پول نیوز، محمدعلی دیانتی زاده* - روز گذشته خبر رسید سایپاکاشان که از آبان ۹۳ در فرابورس درج نماد شده بود، با رای مجمع فوق العاده اش از بازار سهام و نظارت سازمان بورس خارج می شود. این تصمیم که در پی قرارداد واگذاری 50 درصد سهام «خکاشا» بین سایپا و سیتروئن گرفته شده است، مقدمات انتقال عملی نیمی از سهام این شرکت به سیتروئن فرانسه را فراهم می کند.

بدین ترتیب پس از تاسیس شرکت مشترک ایران خودرو و پژو (ایکاپ) که امید می رود منشأ تحولات خوبی در صنعت خودرو باشد و نیز پس از فروش سهام کارخانه بن رو سایپا به رنو در قالب یک قرارداد چندمنظوره، یک کارخانه خودروسازی داخلی دیگر نیز راه صحیح خودروساز شدن را خواهد پیمود.

گرچه خصوصی سازی صنعت خودرو همواره به عنوان یکی از راه های پیشرفت این صنعت عنوان شده اما راه هایی كه برای خصوصی سازی این صنعت در پیش گرفته شده، تاكنون به ایجاد تحول جدی در این صنعت نینجامیده است؛ راه هایی همچون عرضه سهام در بورس یا واگذاری به سازمان ها و شرکت هایی ازجمله تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی کشوری، شرکت سرمایه گذاری ملی، کروز، رنا، و... یا واگذری از طریق مزایده.

این راه ها موجب شده است که براي خودروساز ايراني همواره شمارگان توليد و تامين سود سهامداران نسبت به ارتقا و بومي سازي فناوري اولويت داشته باشد. این است که خودروسازی در ایران که از آن به عنوان بزرگ ترين صنعت پس از صنعت نفت نام برده می شود و نيم قرن نیز در كشور ما قدمت دارد، نه تنها به اندازه قدمتش پيشرفت نداشته است بلكه در مقايسه با كشورهايي کم سابقه تری همچون كره و چین حرفي جدي در بازار جهاني ندارد.

این کشورها توام با باز کردن راه برای حضور بخش خصوصی، به خودروسازان داخلی خود میدان دادند تا با خودروسازان بزرگ خارجی شراکت کنند و سرمایه گذاری های مشترک انجام دهند و این شراکت یک گام اساسی در راه بین المللی شدن صنعت خودرو کره و چین به حساب می آید.

فروش بخشی از سهام خودروسازی های چینی و کره ای به خودروسازان آمریکایی، اروپایی و ژاپنی صرفا به انتقال تکنولوژی نینجامیده است بلکه چینی ها و کره ای ها علاوه بر یادگیری دانش فنی، از خودروسازان خارجی مدیریت منابع مالی و انسانی و استفاده بهینه از ظرفیت های خود و توسعه آن ها را آموخته اند.

این است امروزه خودروسازان کره ای و چینی در شناخت فرصت ها و استفاده به موقع و حداکثری از آن ها نیز موفق عمل می کنند و به لحاظ بومی سازی فناوری و منابع مالی آن قدر قوی شده اند که بخش عمده یا تمام سهام واگذار شده را دوباره خریداری کرده و بازگردانده اند.

در ایران اما تاکنون به دلایل مختلف همواره از این موضوع واهمه وجود داشته و راه های دیگری برای خودروساز شدن پیموده شده که ناکارآمدی آن ها به ویژه در سال های تحریم بیش از پیش عیان شد. در حالی که هیچ یک از قدرت های نوظهور در صنعت خودرو، پشت درهای بسته به این جایگاه نرسیده اند.

از این رو باید از تاسیس مراکز مشترک مهندسی با خودروسازان مطرح جهانی، برنامه های آن ها برای ارتقای صنعت قطعه سازی کشور و سهام داری شان در خودروسازی های داخلی حمایت کرد. حتی ایجاد نمایندگی های فروش و خدمات پس از فروش خود توسط خودروسازان موفق خارجی می تواند استانداردهای صنعت خودروی ایران را در این زمینه ها بالا ببرد.

*سردبیر