دنياي اقتصاد-  با تصویب نمایندگان، اساسنامه مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی ملغی الاثر و
زمینه وقف اموال دانشگاه آزاد فراهم شد

هادی چاوشی- مجلس شورای اسلامی با تصویب طرحی یک فوریتی، اساسنامه جدید دانشگاه آزاد (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی) را لغو و اجازه وقف اموال این دانشگاه را صادر کرد، تا در چالش چندساله دولت و هیات موسس دانشگاه آزاد، نظر نهايي را اعلام كرده باشد.

بر اساس طرحی که روز گذشته و طی یک شور دو ساعت و نیمه در مجلس به تصویب رسید، هرگونه تغییر اساسنامه دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی غیردولتی تنها «با پیشنهاد هیات موسس» ممکن خواهد بود و «کلیه مصوبات وضع شده مغایر» با این طرح لغو می شوند.

نمایندگان برای باز کردن مسیر وقف دانشگاه آزاد نیز به چنین مصوبه ای رای مثبت دادند: «وقف اموال مراکز آموزشی عالی غیردولتی، غیرانتفاعی و سایر موسسات غیردولتی غیرآموزشی که هیات موسس یا هیات امنای آنها حق تصرف مالکانه نسبت به آن دارند و تا تاریخ تصویب این قانون صیغه وقف آن جاری شده است یا در آینده جاری شود، معتبر است.»

بدین ترتیب ظرف یک روز، مجلس هم راه را برای وقف کلیه اموال دانشگاه آزاد باز کرد و هم اساسنامه جدید این دانشگاه را که دو ماه قبل از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده بود، ملغی الاثر کرد تا کلیه اختیارات در این زمینه بار دیگر به هیات موسس دانشگاه آزاد واگذار شود.
 هیات موسسی که اکبر هاشمی رفسنجانی رییس آن است و عبدالله جاسبی، عبدالکریم موسوی اردبیلی، میرحسین موسوی، حسن حبیبی، علی اکبر ولایتی، محسن قمی، حمید میرزاده و سید حسن خمینی اعضای آن را تشکیل می دهند.

پیش تر شورای عالی انقلاب فرهنگی (به ریاست رییس جمهور) با تصویب اساسنامه جدید، اعضای تازه ای برای هیات امنای دانشگاه آزاد معرفی کرده بود تا زمینه تغییر رییس این دانشگاه را فراهم کند، اما هیات موسس دانشگاه آزاد نه تنها زیر بار اساسنامه جدید نرفت و آن را «خلاف شرع و قانون» دانست، حتی از طریق اقدام قضایی حکم توقف اجرای این اساسنامه را نیز از دادگاه گرفت که خبر آن، روز شنبه همین هفته منتشر شد.

ماه سال گذشته مطرح شده و مناقشات بسیاری را باعث شده بود، با مصوبه دیروز مجلس تقریبا نهایی می شود. هر چند مصوبه یادشده برای تبدیل شدن به قانون، نیازمند تایید شورای نگهبان نیز هست و هیات موسس دانشگاه آزاد برای خاطر جمع شدن از این باب، باید در انتظار اظهار نظر این شورا بمانند.

شور پرشور بر سر دانشگاه آزاد
تصویب طرح یک فوریتی «حمایت از تاسیس و تقویت موسسات و مراکز آموزش عالی غیر دولتی» در مجلس شورای اسلامی، هیاهوی فراوانی را در صحن بهارستان ایجاد کرد، اما نه اعتراض های تند و تیز مخالفان سنتی عبدالله جاسبی در مجلس (همچون علیرضا زاکانی و الیاس نادران) و نه اخطار قانون اساسی محمد دهقان، عضو هیات رییسه (که با نظر مثبت علی لاریجانی نیز همراه شد، اما نمایندگان به آن رای منفی دادند) هیچ کدام نتوانست مانع از تصویب آن شود. طرحی که در تصویب کلیات و جزئیاتش حدود 130 موافق ثابت قدم داشت که به نظر می رسید حاضرند به هر موضوعی به نفع دانشگاه آزاد رای دهند.

مخالفان و موافقان برای تاکید بر نظرات خود در تصویب بند مربوط به وقف دانشگاه آزاد حتی به نظر فقهی مقام معظم رهبری نیز استناد کردند، اما علی لاریجانی، رییس مجلس در پاسخ به این استناد تاکید کرد که «ايشان (مقام معظم رهبري) در مورد دانشگاه آزاد و وقف آن چيزي نگفته اند و نظر ايشان، فقهي است و ارتباطي به دانشگاه آزاد ندارد.»

مخالفان کلیات طرح «حمایت از تاسیس و تقویت موسسات و مراکز آموزش عالی غیر دولتی» این طرح را «دور زدن شوراي عالي انقلاب فرهنگي» دانستند. الیاس نادران، نماینده تهران در این باره گفت: «بر اساس اين طرح، تغييرات اساسنامه دانشگاه آزاد بايد از سوي هيات موسس انجام شود كه اين مساله به معناي كان لم يكن تلقي كردن مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي است.» او اضافه کرد: «به مصلحت مجلس نيست كه به تعارضات شوراي عالي انقلاب فرهنگي و هيات موسس دانشگاه آزاد وارد شود و بايد اجازه داد كه آنچه در شورا تصويب شده مسير خود را طي كند و مجلس خود را از اين صف بندي هاي سياسي خارج كند.»

علیرضا زاکانی، دیگر نماینده تهران نیز در مخالفت با کلیات طرح یادشده اين طرح را «بدعت گذاري» و حركت در مسيري عنوان كرد كه برخلاف گذشته بوده است؛ چرا كه «تاكنون، زماني كه شوراي عالي انقلاب فرهنگي در مسائلي ورود پيدا مي كرد، مجلس سكوت مي كرد؛ اما الان مجلس به دنبال ايجاد يك رويه جديد است.»

وي افزود: «چند ماه پيش شوراي عالی انقلاب فرهنگي اساسنامه دانشگاه آزاد را تغيير داد و ظرف روزهاي آينده بنا است هيات امناي رييس جدید دانشگاه را انتخاب كند؛ مشكلات و سروصداها هم از همين جا آغاز شده كه ما شاهد طرح هاي يك فوريتي و دو فوريتي در مجلس هستیم.»

اما موافقان این طرح در استدلال های خود، آن را طرحی درباره تمام دانشگاه های غیردولتی کشور دانستند و محدود کردن آن به دانشگاه آزاد را جفا در حق مجلس خواندند. علي اصغر يوسف نژاد، نماينده ساري در این باره اظهار داشت: «آنچه كه در اين طرح آمده در مورد دانشگاه ها و مراكز آموزش غير دولتي است كه يكي از آنها دانشگاه آزاد است.» وي افزود: «در اين طرح آمده است كه تغييرات اساسنامه با نظر شوراي گسترش وزارت علوم و تاييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي باشد كه اين موضوع در جهت تقويت اين شورا است.»

حسین نقوی حسینی، نماینده ورامین هم ضمن ابراز موافقت خود با کلیات طرح یادشده گفت: «اين طرح اختيارات شوراي عالي انقلاب فرهنگي را نفي نمي كند و حتي به آن سامان مي بخشد، ضمن اینکه 330 مركز آموزش عالي غير دولتي در کشور در حال فعاليتند و داراي هيات امنا هستند و اين طرح تنها معطوف به دانشگاه آزاد نيست.»

اخطار قانون اساسی افاقه نکرد
پس از تصویب کلیات طرح «حمایت از تاسیس و تقویت موسسات و مراکز آموزش عالی غیر دولتی» با رای موافق 134 نفر از مجموع 212 نماینده حاضر در صحن مجلس، بحث بر سر جزئیات آن بار دیگر جنجال ساز شد. هنگامی که عباسعلی نورا، نماینده زابل پیشنهاد ملغی الاثر کردن اساسنامه های جدید مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی برای «موسسات آموزش عالی غیردولتی» را مطرح کرد؛ محمد دهقان با استناد به اصل 110 قانون اساسی، به رییس مجلس اخطار داد و از او خواست این بند را از طرح یادشده حذف کند.

او گفت: «موضوع مذکور در تقابل با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است که مقام معظم رهبری درباره آن توصیه کردند، در مواردی که شورای عالی انقلاب فرهنگی وارد می شود شما (مجلس) وارد نشوید و در مواردی که مجلس وارد می شود، شورا ورود پیدا نکند؛ تا این دو نهاد مقابل هم نباشند.» دهقان این موضوع را «یک امر ولایی» دانست و ورود مجلس به آن را با استناد به اصل 110، مغایر قانون اساسی دانست.

علی لاریجانی نیز این اخطار را «وارد» تلقی کرد، اما از آنجا که برای خارج کردن یک موضوع از دستور کار مجلس نیاز به رای نمایندگان است، آن را به رای گذاشت. لاریجانی گفت: «ضابطه ای بین شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجلس وجود دارد که رهبری مشخص کرده اند در جاهایی که مجلس وارد می شود، شورای عالی انقلاب فرهنگی وارد نشود و بر عکس؛ بر این اساس من اخطار را وارد می دانم.» اما از مجموع 201 نماینده حاضر در صحن مجلس، تنها 85 نفر نظر لاریجانی را تایید کردند و بنابراین، پیشنهاد یادشده از دستور خارج نشد و دقایقی بعد به تصویب رسید.

کارگروهی جدید برای تعیین شهریه
بر اساس مهم ترین بخش ماده یک مصوبه دیروز مجلس، «اساسنامه اولیه دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی غیر دولتی که فعالیت خود را با آن آغاز کرده و به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است همچنان معتبر بوده و هرگونه تغییر در آن با پیشنهاد هيات موسس و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت خواهد گرفت.

کلیه مصوبات وضع شده مغایر با این تبصره لغو می گردد.» اما در ماده 2 این طرح نیز موضوع مهم تعیین شهریه دانشگاه های غیردولتی تعیین تکلیف شده است. بر این اساس، کارگروهی چهارنفره مرکب از یک نماینده از وزارت علوم، یک نماینده از وزارت بهداشت، یک نماینده از دانشگاه آزاد اسلامی و یک نماینده «به انتخاب روسای دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی غیر دولتی که تا تصویب این قانون تثبیت شده اند» وظیفه تعیین شهریه دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی غیردولتی را بر عهده خواهند داشت که «الگوی میزان شهریه» را تهیه می کنند تا پس از تصویب هیات وزیران به این دانشگاه ها ابلاغ شود.