پول نیوز، محمدعلی دیانتی زاده - گرچه تفاوت بسیاری میان نرخ بنزین در کشورهای مختلف وجود دارد، اما میانگین قیمت بنزین در جهان در ماه آوریل امسال 1.46 دلار برآورد شده است.

در این میان، کشورهای ثروتمند بنزین گران تری دارند و کشورهای تولیدکننده و صادرکننده فرآورده های نفتی قیمت به مراتب کمتری دارند و البته تفاوت میزان یارانه و مالیات مصرف بنزین نیز خود از دیگر عوامل تفاوت قیمت در کشورهای گوناگون است. این در حالی است که بنزین و فرآورده های نفتی بسته به کیفیتشان قیمت یکسانی در بازارهای بین المللی دارند.

رده بندی قیمت داخلی بنزین در کشورها نشان می دهد که بنزین در ایران پس از افزایش قیمت اخیر از رده دوم به سومین نرخ ارزان دنیا تنزل کرده و پس از ونزوئلا و عربستان سعودی در جایگاه سوم ایستاده است. به خاطر یارانه دولتی و نفتخیز بودن کشور است.

اکنون بنزین در ونزوئلا 0.03 دلار و در ایران 20 سنت بیشتر یعنی 0.23 دلار (حدود 700 تومان) است و در عربستان سعوی اندکی ارزان تر یعنی 0.21 دلار است. در این رده بندی کویت و قطر با 0.25 دلار مشترکاً در جایگاه چهارم هستند و بحرین با 0.28 دلار در جایگاه پنجم است.

اما از انتهای جدول نروژ، هلند، ایتالیا، دانمارک و ترکیه به ترتیب با 2.56 دلار، 2.44 دلار، 2.42 دلار، 2.38 دلار و 2.34 دلار در جایگاه های اول تا پنجم گران ترین قیمت های داخلی بنزین در کشورها هستند.

اما این گونه مقایسه ها نمی تواند ملاکی برای ارزیابی قیمت های داخلی بنزین در کشورها و ارزان یا گران تلقی کردن آن ها باشد، زیر در این مقایسه نسبت قیمت بنزین به متوسط درآمد دیده نشده است.

بر اساس آمارهای بانک جهانی، متوسط درآمد در ایالات متحده آمریکا، آلمان و... عددی میان 45 تا 55 هزار دلار در سال است.

متوسط درآمد سالانه در کویت نیز حدود 44 هزار دلار و متوسط درآمد سالانه قطری ها بیش از 80 هزار دلار است. همچنین قیمت بنزین در آمریکا یک دلار (حدود 3 هزار تومان) و در آلمان 2 دلار (حدود 6 هزار تومان) و در کویت 23 سنت (حدود 700 تومان) و در قطر 27 سنت (حدود 700 تومان) اعلام شده است.

حال اگر فرض را بر مصرف سرانه هر کدام از کشورهای فوق به میزان 1000 لیتر قرار دهیم و آن را با متوسط درآمد سالانه شهروندان آن کشورها مقایسه کنیم، نتایج زیر به دست می آید.

قیمت بنزین در آمریکا مانند آن است که یک ایرانی بنزین را به قیمت 280 تومان بخرد. در آلمان نیز قیمت بنزین به نسبت متوسط درآمد سالانه مردم به آن می ماند که یک ایرانی بنزین را به قیمت 600 تومان خریداری کند.

همچنین در کویت که متوسط درآمد سالانه شهروندان آن 44 هزار دلار است، مانند آن است که یک ایرانی بابت خرید یک لیتر بنزین تنها 68 تومان بپردازد. اما در قطر که متوسط درآمد سالانه شهروندانش بیس از 80 هزار دلار و قیمت بنزین در آن کمی بیشتر از یک چهارم دلار است مثل آن است که یک ایرانی بابت خرید هر لیتر بنزین فقط 45 تومان بپردازد.

این مقایسه براساس قیمت بنزین بر مبنای قیمت سهمیه ای ان یعنی هر لیتر 700 تومان تهیه شده و بدیهی است که براساس قیمت آزاد بنزین یعنی لیتری 1000 تومان، بیش از 30 درصد به سمت منفی سوق خواهد یافت.

اما منظور از این سخن زیر سوال بردن افزایش قیمت بنزین در ایران نیست، بلکه مقایسه ای صحیح تر و لزوم ارتقای وضع معیشت مردم در نظر است.

اگر تولید کالاها یا خدمات در کشور ما نیز افزایش پیدا کند، نرخ مشارکت اقتصادی نیز با به کارگیری نیروی انسانی در این بخش ها افزایش می یابد و متوسط درآمد بالا می رود که نتیجه آن رشد اقتصادی است و آن وقت می توان به نسبت متوسط درآمد نرخ بالاتری را برای بنزین برگزید.