ارتقاء نقش نظارتی بانک مرکزی؛ ضامن اجرای بانکداری اسلامی

پول نیوز - در دهه اخیر توسعه صنعت بانکداری اسلامی درسطح بین المللی با رشد چشمگیری مواجه بوده است و انواع مؤسسات مالی اسلامی (شامل بانک های اسلامی) در کشورهای مختلف اسلامی و غیراسلامی تشکیل شده و به فعالیت مشغول هستند. باید پذیرفت در شناخت نظام پولی و بانکی درسطح بین المللی آن طور که در دنیا نظام پولی را ارائه کرده اند نتوانستیم در چند سال اخیر به دلایل مختلفی تعامل مناسب با بانکداری بین المللی برقرار کنیم. به همین دلیل تعامل با بانک های دنیا برای ما سخت شده است. اما با گشایش هائی که در سیستم بانکی کشور به وجود آمده می توان به آینده روشن نظام بانکی کشور امیدوار بود. البته باید به این نکته توجه داشت که برای رسیدن به پیشرفت و داشتن تعامل سازنده با نظام مالی بین المللی نیازمند رعایت برخی اصول هستیم. باید به این نکته توجه داشت که با مطالعه تجارب و مقایسه بانکداری اسلامی در سایر کشورها، الگوی بانکداری بدون ربا ایران می تواند به اجرای بهتر این نوع بانکداری در کشور کمک شایانی کند.

با تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا در سال 1362 چارچوب لازم و قانونی فی مابین بانک و مشتری مبتنی بر احکام شرع تنظیم گردید. لیکن بعضاً وجود نرخ های ثابت و صوری شدن عقود، عدم توجه کافی به مسائل حقوقی و حسابداری از جمله در عقد مشارکت موجبات تأمل در قانون مزبور را برانگیخت و در برهه هائی از زمان، موضوع اصلاح و تکمیل برخی اصول قانون در دستور کار مراجع فقهی و بانک مرکزی قرار گرفت. اما به نظر می رسد اصلاح آن به مثابه هواپیمای درحال حرکت است و باتوجه به لزوم تعامل در دولت و مجلس بطول می انجامد.

براین اساس ارتباط بانکداری کشور با بانک های بین المللی لازم و ضروری است. آنچه حائز اهمیت است این است که علاوه بر لزوم ایجاد تعامل با بانکداری بین الملل، می بایست ضوابط و قانون منجر به از بین بردن شکاف ایجاد شده میان استانداردهای داخلی با ضوابط و مقررات بین المللی باشد.

در زمینه اصلاح نظام بانکی کشور نیز لایحه جدید ارائه شده از سوی بانک مرکزی و توجه به الزامات سرمایه ای و استانداردهای گزارشگری IFRS و ضوابط پولشوئی، واجد ایجاد برقراری ارتباط با سیستم مالی دنیا خواهد بود و بانک ها می بایست با سرعت بیشتری با استانداردهای مزبور تطبیق و انطباق لازم یابند. خدمات بانکی با بهره مندی از تکنولوژی های جهانی و استفاده از تجارب بانک های اسلامی و همچنین بهره مندی از عقود مختلف از جمله استضاع و مرابحه و سایر عقود اسلامی و استفاده از ابزارهای پرداخت و به موازات آن آموزش کارکنان بانک ها از الزامات اجرای بانکداری جدید و موفقیت آن است .

با توجه به پوشش اشکالات قوانین موجود در لایحه و پیش بینی ابزارهای اعتباری و نهادسازی در زمینه های اعتبارسنجی و بانک های اطلاعاتی مشتریان و همچنین ارتقاء نقش نظارتی بانک مرکزی در لایحه و پیش بینی شورای فقهی دلایلی بر موفقیت و اجرای صحیح قانون مزبور خواهد بود. خوشبختانه بانکداری اسلامی در جهان درحال رشد است و رشد آن در جهان همه سال حدود 2 برابر است و به نظر می رسد با توجه به جهت گیری های اخیر نظام بانکی ایران و با توجه به نوآوری در نظام بانکی و وجود مدیران شایسته می توان به آینده بانکداری اسلامی در ایران امیدوار بود.