پول نیوز، محمدعلی دیانتی زاده* - رییس کل بانک مرکزی از کاهش نرخ سود بانکی تا چند روز آینده و همچنین از تک رقمی شدن نرخ تورم تا ماه آینده خبر داده است و چند بانک نیز بدون آن که منتظر مصوبه شورای پول واعتبار و بانک مرکزی بمانند، رأسا در این خصوص اقدام کرده اند.

البته هنوز هم مقاومت هایی از سوی سیستم بانکی در مقابل سیاست های پولی کشور وجود دارد که بخشي از آن به فعاليت موسسات غيرمجاز و بخشي دیگر به مطالبات بانک ها از دولت برمی گردد.

دامنه این اختلافات محدود به فعالان پولی نیست بلکه در فضای کلان اقتصاد نیز بسیاری از کارشناسان و صاحب نظران هنوز در این زمینه متفق القول نشده اند.

تا جایی که برخی از کارشناسان، نسبت به کاهش نرخ سود بانکی هشدار داده و معتقدند این امر سبب سرازیر شدن پول به بازارهای مختلف و شکل گیری حباب قیمت ها خواهد شد.

استدلال منتقدان و مخالفان کاهش نرخ سود بانکی این است که با توجه به «گرانی پول» و وضعیت فعلی اقتصاد کشور، غیر از چند حرفه انگشت شمار هیچ فعالیتی جایگزین سود 20 تا 25 درصدی که بانک ها می پرداختند، نیست.

از این رو با خروج پول از بانک، نقدینگی درجامعه افزایش پیدا می کند و این خود سبب رواج بازار سوداگری و رشد تورم می شود. درمقابل موافقان کاهش نرخ سود بانکی بر این عقیده اند که با کاهش نرخ سود، سرمایه های جامعه متمرکز و راهی بازار سرمایه می شود.

بدیهی است که اگر کاهش نرخ سود بانکی به مدد بخش تولید بیاید، می تواند در عرصه اقتصاد کلان تاثیرگذار باشد اما اگر با کاهش نرخ سود بانکی، منابع به سمت فعالیت های غیرمولد برود و یا مورد مصرف موسسات غیرمجاز پولی قرار بگیرد، نتیجه ای جز سرازیر شدن سپرده ها و نقدینگی از بخش رسمی به غیررسمی نخواهد داشت.

اما در هر حال، اگر دولت اصرار به کاهش نرخ سود بانکی دارد، باید و باید نرخ سود تسهیلات را نیز کاهش دهد تا بهای تمام شده کالاهایی همچون خودرو نیز کاهش و تقاضا برای آن افزایش یابد و بازار هم در راستای خروج از رکود تکانی بخورد.

در حال حاضر میانگین نرخ تورم حدود 11 درصد است و نرخ سود سپرده نیز حدود ۱۵ تا 16 درصد اعلام خواهد شد اما ظاهرا قرار نیست نرخ سود تسهیلات کمتر از ۲۲ درصد اعلام شود که جای درنگ و پرسش دارد، به ویژه آن که در صورت رسیدن نرخ تورم به کمتر از 10 درصد تا ماه آینده، اختلاف نرخ تورم با نرخ سود تسهیلات به نزدیک 13 درصد خواهد رسید که برای تولید کمرشکن تر از گذشته خواهد بود.

*سردبیر