پول نیوز - مشاور ارشد اقتصادی رییس جمهوری با بیان این که در مجموع خروج از رکود سخت تر از کاهش نرخ تورم است و کندتر انجام خواهد شد، تاکید کرد نمی توانیم انتظار رشد بالای اقتصادی را در این دوره داشته باشیم.

به گزارش گروه اقتصاد کلان پول نیوز، مسعود نیلی گفت: رکود تورمی که در سال های 1391 و 1392 با آن مواجه بودیم از سال 1368 که جنگ را به پایان رساندیم، بی سابقه بود.

وی گفت: اگر بخواهیم این پدیده را درست تحلیل کنیم باید دید که چگونه این شرایط پیش امد تا بتوانیم از آن خارج شویم.

وی اظهار داشت: چهار سرفصل در بروز رکود مهم است ؛ یکی این که در مرحله نخست ضربه اولیه وارد می شود، بعد این ضربه سرایت پیدا می کند، عواملی زمینه ساز تسهیل انتشار می شود و عمق رکود قابل توجه است.

وی سال های 1385 تا 1389 را سال هایی نام برد که در بروز رکود تاثیر داشته اند.

نیلی به وضعیت بازارهای مختلف در اقتصاد ایران در آن سالها اشاره کرد و گفت: بازار انرژی با کاهش سیر نزولی تولید نفت مواجه بود و این در حالی بود که قیمت انرژی در سال های 1385 و 1386 تثبیت شد و به همین دلیل وابستگی اقتصادی به نفت افزایش یافت.

نیلی اظهار داشت: در یک دوره طولانی قیمت ارز را ثابت نگه داشتیم که این موضوع باعث شد واردات ارزان تر از تولید داخل شود.

وی در خصوص اقتصاد مالی گفت: اقتصاد کشور ما عمدتا بانک محور است و پدیده های را که مشاهده می کنیم با سرکوب مالی در دوره های طولانی مواجه بوده ایم.

وی همچنین خاطرنشان کرد در دوره مذکور وابستگی تولید به بانک ها افزایش یافت و وابستگی بانک ها به بانک مرکزی سیر صعودی را طی کرد.

وی درخصوص بودجه دولت گفت: از سال های 1384 و 1385 بودجه دولت با قیمت ثابت و از سال 1387 به بعد در زمینه های عمرانی و جاری، سیر نزولی را طی کرد.

مشاور ارشد اقتصادی رییس جمهور اظهار داشت: همه این عوامل موجب کاهش اشتغال و درآمد خانوار بود.

وی با بیان این که چهار تحول تامین مالی بانک ها، وابستگی به انرژی، وابستگی مصرف خانوار به واردات و وابستگی بودجه به درآمدهای نفت، اقتصاد کشور را با مشکل مواجه کرد، گفت: همه اینها مشکلات قبل از تحریم بود به طوری که وابستگی به نفت و واردات افزایش یافت.

وی با تاکید براین که وقتی در سال 1390 با تحریم مواجه شدیم اقتصاد کشور کاملا آسیب پذیر شده بود، افزود: در سال 1389 افزایش 550 درصدی قیمت انرژی را داشتیم که متعاقب آن سیاست های سختگیرانه در نرخ سود بانکی اعمال شد.

وی اظهار داشت: تحریم در فصل چهارم سال 1390 شروع شد که از اینجا به بعد با رشد منفی اقتصادی مواجه بودیم که در این حال رشد پایه پولی کشور فزاینده بود. از سال 1389 به بعد تورم روند صعودی را طی کرد به طوری که از 10 واحد درصد در این سال به 44 درصد در سال 1392 رسید.

به گفته نیلی همه این عوامل در حالی بود که درخصوص پرداخت یارانه با کسری مواجه شدیم. تحریم ها، کاهش مبادلات نفتی، مالی، تجاری باعث عدم قطعیت در اقتصاد کشور شد و کاهش 34 درصدی ارزش افزوده تاثیر خود را در بخش نفت گذاشت. همچنین تولید صنعت کاهش یافت زیرا درآمد دولت وابسته به نفت بود، بودجه دولت هم کاهش یافت.

به گفته نیلی ارزش افزوده در بخش خدمات با رشد منفی مواجه شد.

استاد دانشگاه با اشاره به افزایش جهشی نرخ ارز گفت: این افزایش باعث شد هزینه بنگاه ها افزایش یابد و برایند تمامی این شرایط این شد که تولید سودآور نباشد و درآمد بنگاه ها کاهش یابد.

وی گفت: از سال 1386 تا 1390 تعداد بنگاه های کوچک اقتصادی از 13 هزار واحد به 10 هزار و 500 واحد رسید و با توجه به اینکه بنگاه ها تعهدات خود را به بانک ها ندادند مطالبات بانک ها زیاد شد و آنها نتوانستند تسهیلات بدهند و در نهایت رکود عمیق تر شد.

به گفته نیلی مجموعه شرایط سال های 1390 تا 1392 باعث شد که نقش بانک ها در تامین مالی تقلیل یابد.

وی با اشاره به کاهش 15 درصدی درآمد خانوارها گفت: براساس این کاهش مصرف هم تحت تاثیر قرار گرفت و رکودی که از سال 1391 در بخش عرضه شروع شده بود در سال 1392 به سمت تقاضا رفت.

وی در خصوص شرایط فعلی گفت: ثبات در اقتصاد کلان از نیمه دوم سال 1392 شروع شد، تورم کاهنده شد و فشار دولت بر بانک مرکزی برداشته شد. وضعیت صادرات تا حدودی بهبود یافت و شرایط بازار ارز به سمت ثبات حرکت کرد.

نیلی معتقد است تجارت خارجی نسبت به سال گذشته بهبود یافته و فضای کسب و کار به طور تقریب بهتر شده است.

وی گفت: از نیمه دوم سال 1392 دولت با اعلام شرایط رکود تورمی تلاش خود را بر کاهش نرخ تورم گذاشت که موفق عمل کرد.

نیلی تاکید کرد باید به موضوع تامین مالی برای بخش تولید توجه کنیم و حجم پول که هم اکنون در اقتصاد کشور وجود دارد خط قرمز ما است و نمی خواهیم تحرک را با این حجم ایجاد کنیم.

به گفته نیلی خروج از رکود سخت تر از ورود به آن است و لزوما سیاست های این دو با یکدیگر متقارن نیستند.

وی با فرض این که در سال جاری تحریم ها ادامه یابد گفت: نمی خواهیم به منابع بانک مرکزی اتکا کنیم، همچنین نمی خواهیم بیماری هلندی (واردات کالاهای مصرفی ارزان برای مهارقیمت ها) را دامن بزنیم بنابراین باید به سمت توسعه اشتغال برویم.

وی با اشاره به اینکه رشد بدون اشتغال را نمی خواهیم داشته باشیم، تاکید کرد نمی توانیم روی افزایش درآمد خانوار به عنوان محرک حساب کنیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد برای خروج از رکود، بسته سیاستی لازم است که چندین سیاست برای خروج از این رکود باید اعمال شود.