پول نیوز - این تئوریسین صاحب نام موسیقی در سن ٩٢ سالگی بر اثر ایست قلبی دار فانی را
وداع گفت. این در حالی است که او تا آخرین لحظات عمر دست از تدریس موسیقی
نکشید.

مصطفی کمال پورتراب متولد ۱۳۰۳، آهنگ ساز
ایرانی و از استادان تئوری موسیقی بود. او از اعضای هیئت مؤسس و نایب رئیس
شورای عالی خانه موسیقی ایران بود.

پدر کمال پورتراب از افسران نظامی شوروی بود که بعد از انقلاب اکتبر سال ۱۹۱۷ به ایران آمد و ازدواج کرد. او فرزند اول خانواده بود و در پنج سالگی، پدرش یک فلوت برای او خرید و پورتراب با آن برای بچه های محله آهنگ هایی را که شنیده بود می نواخت.

پس از آموختن مقدمات موسیقی، سال ۱۳۱۸ وارد دوره شش ساله متوسطه هنرستان عالی موسیقی شد و تا سال ۱۳۲۴ که مدرک دیپلم را دریافت کرد، سازهای متنوعی نظیر فاگوت را از یاروسلاو بیزا، ویولن را از حشمت سنجری و عطاالله خادم میثاق و تار را از موسی معروفی فرا گرفت.

وی هم چنین تئوری موسیقی ایرانی را نزد روح الله خالقی آموخت و در فراگیری آواز گروهی از آموزش های روبیک گریگوریان و در سرایش از آموزش های فریدون فرزانه و پاتما گریان استفاده کرد. پس از آن، به دلیل این که امکان تحصیل در دوره عالی آهنگسازی در هنرستان وجود نداشت، به طور خصوصی نزد پرویز محمود به فراگیری آهنگسازی پرداخت. او بعداً همین رشته را در هنرستان نیز ادامه داد و در سال ۱۳۳۹ فارغ التحصیل شد. او بعدها در سال ۱۳۴۶ دوره ای تکمیلی نیز در فرانسه گذراند.

پورتراب از ۱۳۲۴ تدریس موسیقی را آغاز کرد. وی در سال ۱۳۴۰ سرپرستی یکی از ارکسترهای وزارت فرهنگ و هنر ایران را به عهده گرفت. هم چنین در فاصله ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ مدیر هنرستان موسیقی ایران شد.

همچنین او در زمینه ترجمه آثاری چون «کن‍ترپوان به زبان ساده»، نوشتهٔ اچ. سی. ال. است‍اک، «تج‍زیه و تح‍لی‍ل موسی‍قی برای جوانان»، نوشتهٔ ل‍ئ‍ونارد برنس‍تاین، «هارمونی بر روی شستی های پیانو»، نوشتهٔ کارل پدرن، «تک‍الی‍ف و حل مس‍ائ‍ل ت‍ئ‍وری موسی‍قی و تع‍لی‍م خط و خوشن‍ویس‍ی»، نوشتهٔ اتوره پوتس‍ولی، «آموزش کن‍تر پوان مدال (مق‍امی)»، نوشتهٔ مارسل دوپر، «هارمونی کلاسی‍ک»، نوشتهٔ سی. اچ. کی‍تس‍ون، «موسیقی مدرن»، نوشتهٔ موریس لورو، «موتس‍ارت»، نوشتهٔ یان مک لی‍ن، «زندگی پراضطراب چایک‍وفس‍کی»، نوشتهٔ هربرت ولس‍توک، «هانون»، نوشتهٔ شارل لویی، «هارمونی مدرن (توضی‍ح و کاربرد آن)»، نوشتهٔ ایگ‍لف‍یل‍د هال و «هماهنگی علمی و عملی»، نوشتهٔ هانری سارلی را منتشر کرده است.