فارس، بورس فلزات در شهريور ماه سال 82 و پس از آن نيز بورس كالاي كشاورزي در شهريور ماه سال 83 شروع به فعاليت كرد و پس از آن بر اساس قانون جديد بازار اوراق بهادار و مصوبه شوراي عالي بورس در آذر ماه سال 85 موجبات تشكيل شركت بورس كالاي ايران با ادغام بورس فلزات و كشاورزي فراهم شد.

بنابراين بورس كالاي ايران پس از پذيره نويسي سهام از ابتداي مهر ماه سال 86 شروع و از سال 87 نيز معاملات آتي راه اندازي شد و در حال حاضر بورس كالا در حوزه هاي فرآورده هاي نفتي و پتروشيمي، فلزات، قرار اد هاي آتي و كشاورزي فعاليت مي كند.

بر اساس اين گزارش، معاملات فلزات هر روز از شنبه تا چهارشنبه ساعت10 و نيم صبح، معاملات كشاورزي ساعت 9 و نيم صبح، فراورده هاي نفتي و پتروشيمي از يكشنبه تا چهارشنبه ساعت 13:30 ظهر و معاملات سكه نيز ساعت 12 ظهر انجام مي شود.

معاملات آتي سكه و مفتول انس طلا نيز همه روزه انجام مي شود.

*مقايسه بورس كالاي ايران با ساير كشور ها درست نيست

بورس كالاي ساير كشور ها معاملات مبتني بر اوراق بهادار مشتق از كالا است در حالي كه در ايران خريد و فروش كالا فيزيكي است معاملات منجر به تحويل مي شود يعني كالا معامله و تحويل داده مي شود.
همچنين، در بورس هاي دنيا معاملات به شكل قرار داد آتي و قراردداد اختيار معامله است، بنابراين كالا به صورت فيزيكي معامله نمي شود و تنها بين نيم تا 3 درصد حجم معاملات منجر به تحويل كالا مي شود پس مقايسه بورس كالاي ايران با خارج درست نيست چون مكانيزم ها، حراج، روش تحويل و تسويه كالا در ايران با دنيا فرق مي كند.

بر اساس اين گزارش، بورس هاي بزرگ كالايي در دنيا ساعات معاملات رسمي آنها به شكل نشست هاي معاملاتي است ولي شبكه هاي الكترونيكي آنها اين امكان را فراهم كرده كه بتوانند خارج از اين نشست نيز سفارش بدهد و به خريد و فروش بپردازند، در اصل معاملات آنها 24 ساعته است.

در بورس فلزات لندن( Lme) براي معاملات خود سيستمي دارند كه 24 ساعته مي توانند معامله كنند و سفارش مي گيرند ولي قيمت ها در رينگ معاملات كشف مي شود و براي هر كالا رينگ هاي 3 تا 5 دقيقه اي در دو نوبت صبح و بعد از ظهر انجام مي شود. البته بايد به اين نكته اشاره كرد كه لندن اين نشست را فقط براي حفظ سنت برگزار مي كند.

به طور مثال، براي هر كالا همه دور هم جمع مي شود و 5 دقيقه آن را معامله مي كنند، همچنين امكان معاملات الكترونيك براي همه وجود دارد و فقط اين نشست ها براي حفظ سنت ها است.
بر اين اساس، در بورس كالاي شيكاگو و نيويورك عمده معاملات الكترونيك بوده و مانند بورس فلزات لندن نشست معاملاتي وجود ندارد و سفارشات به صورت الكترونيك انجام داده مي شود.

* آينده بورس كالاي ايران در سال 89

با توجه به اينكه روند معاملات در بورس كالاي ايران با ساير كشور ها كاملاً فرق مي كند ولي به اين معني نيست كه قابل مقايسه نباشد بلكه مقايسه كردن آنها بايكديگر درست نيست.

بر اين اساس، بورس كالاي ايران كه با ادغام بورس كشاورزي و فلزات در سال 86 راه اندازي شد يك بازار سنتي است كه قرار است در سال 89 علاوه بر ورود كالا هاي جديد و توسعه بورس كالا، امكان معامله چند كالايي و امكان انجام معاملات خارج از تالار يعني در دفاتر كارگزاران را نيز ايجاد كند كه در صورت تحقق ، بورس ايران تا حدي به بورس هاي كالاي دنيا نزديك مي شود.