فارس_برنامه خاورميانه اي مركز مطالعاتي ويدرو ويلسون كه در فوريه 1998 همزمان با مداخله فزاينده آمريكا در منطقه خاورميانه و تغييرات مداومي كه در بسياري از كشورهاي اين منطقه در شرف وقوع بود ايجاد شد، تمركز خود را در جهت تحولات بلند‎مدت و ايجاد تغييرات در ساختار سياسي، اجتماعي و اقتصادي منطقه و روابط آن با آمريكا قرار داد.اين مركز با برگزاري كنفرانس ها و نشست ها به‎منظور ارزيابي اين تحولات سياسي، اجتماعي و اقتصادي در خاورميانه، نقش منطقه در صحنه بين الملل، منافع آمريكا در منطقه و تهديداتي كه اين منطقه با آن مواجه بوده يا براي ديگر مناطق جهان به همراه دارد، كار خود را پيش برده و با به مشاركت گرفتن شخصيت ها و مقامات با نفوذ آمريكايي تلاش داشته است، مقاصد اين مؤسسه را از طريق اين سياستمداران و شخصيت ها پي‎گيرد.

اين مركز تمركز ويژه اي روي ايران داشته و تلاش كرده با ارايه توجه خاص و تحليل هايي از تحولات سياسي و اجتماعي و داخلي ايران به‎دنبال تغييرات نرم در كشور باشد. هدف گذاري اين مؤسسه براي اين منظور، تقويت تمايلات نسل جوان ايران به‎سمت ايجاد اصلاحات و توسعه آن‎چه كه آزادي هاي مدني در كشور خوانده مي شود، قرار گرفته است. اين مركز در برنامه خاورميانه اي خود كه هدايت آن را «هاله اسفندياري» برعهده دارد به كشف ماهيت جامعه مدني ايران، جايگاه مركزي ايران در خاورميانه، روابط آن با كشورهاي همسايه، اولويت هاي سياست خارجي كشور، برنامه هسته اي ايران و بررسي‎هاي مربوط به آشتي ميان تهران و واشنگتن مي‎پردازد.

برنامه اين مركز براي نسل جوان در خاورميانه نيز روي مسايلي همچون كشف نشانه هاي رشد غيرمنتظره جمعيت جوانان در منطقه، بي‎كاري گسترده در ميان جوانان، محدوديت در دسترسي به تحصيلات عاليه، سواد فني كشورها و سطح مشاركت سياسي در ميان جوانان تمركز داشته است.

در راستاي پيشبرد سياست هاي نرم اين مركز درباره ايران، برنامه خاورميانه اي مركز ويدرو ويلسون در تاريخ سي‎ام ژوئن 2009 يعني حدود بيست روز بعد از انتخابات بيست و دوم خرداد در ايران كه با پيروزي مجدد محمود احمدي نژاد و حوادث و ناآرامي هاي متعددي همراه بود، اقدام به برگزاري نشستي با عنوان «انتخابات رياست‎جمهوري ايران: آن‎ها به ما چه مي گويند؟» كرد.در اين نشست هاله اسفندياري، مدير برنامه خاورميانه اي مركز ويدرو ويلسون كه مدتي نيز در ايران در بازداشت بود، به گفت وگو درباره نتايج انتخابات ايران و عوامل مؤثر بر اين انتخابات و طرح ديدگاه ها درباره نتيجه آن پرداخت. در اين كنفرانس افرادي مانند «فريده فرحي» يكي از كارشناسان علوم سياسي تحصيل‎كرده در دانشگاه هاوايي در مانوآ كه با مركز ويلسون رابطه نزديكي دارد، «فريبرز قدر» مشاور ارشد مركز مطالعاتي بانفوذ مركز مطالعات راهبردي و بين الملل موسوم به CSIS، «رابين رايت» از صاحب نظرات علوم سياسي در مركز ويدرو ويلسون و از خبرنگاران و ستون نويسان ارشد روزنامه واشنگتن پست و فردي به نام «الحكيم» El-Hokayem از صاحب‎نظران سياسي در امارات متحده عربي شركت داشتند.اين نشست پانزده روز بعد نيز با همين عنوان بين هاله اسفندياري، فريده فرحي و فرد ديگري به نام «افشين مولوي» كه او نيز از اعضاي ارشد مركز ويدرو ويلسون است، ادامه پيدا كرد و در آن نيز به بررسي انتخابات خرداد ماه رياست‎جمهوري ايران و نتايج آن پرداخته شد. فايل صوتي اين نشست نيز در پايگاه اينترنتي برنامه خاورميانه اي مركز ويلسون در دسترس قرار دارد. تلاش اين مؤسسه اين بود كه با بررسي اوضاع ايران ايده هايي در زمينه ادامه روند بي ثبات سازي ايران و پيشبرد اهداف مركز ويلسون در كشور ارايه دهند.رابين رايت در اين نشست در طرح ديدگاه خود از انتخابات و حوادث بعد از آن، اغتشاشات بعد از انتخابات بيست و دوم خرداد را مرحله چهارم تقلاي ايراني ها، در صد سال اخير درباره موضوع قدرت در كشور توصيف مي كند و مدعي مي‎شود اين ناآرامي ها در ادامه حركت هايي است كه از انقلاب مشروطه آغاز و با جنبش ملي گرايي دكتر مصدق ادامه يافت تا به انقلاب اسلامي در سال 1357 رسيد. به عقيده وي اين انتخابات موجب رو‎ در رو قرار گرفتن دو اردوگاه رقيب در ايران شد. راستي هاي جديد كه حول احمدي نژاد جمع شده بودند و به‎گفته اين كارشناس علوم سياسي آمريكايي از سوي رهبري ايران نيز مورد حمايت بودند.

وي اردوگاه مقابل را نيز با عنوان چپي هاي جديد نام نهاد و افزود كه اين اردوگاه شامل دو رييس‎جمهور قبلي ايران يعني هاشمي رفسنجاني و خاتمي و همچنين ميرحسين موسوي است. به‎گفته رايت اين ائتلاف گسترده ترين گروه جريان چپ گرا در ايران از زمان انقلاب تاكنون بود.رايت در ارايه راهكار براي ادامه جنگ نرم در ايران، عنوان كرد كه سه عامل در شكل گيري فاز بعدي حركت ايراني ها نقش دارد كه شامل رهبري، اتحاد و نيروي حركت مي شوند و ادامه داد كه جريان مخالفان در ايران در بخش رهبري و هدايت كار آسيب پذير است.رابين رايت تأكيد مي كند كه اگر موسوي نتواند به‎زودي خود را به‎عنوان رهبر قدرتمند جلوه گر كند، مخالفت ها در ايران پراكنده شده و به‎سوي ديگري خواهند رفت. وي تصريح مي كند كه نظام ايران در بحث اتحاد، بيشترين آسيب پذيري را دارد و دليل آن را نبود به زعم خود عدم اعتبار ناشي از انتخابات و همچنين اقدامات سركوبگرانه از سوي روحانيون و سياسيون ارشد ايران، عنوان كرد.

پيش بيني رايت از عامل تعيين‎كننده آينده اين روند، آن است كه بايد ديد كدام سو مي تواند نيروي حركت را حفظ كند. با اين حال به عقيده وي حالا كه مسايل باز شده است، ايران نمي تواند به آن وضعيتي كه پيش از انتخابات بيست و دوم خرداد داشت بازگردد.فريده فرحي نيز در اين نشست مدعي شد كه بحران در ايران شبيه هيچ‎يك از بحران هايي نيست كه در تاريخ معاصر در كشورهاي ديگر رخ داده است، چراكه دلالت بر نقص در دو نهاد اساسي دارد. اول نهاد انتخاباتي و دوم نهاد رهبري. به عقيده وي، حوادث انتخابات ايران به‎خاطر محاسبات اشتباهي بود كه در ميان اردوگاه مخالفان و اردوگاه حاميان احمدي نژاد رخ داده بود.

به عقيده فرحي، مخالفان امكان آن‎چه را كه وي دستكاري گسترده در آرا ناميد، دست‎كم گرفته بودند. از سوي ديگر، احمدي نژاد و حاميانش قدرت موسوي در به ميدان آوردن اين تعداد از ايراني ها در انتخابات را دست‎كم گرفته بودند. به همين دليل، طرح حاميان دولت، براي اعلام نتايج با اختلاف دو سوم آرا را ناكام گذاشت.فريبرز قدر نيز در مباحث خود از منظر اقتصادي وارد شد و به بررسي عوامل تاثيرگذار بر اقتصاد ايران و به تشريح آن‎چه پرداخت كه به عقيده او مسايل مهم اقتصادي بعد از انتخابات بدل خواهند شد: نظير تورم شديد در بخش مسكن، مواد غذايي، تأثير آن‎ها بر ارزش پول ملي. وي با اشاره به همراهي اين عامل بيكاري در كنار اتكاي ايران به اقتصاد نفت و گاز تلاش كرد اوضاع ايران را وخيم جلوه دهد. وي همچنين اشاراتي به همكاري دولت و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و افزايش مجتمع هاي نظامي صنعتي در ايران و سلطه بر سياست و بخش خصوصي ايران داشت. وي پيش بيني كرد كه رقابت موسوي و احمدي نژاد به مناقشه درباره كنترل مالي و توزيع پول در كشور درآيد. قدر پيشنهاد مي‎دهد براي درك سياست در ايران بايد «جريان پول» در كشور را دنبال كرد.

الحكيم نيز به بررسي تأثيرات حوادث انتخابات ايران در خاورميانه و خليج‎فارس پرداخت و عنوان كرد كه منطقه اين اعتراضات را به‎عنوان فاز دوم از انقلاب اسلامي ايران برداشت مي‎كند. وي كوشيد به تلاش ايران براي تحكيم قدرت منطقه اي بپردازد و درباره انتخابات نيز گفت كه اگر موسوي رييس‎جمهور مي شد مي‎توانست تاثير مثبتي در روابط ايران و آمريكا پيش آورد.