پول نیوز -  بورس كالاي ايران دو روزي
است كه خاطره روزهاي خوش و پر رونق تالار معاملات قراردادهاي آتي سكه را
دوباره زنده كرده و شاهد بازگشت هيجان به دادوستدهاي اين سكه ها است. پس از
اينكه اونس طلا با صعود مهم خود به بالاي 1300 دلار قدم اول را برداشت،
توانست بازارهاي داخلي سكه و طلا را با خود همراه كند. به اين ترتيب طي دو
روز گذشته شاهد افزايش قابل توجه قيمت سكه هاي نقدي و آتي بوديم و اين در
شرايطي بود كه نوسانات دلار در بازار آزاد، چندان محسوس نبود.  


ديروز در آغاز معاملات آتي سكه، دو سررسيد نزديك اين بازار با كاهش قيمت زير يك درصد و دو سررسيد دور با افزايش قيمت بيش از يك درصد به نسبت بهاي روز شنبه، به استقبال معامله گران رفتند. اين روند البته پايدار نبود به طوري كه در ادامه شاهد افزايش قيمت هر چهار سررسيد جاري اين بازار بوديم كه اين افزايش در زمان هايي بين 9 تا 50 هزار تومان از سررسيدهاي نزديك تا دور بود. بر قيمت دورترين سررسيد آتي در شروع معاملات نزديك به 11 هزار تومان افزوده شد اما در ادامه اين صعود به بيش از 40 هزار تومان هم رسيد. اتفاق مهم ديگر اين بود كه پس از ماه ها كه سررسيد نزديك آتي زير قيمت سكه نقدي معامله مي شد، طي دو روز گذشته و مخصوصا ديروز، شاهد افزايش قابل توجه اختلاف قيمت سررسيد اسفند با سكه نقدي بوديم كه اين اختلاف در ساعاتي به 40 هزار تومان هم رسيد. به اين ترتيب روند صعودي اين دو روز توجه معامله گران سكه را دوباره به آتي معطوف كرد تا حجم و ارزش معاملات اين بازار هم افزايش پيدا كند، به طوري كه اين حجم در روز شنبه نزديك به 10 هزار قرارداد معامله شده بود و ديروز هم تا ميانه معاملات، به 12 هزار قرارداد رسيد. از سوي ديگر اختلاف ميان سررسيدهاي اين بازار روز گذشته بين 20 تا 30 هزار تومان بود و سكه اي كه قرار است در 26 شهريور 93 تحويل شود، تا ميانه معاملات اين روز در بالاترين قيمت به يك ميليون و 47 هزار تومان مي رسيد. گفتني است سررسيد تير هم در اين روز بالاي يك ميليون تومان معامله شد. از طرفي روز گذشته سكه بهمن از اين بازار خداحافظي كرد تا آتي دوباره با چهار سررسيد به كار خود ادامه دهد. از آنجا كه اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﺴﻮﻳﻪ روزاﻧﻪ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻓﻌﺎل آتي چند روزي است ادامه دار شده، بورس كالاي ايران طي اطلاعيه اي اعلام كرد كه از روز ﺳـﻪ ﺷـﻨﺒﻪ 29 بهمن، ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم روز ﻣﻌﺎﻣﻼتي وﺟﻪ ﺗﻀﻤﻴﻦ اوﻟﻴﻪ ﺑﺮاﺑﺮ با يك ميليون و 900 هزار تومان خواهد بود.  افزايش شديد قيمت سكه هاي آتي روز گذشته در حالي بود كه بر قيمت سكه نقدي تنها 1000 تومان افزوده شده بود اما به تدريج اين سكه ها هم با صعود آتي پيش رفتند تا جايي كه تا ميانه معاملات اين روز بر بهاي سكه تمام بهار طرح جديد، هشت هزار تومان اضافه شد تا اين سكه به بالاترين قيمت خود طي سه و ماه و نيم اخير برسد. پيش از اين سكه نقدي در 16 آبان امسال قيمت 946 هزار تومان را تجربه كرده بود، البته از حوالي ساعت 13 ديروز، سكه هاي نقدي كمي از شدت افزايش بها كاستند؛ (این ریزش تا جایی ادامه پیدا کرد که قیمت این سکه از بهای روز شنبه هم کمتر شد) در همان زمان سررسيد اسفند در محدوده منفي نوسان مي كرد و باقي سررسيدها هم از نقدي تبعيت كردند. در اين ميان دلار روز يكشنبه در حدود 2950 تومان معامله مي شد و جهش قيمتي را براي اين ارز شاهد نبوديم. حالا كه پس از ماه ها ركود، بازار سكه به روزهاي خوش خود بازگشته، بايد ديد محرك هاي كافي براي خريد و تداوم اين هيجان در اين بازار وجود دارد يا خير. در اقتصاد خرد وظيفه قيمت، سيگنال دادن به بازار است به اين معني كه معمولا افزايش قيمت، طرف عرضه و كاهش بها طرف تقاضا را تحت تاثير قرار مي دهد. اما ركود سنگيني كه در اين چند ماه در بازار سكه و دلار حاكم بود، موجب شد تا قيمت، خاصيت سيگنال دهي خود را از دست بدهد و نوسانات آن نتواند انگيزه ورود به بازار را ايجاد كند. براي اثبات اين مساله مي توان به كاهش شديد حجم معاملات در بازار آتي سكه اشاره كرد.  اين مساله كه در شرايط فعلي حجم معاملات دوباره افزايش پيدا كرده را مي توان نشانه اي از بازگشت خاصيت جهت دهي قيمت دانست. اما بايد ديد افزايش قيمت چند روز اخير آيا مي تواند بر ميزان خريد سكه تاثير بگذارد يا تداوم آن منجر به افزايش روزافزون حجم دادوستدها خواهد شد؟ از سوي ديگر اين صعود در قيمت و حجم معاملات مي تواند نشان دهنده بازگشت يك تقاضاي سفته بازي شديد به اين بازارها باشد. با توجه به اينكه قيمت دلار تقريبا ثبات دارد، اين تقاضا مي تواند بازار طلا كه داراي تقاضاي حقيقي (مصرفي) است، را تحت تاثير قرار دهد چراكه سكه در قيمت هاي فعلي كالاي مصرفي به حساب نمي آيد.  تناقضات بازار سكه 1- سكه هيجاني تر از اونس: در يك هفته اخير، سكه در بازار تهران بين 9 تا 10 درصد افزايش قيمت داشته و اين در شرايطي است كه بهاي اونس طلا بين 3 تا 4 درصد رشد داشته است. به اين ترتيب مي توان نتيجه گرفت كه بازارهاي داخلي بسيار هيجاني تر عمل مي كنند. نكته اينجا است كه در دو هفته اخير، به جز نوسانات اونس طلا، عامل محرك ديگري براي صعود قيمت سكه هاي نقدي و آتي وجود نداشته است. اگر ريزش هاي بورس اوراق بهادار را يكي از عوامل تاثيرگذار تلقي كنيم، اين بورس روز گذشته روند رو به بهبودي را به خود ديد و شاخص مجددا مثبت شد، اما در همين شرايط ديروز شاهد افزايش قابل توجه قيمت سكه هاي آتي بوديم.

اين در حالي است كه برخي پيش بيني ها از بازگشت بورس به
حالت تعادل قبلي در نيمه اسفند امسال حكايت دارند. حتي در مورد اونس طلا
هم شاهديم كه تناسبي بين قيمت اين شاخص و بهاي سكه در يك هفته اخير وجود
ندارد و قيمت هاي داخلي هيجاني تر صعود كرده اند در حالي كه با توجه به وزن
هر اونس طلا در مقايسه با وزن سكه تمام بهار آزادي، تغييرات اونس طلا بايد
چهار برابر تغييرات سكه، در محاسبات وارد شود به عبارت ديگر به طور طبيعي
قيمت سكه بايد به اندازه يك چهارم صعود اونس طلا افزايش پيدا كند (با فرض
ثابت بودن بهاي دلار).

2- تقويت ارزش پول ملي: از سوي ديگر بنابر آمارها، در يك سال اخير بيش از 20 درصد بر ارزش ريال افزوده شده است كه اين مساله به طور طبيعي بايد استقبال از بازار سكه را كاهش دهد، مخصوصا كه در 10 روز اخير ارزش ريال تقريبا بدون تغيير بوده است؛ اما در يك هفته اخير تحركات سكه در جهت افزايش بها بوده است. 3- نرخ تورم در ايران: بنابر آخرين آمار اعلامي از سوي مركز آمار ايران، نرخ تورم دي ماه 92 با كاهش به 35 درصد رسيده است كه اين امر هم بايد موجب كاهش تقاضاي سفته بازي شده و گزينه شماره دو را تقويت كند. در نتيجه به دليل نبود محرك خاصي كه پتانسيل بالا رفتن تقاضا در بازار سكه را داشته باشد، مي توان گفت تغييرات قيمت سكه موقتي است و محرك هايي كه معامله گران انتظار دارند توسط آن، روزهاي خوش طلا و سكه بازگردد، در چشم انداز – حداقل كوتاه مدت – پيش رو ديده نمي شود و دير يا زود بازار سكه به حال تعادل باز خواهد گشت.

در نهايت بايد دو تبصره را بر اين تحليل
افزود؛ از يك سو روند تغييرات اونس طلا مي تواند به صورت موقت و ناپايدار،
بازار سكه را كماكان در همين حال نگه دارد، ضمن اينكه نزديك شدن به روزهاي
پاياني سال و خريد هاي عيد هم در كنار اين مساله مي تواند بر تقاضا
بيفزايد. از سوي ديگر عامل بازدارنده براي افزايش قيمت مي تواند بازگشت
بازار سرمايه به تعادل گذشته خود باشد كه اين امر يك بار ديگر مي تواند
سرمايه هاي خرد و كلان را از بازار سكه دور كند، چراكه بازار بورس از
ارزندگي بالايي برخوردار است و به غير از وقفه اخير كه تا حدودي هم سياسي
بود، دليل ديگري براي افت اين بازار وجود ندارد./ دنیای اقتصاد