کاروانسرای شاه عباسی کرمانشاه(+عکس)

پول نیوز- شهر بیستون در ۳۰ کیلومتری شرق استان کرمانشاه بر سر راه ھمدان در ۴۷ درجه و ۲۷ دقیقه طول جغرافیایی قرار دارد. این دشت دارای ۱۳۲۰ متر ارتفاع از سطح دریا است به طوریکه وضعیت استثنایی کوه بیستون موجب شده تا بسیاری آن را دروازه زاگرس نامند. این شهر به خاطر وجود کوه بیستون و کتیبه معروف داریوش هخامنشی شهرت زیادی دارد. مجموعه تاریخی و فرهنگی بیستون در محدوده ای به طول ۵ کیلومتر و عرض ۳ کیلومتر قرار دارد. این مجموعه با آثاری از دوره پیش از تاریخ نوسنگی تا دوره قاجار در فهرست میراث فرهنگی جهان ثبت شده است. از جمله این آثار، کاروانسرای بیستون است که در دامنه کوه و رو به دشتی سرسبز و پهناور قرار دارد.

کاروانسرای بیستون معروف به کاروانسرای شاه عباسی در سی کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه و در محل روستای بیستون کھنه در مقابل فرهاد تراش (نقش برجسته مشهور داریوش بر سینه کوه بیستون)، در محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون قرار دارد. این کاروانسرا به سبک چھار ایوانی دارای ۶٠/٨٣ متر طول و ۵٠/٧۴ متر عرض است. در چھار گوشه این بنا، برج ھایی قرار دارد؛ برج ھای ضلع غربی مدور و برج ھای ضلع شرقی ھشت ضلعی است.

دیوار محیطی این کاروانسرا از داخل و خارج تا کف طاق نماھا با سنگ ھای تراشیده و از کف طاق نماھا به بالا با آجر ساخته شده است. دروازه ورودی این کاروانسرا به عرض ٣/۵٠ متر در ضلع جنوبی است. در ھر طرف این دروازه ھفت طاق نما قرار دارد. پس از دروازه، فضایی سرپوشیده با طاق جناغی دیده می شود که در طرفین آن، دو ایوان با طاق ھلالی است.

در ابتدای این ایوان ھا، راه پله ای برای ورود به پشت بام ساخته شده است. این فضای سرپوشیده به یک فضای ھشت ضلعی با طاق گنبدی منتھی می شود. در طرفین این فضای ھشت ضلعی، دو ایوان وجود دارد و ھر یک از این ایوان ھا دارای سه درگاه است.

این فضای گنبددار به حیاط کاروانسرا راه دارد. در ھر یک از اضلاع کاروانسر، شش اتاق چھار ضلعی قرار دارد. در جلوی ھر یک از اتاق ھا ایوان سنگ فرشی دیده می شود. در چھار کنج حیاط نیز چھار ایوان شش ضلعی وجود دارد. در ضلع مقابل درگاه ورودی کاروانسرا، شاه نشینی ساخته شده است. در پشت اتاق ھای کاروانسرا نیز اصطبل ھای درازی ساخته شده است.

این کاروانسرا به دستور شاه عباس اول صفوی ساخته شد. با توجه به کتیبه ای که از شاه سلیمان صفوی (١١٠۵-١٠٧٧ ه.ق) در این بنا باقی مانده، به نظر می رسد بنای این کاروانسرا در زمان پادشاھی شاه سلیمان و صدارت شیخ علی خان زنگنه خاتمه یافته است. این مکان در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و صدرات میرزا آقا خان نوری توسط حاجی جعفرخان معمار باشی اصفھانی مورد مرمت قرار گرفت.

سبک و سیاق این کاروانسرا، مطابق با الگوی معماری کاروانسراهای دوره صفوی است. تا سال های اخیر این کاروانسرا در دست قوای نظامی و انتظامی بود و طبیعتا آسیب هایی را هم متحمل شده بود، اما پس از نامزدی مجموعه تاریخی بیستون برای ثبت در فهرست میراث جهانی به سازمان میراث فرهنگی واگذار شد، این سازمان نیز آن را مرمت کرد تا امروزه پذیرای گردشگران و میزبان برنامه های فرهنگی باشد. این اثر در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۵۳ با شمارهٔ ثبت ۹۷۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منبع: ویکی نیوز