پول نیوز، محمدعلی دیانتی زاده*
- بیش از یک ماه پیش بود که با واگذاری سهام یکی از کارخانه های زیرمجموعه سایپا به رنو فرانسه، یک هجمه تبلیغاتی علیه این حرکت شکل گرفت. مثل هر رویداد دیگری، این رویداد را نیز می توان با فروکش کردن فضای هیجانی و جو روانی پیرامون آن بهتر ارزیابی کرد.

بن رو همان کارخانه ای است که گروه سایپا بابت خرید سهام آن از سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) حدود 700 میلیارد تومان به این سازمان بدهکار بوده است. در زمان ریاست غلامرضا شافعی در ایدرو حساب بانکی سایپا به درخواست این سازمان و به استناد پرداخت نشدن این بدهی مسدود شد اما پس از مدتی به خاطر مباحثی چون به خطر افتادن اشتغال در این مجموعه این حساب باز شد.

بن رو را منوچهر غروی، مدیرعامل اسبق ایران خودرو ساخت، این کارخانه که قرار بود خطوط تولید خود را با کمک BYD، خودروساز معتبر چینی برپا کند، در ادامه با کمک یک خودروساز ده ساله چینی (زوتای) خط تولید خودرو Z300 یا همان آریو را برپا کرد. ازجمله محاسن فنی این کارخانه واحد پرس شاب آن (پرس هیدرولیک و مکانیک برای انواع قطعات کوچک و بزرگ بدنه و شاسی خودرو) و ازجمله معایب آن خط رنگ متعلق به نسل قبل (بر پایه تینر که به مرور کدر می شود نه بر پایه آب) است.

ظرفیت تولید این کارخانه 25هزار دستگاه در سال و متوسط تولید آن روزی 60 دستگاه بوده است. تولید این کارخانه در نیمه نخست امسال به حدود 1200 دستگاه خودرو آریو و 8500 دستگاه وانت پراید رسیده است. بنا بر صورت های مالی موجود دخل و خرجش بن رو با هم نمی خوانده و با مشکلات عدیده مالی همچون بدهکاری بابت مالیات، حق بیمه کارکنان و هزینه برق و گاز روبه رو بوده است. همواره نیز این سخن در میان بوده که این کارخانه را با قیمت غیرواقعی به سایپا انداخته اند، هرچند که بنیان گذاران این کارخانه نه تنها این ادعا را رد می کنند بلکه هنوز هم از مراجع قضایی پیگیر شکایتی هستند که درخصوص نحوه انتقال سهام این کارخانه مطرح کرده بودند.

در مزایده ای که پیش خرید سهام توسط رنو برای واگذاری بن رو گذاشته شده بود، قیمت پایه این کارخانه بدون احتساب بدهی هایش 80 میلیارد تومان تعیین شده بود و چانگان چین که خواهان سایپاکاشان نیز بود، برای خرید بن رو نیز 200 میلیارد تومان پیشنهاد کرده بود که البته هیچ یک از این دو کارخانه با چانگان معامله نشد. سایپا که با یک بدهی سنگین 4هزار میلیارد تومانی روبه روست، علاقه مند به واگذاری 80 درصد از سهام بن رو برای حل بخش کوچکی از مشکل نقدینگی خود بود اما این قرارداد این واگذاری با رنو روی سقف 60درصد بسته شد.

بر این اساس، رنو موظف شده است کار خود را با سرمایه گذاری اولیه 400 میلیون یورویی آغاز کند و در ادامه این سرمایه گذاری را تا 800 میلیون یورو افزایش دهد. با این سرمایه گذاری قرار است خط تولید بن رو به طور کامل عوض شود. ایدرو که خود دارنده 17 درصد از سهام گروه سایپا نیز هست، ازجمله اهداف این واگذاری را ایجاد اشتغال در منطقه به ویژه اشتغال تحصیل کرده ها عنوان کرده است. این در حالی است که تاکنون با روزی 40 تا 50 دستگاه تولید و 60 میلیون تومان سود به کمک نمایندگی ها، بن رو موفق به پاسخگویی هزینه نیروهای ستادی خود نیز نبود. علاوه بر این، بانک ها نیز حاضر به ارائه تسهیلات به بن رو نبودند و یکی دو باری نیز که نقدینگی اندکی به این کارخانه تزریق شد که در حل مشکلات آن مؤثر واقع نشد.

حال اما نه تنها 60درصد از سهام این کارخانه با قیمت خوب به یک خودروساز مطرح و معتبر جهانی واگذار شده است بلکه سخن از برپایی یک مرکز مهندسی، یک کارخانه با ظرفیت اولیه 150 هزار دستگاه در سال، مراکز فروش و خدمات مطابق استانداردهای روز و خرید از قطعه سازان داخلی است که موجب کلید زدن یک تحول در نظام قطعه سازی و ناگزیری مدیران صنعت خودرو کشور از رساندن دانش و آموزه های خود به سطح مدیریتی صنعت خودرو جهان می شود.

این حکایت روشنی از یک واگذاری است که بیش از یک ماه پیش، عده ای با خشم و هیاهو آن را با تعابیری همچون «غفلت از پیش شرط غرامت خواهی»، «از دست رفتن یک کارخانه تولیدی»، «واگذاری مال غیر» و... می نواختند و برای آن فریاد «وا اسفا» سر می دادند!

*سردبیر