گمانه زنی ها درباره تبعات سود 20 درصدی بانک هاپول نیوز - بسته سیاستی بانک مرکزی هرچند به مهار نوسانات نرخ ارز منجر شد، اما به گفته کارشناسان اقتصادی، تبعات جبران ناپذیری همچون افزایش هزینه های بانک ها و متعاقبا افزایش نرخ سود تسهیلات را به دنبال دارد که به زیان بخش تولید کشور منجر خواهد شد.

با انتشار اوراق گواهی سپرده 20 درصدی انتظار می رفت ورود منابع جدید از بازار ارز به بانک ها بیشتر و موجب جذب بخشی از نقدینگی سرگردان شود، اما آنچه در بانک ها مشاهده شد بیشتر به هجوم مشتریان برای بستن حساب های سپرده سالانه 15 درصد و تبدیل آن به اوراق گواهی 20 درصدی مربوط بود، جریانی که بوضوح و به اذعان مدیران بانکی به ضرر بانک ها تمام خواهد شد.

بعد از نوساناتی که در بازار ارز ایجاد شد و تقاضا برای خرید دلار بالا رفت و قیمت ها را تا مرز 5000 تومان پیش برد، بانک مرکزی سرانجام به اجرای بسته سیاستی جدید تصمیم گرفت تا بتواند در نتیجه اجرای آن بازار ارز را با جذب نقدینگی کنترل کند.

با توجه به این که یکی از انتقادات مطرح شده طی ماه های اخیر کاهش دستوری سود بانکی و ورود منابع از بانک ها به سمت بازار ارز بود، بانک مرکزی یکی از راه های جذب نقدینگی را بازگشت دوباره منابع به شبکه بانکی دانست و از این رو در بسته خود انتشار اوراق گواهی سپرده با سود 20 درصد را در دستور کار قرار دارد.

این اوراق تفاوتی با حساب های سپرده نداشته و البته جذاب تر بودند، چرا که سود پرداختی بابت آنها 5 درصد بالاتر از سود فعلی 15 درصد در سپرده های مدت دار است و از سویی دیگر ابطال آن با نرخ 14 درصد انجام می شود که خود در حد سود سپرده فعلی است.

گذری بر شعب بانک ها و پرس وجوی جریان سپرده ها در روزهای اخیر از این حکایت داشت که از 28 بهمن که انتشار اوراق گواهی سپرده آغاز شد استقبال نسبتا خوبی وجود داشته، اما نکته اینجاست که مشتریان بیش از آن که بخواهند منابع جدیدی را برای خرید اوراق به بانک ها بیاورند همان حساب های سپرده قبلی را که 15 درصد بود می بندند و آن را تبدیل به اوراق 20 درصدی می کنند که سود بالاتری را به همراه دارد.

مسئول شعب یکی از بانک های بزرگ خصوصی در این باره می گوید در چند روز گذشته ما حتی یک میلیون تومان هم سپرده جدید جذب نکرده ایم، ولی حساب های چند ده میلیاردی مشتری از 15 درصد به 20 درصد تبدیل شده و این برای ما فقط با ضرر همراه خواهد بود.

در دیگر بانک ها نیز روال چندان متفاوت از این نیست و هرچند در برخی موارد منابع جدید هم برای خرید گواهی سپرده به بانک وارد شده، ولی باز هم براین تاکید دارند که حساب ها جابه جا شده؛ یعنی حساب های مدت دار به گواهی 20 درصدی تبدیل شد که در این حالت فقط اختلاف سودی را که بانک باید در ماه پرداخت کند بالا برده است.

نرخ گواهی سپرده 20 درصدی، هزینه تمام شده پول را افزایش می دهد. بانکی که باید طی یک سال آینده هر ماه 20 درصد برای گواهی سپرده پرداخت کند چگونه توانایی اعطای تسهیلات را با نرخ 18 درصد دارد.

در نتیجه دوباره شاهد افزایش نرخ سود تسهیلات بانکی خواهیم بود که زیان اصلی آن به بخش تولید می رسد.

کارشناسان در این زمینه معتقدند اقدام دولت و بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز مناسب نبود و دولت راحت ترین و بدترین راه را انتخاب کرد در حالی که راهکارهای دیگری وجود داشت که می توانست نقدینگی به رونق تولید ختم شود.