پول نیوز، محمدعلی دیانتی زاده - در سال های گذشته، برخی موجران
در مصاحبه با رسانه ها مبنای تعیین نرخ اجاره بها را نرخ سود بانکی عنوان
می کردند و می گفتند که اگر مبلغ رهن را در برخی بانک ها و مؤسسات مالی و
اعتباری سرمایه گذاری کنند از 27 درصد سود بهره مند می شود و بر این اساس
اجاره بهای دریافتی باید این مقدار سود را تامین کند. اما امسال نیز
که نرخ سود بانکی کاهش یافته است، همان موجران افزایش کرایه خانه ها را
واکنش جبرانی بازار مسکن به کاهش نرخ سود بانکی عنوان می کنند!

بسیاری از صاحبخانه ها نیز 
از آن جا که تنها منبع درآمدشان از محل اجاره دادن واحد مسکونی است و در
بعضی موارد از روی سودجویی، بدون توجه به ثبات نسبی قیمت مسکن، تورم سالانه
و گاه ماهانه را (آن هم بر اساس استنباط شخصی و نه نرخ تورم رسمی) در
تعیین نرخ کرایه خانه لحاظ می کنند.

بررسی های بانک مرکزی نشان می دهد که شاخص بهای مسکن اجاری در دوازده ماه
منتهی به شهریور ماه 93 نسبت به دوازده ماه منتهی به شهریور 92 معادل 19
درصد افزایش داشته است.

بنا بر این بررسی ها، شاخص بهای مسکن اجاری در سه ماهه دوم سال جاری نسبت به سه ماهه قبل در تمام
استان های کشور افزایش یافت، بیشترین میزان افزایش متعلق به استان
آذربایجان غربی معادل 7.8 درصد بود و استان های فارس و اصفهان به ترتیب با
5.9 و 5.8 درصد افزایش در رده های بعدی قرار گرفتند.

کمترین میزان
افزایش نیز مربوط به استان سمنان معادل 1.8 درصد بود و استان های خراسان جنوبی و
بوشهر هر یک با 2 درصد در رده بعدی قرار گرفتند، این شاخص در استان
تهران معادل 3.3 درصد افزایش داشت.

حدود 5 میلیون و 300 هزار نفر یعنی حدود 25 درصد مردم در کشور مستاجر هستند که از این تعداد 2.5 میلیون مستاجر کم درآمد محسوب می شوند و عمده تغییرات قیمت ها به آنها تحمیل می شود. به طوری که هر ساله ناچارند تبعات ناخوشایند تحولات متعدد اقتصادی ازجمله بی برنامگی ها در این بخش را متحمل شوند.

این در حالی است که در سال های اخیر مکفی نبودن مبلغ وام مسکن و افزایش قیمت تمام شده واحد مسکونی نوساز با توجه به رشد قیمت مصالح ساختمانی موجب کاهش توان خرید مسکن و گرایش بیشتر به اجاره نشینی شده است. جدیدترین آمار بودجه خانوار بانک مرکزی نیز نشان داد که سرانه مسکن و تعداد صاحبخانه ها در کشور کاهش یافته است.

به گفته مشاوران املاک، در سال گذشته در دفاتر مشاوران املاک شمال شهر تهران، اجاره بها براساس متراژ محاسبه می شد اما این روش امسال تا مناطق متوسط و پایین شهر و حتی نیز سرایت و رواج پیدا کرده است.

این در حالی است که چند سال پیش اجاره بها براساس قیمت ملک محاسبه می شد و براین اساس، قیمت رهن معادل یک چهارم قیمت ملک در مناطق شمال شهر، یک پنجم در مناطق متوسط و یک ششم در مناطق پایین شهر تعیین می شد.

البته این فرمول ها برای مستاجران توضیح داده نمی شود و برخی مشاوران نیز برای بازاریابی بیشتر به نفع موجر صحبت می کنند تا دوباره برای اجاره، فروش و رهن ملک سراغ آن ها بیاید و در این میان، مستاجر چاره ای جز پذیرفتن فرمول تعیین شده ندارد.