عراق از آینده تاریک نفت خبر می دهد

پول نیوز - وال استریت ژورنال نوشت: وقتی دورنمای خاورمیانه تاریک می شود، قیمت نفت بالا می رود.

به گزارش این روزنامه آمریکایی، در بحبوحه ای که عراق درگیر ناآرامی است، قیمت نفت به طور مشخص بالا رفته و قیمت نفت برنت بار دیگر به بیش از 112 دلار در هر بشکه رسیده است.

با وجود اهمیت عراق برای بازار نفت و تاثیری که کاهش تولید نفت این کشور می تواند این تابستان و فراتر از آن، این دهه بر بازار نفت گذارد، ممکن است جای کار کمی برای انجام وجود داشته باشد.

تهدید مستقیم آشوب های کنونی برای صادرات نفت عراق هنوز واقعا حاد نیست. اکنون، شورشیان در مرکز عراق متمرکزند که از مناطق تولید و صادرات نفت این کشور واقع در جنوب آن و مناطقی که توسط کردها اداره می شود، دور است.

آژانس بین المللی انرژی در آخرین پیش بینی میان مدت خود که سه شنبه گذشته منتشر شد، عرضه نفت این کشور را کمتر از چیزی که قبلا پیش بینی می کرد، برآورد کرد.

اکنون آژانس یادشده پیش بینی می کند عراق تا سال 2018 قادر به تولید 4.29 میلیون بشکه نفت در روز خواهد بود که تقریبا نیم میلیون بشکه کمتر از پیش بینی سال گذشته این آژانس است.

هنوز انتظار می رود 61 درصد رشد مورد انتظار ظرفیت تولید اوپک از سوی عراق تامین شود.

بنابراین گرچه در کوتاه مدت خطراتی که از ناحیه شورشیان سنی وجود دارد، برای عرضه نفت فاجعه آمیز نیست، لیکن پتانسیل گسترش آن برای عرضه مصیبت بار خواهد بود.

مرزهای عراق اکنون بیشتر شبیه خطوط نقطه چین شده است، این احتمالا از وضعیتی مثل لیبی خبر می دهد، کشوری که در آن گروه های رقیب برای به چنگ آوردن قدرت یا جدا شدن از یک دولت مرکزی ضعیف در رقابت هستند.

در لیبی، بی ثباتی موجب شده تولید نفت بین صفر و حدودا 1.75 میلیون بشکه در روز در نوسان باشد.

اکنون تولید نفت لیبی کاهش یافته و در حدود 250 هزار بشکه در روز است. در سال 2010 قبل از اینکه لیبی درگیر ناآرامی شود، آژانس بین المللی انرژی پیش بینی کرده بود تولید نفت این کشور در سال 2015 به بیش از دو میلیون بشکه در روز برسد. اکنون، گمان نمی رود این کشور تا سال 2019 نیز به حول و حوش سطح مذکور برسد.

در مورد عراق، حتی اگر بغداد سقوط نکند، شورشیان سنی ممکن است در منطقه وسیعی از این کشور دولت خود را تاسیس کنند و بی ثباتی لاجرم تداوم یابد.

عراق اکنون صحنه رقابت گسترده تر مسلمانان سنی و شیعه و حامیان آنها عربستان سعودی و ایران است.

چنین بی ثباتی به معنی آن است که حتی دورنمای افت تولیدی که آژانس بین المللی انرژی برای نفت عراق پیش بینی می کند نیز زیر سوال است زیرا سرمایه گذاری مستقیم خارحی که برای توسعه صنعت نفت این کشور ضروری است، ممکن است از ترس ناامنی انجام نشود و سرمایه گذاران فعلی نیز بی درنگ ادامه کار را متوقف کنند.

این به معنی انتظار افزایش قیمت نفت در معاملات آتی بلندمدت تر است. با این حال عوامل یادشده به اندازه ای که قیمت های کوتاه مدت را تحت تاثیر قرار می دهند بر قیمت های بلند مدت موثر نیستند.

برای مثال، در حالی که متوسط قیمت نفت برنت هفته گذشته برای مابقی سال 2014 معادل 3.3 درصد رشد یافته است، متوسط قیمت 2018 کمتر از یک درصد بالا رفته است. به علاوه، قیمت سال 2018 در جایی قرار خواهند داشت که در پایان سال 2010 قرار داشت یعنی درست قبل از درگیری های لیبی. با این حال این بحران می تواند خیلی بدتر شود.

افزایش قیمت نفت در قراردادهای آتی با سررسید طولانی تر به دلیل تشدید بی ثباتی در خاورمیانه که مرکز نفت معمول در جهان محسوب می شود، به نفع شرکت هایی است که در مناطق نفت غیرمعمول فعالیت می کنند.

مهمترین این شرکت ها، شرکت های اکتشاف و تولید نفت در آمریکای شمالی هستند که صنعت نفت سنگین را توسعه می دهند.

آژانس بین المللی نفت پیش بینی می کند تقاضای جهانی نفت در سال 2018 به 6.58 میلیون بشکه در روز افزایش یابد که 61 درصد آن باید از محل مازاد عرضه نفت آمریکای شمالی تامین می شود.

این نشانگر کاهش رشد تولید است، اما اگر رشد تولید نفت عراق به شدت کاهش یابد، موجب افزایش قیمت نفت شده و انگیزه سرمایه گذاری بیشتر در صنعت نفت آمریکای شمالی را تقویت می کند.

شرکت های اکتشاف و تولید نفت برای تثبیت قیمت ها و تامین امنیت جریان پول نقد برای حمایت از حفاری ها بر بازارهای آتی متکی هستند. بنابراین هر افزایشی در قیمت قراردادهای آتی با سررسید طولانی تر، سرمایه گذاری در مناطق نفتی غیرمعمول را تقویت می کند.

این عوامل در نهایت، انتظارکاهش قیمت نفت در بلندمدت را تقویت می کنند. عراق به جمع کشورهایی مانند لیبی، نیجریه و ونزوئلا که همه از اعضای اوپک هستند می پیوندد، کشورهایی که لزوما نمی توان به عنوان یک عرضه کننده باثبات نفت به آنها متکی بود.

قیمت های بالا و شوک های ژئوپلیتیکی که به دنبال آن می آید، سرعت کمی دارند لیکن تنبیهی هستند برای مصرف کنندگان نفت تا تلاش خود برای کاهش تقاضای نفت را دو چندان کنند.

این آشوب ها، بار مسوولیت مناطق آسیب پذیر مانند منطقه یورو را در قبال انرژی افزایش می دهند و رشد اقتصادی که از سلامت بازارهای نفتی پشتیبانی می کند را تضعیف می کند.

آشوب های دوره ای خاورمیانه که مرتب بازارهای مالی را آشفته می کنند در نهایت این کشور ها را نابود خواهد کرد.