات نیز در مدیریت کلان آن در یک سال گذشته دیده میشود. بیار سهم اندکی در تبلیغات سرویس های آنلاین دارد. مخاطبان بسیاری هنوز با خدمات و الگوی آن آشنا نیستند. مدیریت بیار در سال جدید باید حضور در عرصه ی عمومی و در حقیقت Touch Point خود را افزایش دهد. همچنین آنها در نمایشگاه ها و رویدادهای مرتبط به کسب و کارهای نوپا نیز حضور ندارند و این باعث دور بودنشان از اکوسیستم کارآفرینی ایران شده است.

شاید این موارد برای آنها که در طول یک سال اخیر سخت مشغول پایه گزاری و توسعه زیر ساخت بوده اند، مشکل بزرگی قلمداد نشود، اما در یک سال آینده آنها به مقادیر زیادی آگاهی برند برای جلب توجه سرمایه گزارانی که به اشتباه بر روی استارتاپ های بی سر و ته حساب باز کرده اند، نیاز دارند. سیستم های گسترده افقی و عمودی مانند بیار، دیر یا زود مجبور به پوست اندازی در الگوی مدیریتی و گسترش نیروی انسانی و تبلیغات خواهند شد و این موضوعات نیاز به سرمایه گزاری های متعدد دارد.

بعد از بازدید از بخش فنی و بخش سوشیال "بیار" همراه با احساسی خوب آنجا را ترک کردم. امروز همانطور که منتظر بودم پیک خریدهایم از این بستر آنلاین را برایم بیاورد، آرزو کردم تجارب مدیریتی اینچنین مثبت، برای جوان ترها تبیین شده تا نرخ بالای شکست در استارتاپ های ایرانی بیشتر و بیشتر کاهش یابد.