پول نیوز، محمدعلی دیانتی زاده* - در سال های اخیر كه كشور با فشار تحريم های بین المللی مواجه بوده، امکان خرید هواپيما و قطعات يدكي وجود نداشته است. این وضعیت از یک سو بسیاری از هواپيماهاي ناوگان هوایی کشور را زمين گير کرده است و از سوی دیگر بر عمر و فرسودگي ناوگان هوايي كشور افزوده است.

در حال حاضر عمر متوسط ناوگان هوايی کشور 20 سال است كه به عنوان یک رقم میانگین عدد مناسبي محسوب نمی شود. در چنین شرایطی برخی فعالان و کارشناسان صنعت حمل ونقل هوایی ایران معتقدند که درصورت تأمین قطعات و اطلاعات لازم و اورهال کامل، تفاوتی بین هواپیمای نو و قدیمی نیست.

اما برخی دیگر از کارشناسان نیز می گویند با وجود قراردادهای منعقد شده پس از توافق نخست ایران و 1+5 (توافق ژنو) با شرکت های سازنده هواپیما برای تأمین قطعه، بهتر است به جای خرید قطعات انبارشده هواپیماهای قدیمی و از رده خارج که نسبت به لوازم یدکی هواپیماهای جدید گران تر هستند، بهتر است به دنبال خريد هواپيماي جديد برويم.

اين درحالي است که دبیر انجمن شركت هاي هواپيمايي اعلام کرده است که امكان خريد هواپيماي نو با قيمت هاي 40 تا 50 ميليون دلار در شرايط فعلي فراهم نبوده و مستلزم ارايه تسهيلات از سوی دولت در قالب صندوق توسعه ملي به ايرلاين ها است.

در این میان راهکار خرید هواپیماهای با سن پایین نیز مطرح است؛ سن ناوگان هوايي كشورهاي جنوب خليج فارس بين 4 تا 6 سال است و ما نيز بايد سن ناوگانمان را از طريق جوان سازي به كشورهاي همسايه نزديك كنيم.

بنابراين با برداشته شدن تحريم و رفع ممنوعيت براي خريد هواپيماهاي جديد مي توانيم از كشورهاي اروپايي هواپيماهاي جديد با حدود سني 5 تا 10 سال خريداري كنيم تا ناوگانمان را يك پله جلوتر بياوريم و رشد دهيم و عمر متوسط ناوگان را از 20 سال به 10 سال برسانيم.

رییس فدراسیون حمل ونقل ایران نیز گفته است که در صورت فراهم بودن شرايط مالي نیز هواپیما را در زمان خريد تحویل نمی دهند و خرید هواپیما از زمان سفارش تا زمان تحویل پروسه ای زمان بر است. بنابراين بهتر است که با خرید هواپيماهاي 5 تا 10 ساله ناوگان خود را جوان و روزآمد كنيم و در همین اثنا درخواست خريد هواپيماهاي نو از كمپاني هاي سازنده را نیز مطرح كنيم.

از سوي ديگر باید در پرتو حرکت در مسیر توافق نهایی كريدورهاي هوایی کشور را تقويت كنيم تا هواپيماهای بین المللی كه پیش از این از آسمان ايران عبور مي كردند، به جاي رفت و آمد در هوای غبارآلود و نامساعد جنوب خليج فارس كه به موتور هواپیما آسیب می زند و هزينه بيشتری نیز دارد، به آسمان ایران برگردند.

این کار بازار خدمات هواپیمایی را نیز در ایران احیا می کند زیرا بسیاری از هواپیماهایی که از اروپا به آسیا پرواز می کنند، نياز به تغيير پرسنل، سوخت گيري و تأمين غذا و خرید كالای مسافر در میان مسیر دارند و ما می توانیم اين امكانات و خدمات را در فرودگاه هاي ايران در اختيار آن ها قرار دهيم.

همچنین وقتي هواپيمايي بخواهد در فرودگاه امام توقف بین راهی داشته باشد، با توجه به میزان ارتفاع این فرودگاه از سطح دریا مي تواند معادل مصرف 7 هزار پا در فرود و برخاستش نسبت به فرودگاه هاي جنوب خليج فارس
سوخت پس انداز كند.

بنابراین گرچه با حرکت در مسیر لغو تحریم ها شرکت های بوئینگ و ایرباس قراردادهای جدیدی برای تأمین قطعه با ایران بسته اند و این امر با توجه به پابرجایی ترحیم های مالی و موانع انتقال پول به کندی انجام می شود و هرچند شرکت رولز رویس تأمین قطعات موتور فوکر را منوط به انعقاد توافق نهایی ایران و 1+5 کرده است اما باید دید که آیا هزینه کردن برای هواپیمای 45 ساله بوئینگ 747 و هواپیمای 27 ساله فوكر 100 عاقلانه است؟

*سردبیر