در دهه منتهي به سال‪ 1385 تنها طي دوسال اول اين دهه يك ميليون و ‪۲۰۰ ‬هزار نفر در كشور جابه جا شدند. مقصد اصلي مهاجران شهرهاي بزرگ بود كه سهم بازده اقتصادي آن ها بيش از مناطق ديگر است. متاسفانه بازده اقتصادي در شهرهاي مختلف كشور به شدت متفاوت است و تحرك اقتصادي كه در شهرهاي بزرگ جريان دارد، به طور كامل متفاوت از ديگر شهرها است.
به عنوان مثال نيمي از ساخت و سازهاي كشور در شهر تهران انجام مي شود، بنابراين خيلي طبيعي است كه مهاجران در جست وجوي كار به اين شهر بزرگ روي آورند. بسياري از مناطق استان تهران كه در حومه شهر تهران قرار داشتند طي دهه منتهي به سال‪ 1385 به علت استقرار شهرداري، شهر محسوب شده اند و اين موضوع سبب شده است كه رشد جمعيت مناطق روستايي در اين استان در سرشماري سال ۸۵‬ منفي شود. با این حال همچنان حدود سه ميليون نفر در كشور بيكار هستند.
در حال حاضر از هر پنج نفر فارغ التحصيل دانشگاهي يك نفر در بخش هاي توليدي مانند صنعت و معدن و كشاورزي فعال است و ۸۰‬ درصد فارغ التحصيلان دانشگاهي جذب بخش خدمات مي شوند. بخش خدمات زماني مي تواند به شكل موثر عمل كند كه نيازهاي بخش هاي صنعت و كشاورزي را پاسخگو باشد. چراکه اشتغال جوانان فارغ التحصيل دانشگاهي در فعاليت هاي غيرتخصصي سبب مي شود كه بازدهي كار در واحدهاي اقتصادي كاهش يابد.
همچنین بخشي از جمعيت فعال كشور به شكل اشتغال ناقص مشغول كارند كه اين موضوع نه تنها تاثير مطلوبي بر ميزان بهره وري واحدهاي اقتصادي ندارد بلکه در افزايش توليد ناخالص داخلي نیز بی تاثیر است و نمي تواند در كشور اشتغال پايدار ايجاد كند. البته این نوع اشتغال از بحراني شدن وضعيت کار جلوگيري مي كند و حل معضل بيكاري را به تعويق مي اندازد اما رشد اقتصادي را كاهش دهد.
بنابراین در حال حاضر ۲‬ نوع بيكاري در كشور داريم كه شامل بيكاري پنهان یا همان اشتغال ناقص و بيكاري آشكار است. بيكاري مي تواند برخي ناهنجاري هاي اجتماعي را تشديد كند. از این رو براي پيشگيري از گسترش اين مشكل بايد به فكر توسعه اشتغال در كشور بود.
در پایان باید گفت مشكل بازار كار كشور را فقط تزريق نقدينگي حل نمي كند بلكه بايد در جهت كاهش هزينه توليد گام برداشت، قدرت رقابت پذيري را افزايش داد و به دنبال تصاحب بازارهاي جهاني براي صادرات بود.
*كارشناس اقتصادي